De reis van Mark Rutte naar Ankara om president Erdogan te paaien, is onderdeel van een ‘uitgekiende strategie’ die de weg moet banen naar zijn benoeming als secretaris-generaal van de Navo. ‘Als Erdogan omgaat, blijven de drie B’s over: Boedapest, Boekarest en Bratislava.’
Daar staat hij dan, bij de douane op Schiphol: burger Mark Rutte, aktetasje in de hand, op weg naar Turkije, waarschijnlijk om (al dan niet publiekelijk) van president Erdogan steun te krijgen voor zijn kandidatuur om secretaris-generaal van de Navo te worden. Echt spannend wilde de race om de opvolging van Jens Stoltenberg nooit worden, omdat Rutte direct al kon rekenen op de steun van de VS, Duitsland, Frankrijk en het VK.
Inmiddels is Ruttes bingokaart bijna vol, maar 4 van de 32 vakjes zijn nog leeg, en één daarvan staat op naam van de Turkse president. Die noemde Nederland in 2017 tijdens een grote bilaterale rel nog een ‘fascistisch land’, maar die wonden zijn al jaren geheeld, zegt diplomatiekenner Robert van de Roer. Hij noemt de reis naar Ankara onderdeel van een ‘uitgekiende strategie’ die Nederland samen met de Amerikanen en de grote westerse landen uitvoert ‘om stap voor stap de opportunisten, twijfelaars en dwarsliggers te laten afvallen’.
In februari moesten er nog twaalf landen worden overgehaald, nu nog vier. ‘Als Erdogan omgaat, blijven de drie B’s over: Boedapest, Boekarest en Bratislava.’
Rutte kan weinig meer gebeuren, ook omdat goede alternatieve kandidaten, zoals de Estse premier Kaja Kallas, nooit een serieuze kans maakten bij de grote landen. Aan gebrek aan kwaliteit lag dat niet: Kallas toonde de afgelopen jaren leiderschap in woord en daad. Zij had de eerste vrouwelijke secretaris-generaal van de Navo kunnen worden én de eerste Navo-chef uit een van de ‘nieuwe lidstaten’ die er na de Koude Oorlog bij zijn gekomen.
Een keus voor Kallas zou door veel nieuwe lidstaten ook als erkenning zijn gezien. Tot Poetins grote invasie van Oekraïne werden de zorgwekkende Poolse en Baltische analyses over Rusland consequent genegeerd of weggelachen. Na 24 februari 2022 draaide het beeld radicaal en werd juist de grote Duitse en Nederlandse afhankelijkheid van Russisch gas hét symbool van Europa’s strategische naïviteit.
Maar de selectie van een nieuwe secretaris-generaal van de Navo is geen kennisquiz of leiderschapstest, maar een Amerikaanse zoektocht naar een Europeaan die vertrouwd wordt en die in ruige tijden de club bij elkaar kan houden. Geen experimenten, is het motto, zeker nu er een oorlog woedt waarbij Washington en Berlijn duidelijke rode lijnen hebben getrokken wat betreft de betrokkenheid van de Navo.
De traditie wil dat de Navo-chef uit een oprichtersstaat komt: tot dusver twee keer een Belg of iemand uit de Noordse landen, en drie keer een Brit, Italiaan of Nederlander.
De verwachting is dat komende maand (en uiterlijk in juni) de zaak rond is en klaar voor een unaniem besluit in de Noord-Atlantische Raad. De Slowaken spelen geen rol en Erdogan heeft al laten doorschemeren dat hij akkoord kan gaan met Rutte, zegt Van de Roer. ‘Als ook de Roemeense president Iohannis opgeeft, heeft Orbán geen kandidaat meer en is het voorbij. De VS moeten op enig moment het probleem-Iohannis oplossen, maar hij wil alleen met president Biden in de Oval Office praten en niet met minister van Buitenlandse Zaken Blinken. Dat spel is nu bezig.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant