Dat de grote Zuid-Koreaanse filmmaker Park Chan-wook (Oldboy, The Handmaiden) het boek van de Vietnamees-Amerikaanse schrijver Viet Thanh Nguyen mocht bewerken, stemde al hoopvol. De verwachtingen zijn grotendeels uitgekomen.
Een van de dingen die je in elke regel vanThe Sympathizer (2015) van de Vietnamees-Amerikaanse schrijver Viet Thanh Nguyen kon teruglezen, was de doorleefde ervaring van de auteur zelf, die na de val van Saigon als jongen met zijn ouders naar de VS was gevlucht. De met een Pulitzerprijs bekroonde roman was een zwarte satire over een man tussen twee culturen in, die zelf ook nog eens uit een verscheurd land komt.
Het geheim van deze man: hij is spion voor de Noord-Vietnamezen en dient undercover in de huishouding van een Zuid-Vietnamese generaal. Maar in plaats van het nieuwe regime te mogen dienen na de overwinning komt hij in Californië terecht, waar hij de Zuid-Vietnamese gemeenschap in de gaten moet houden en eventuele contrarevolutionaire plannen in de kiem moet smoren.
Met The Sympathizer kreeg de oorlog in Vietnam zijn eigen satirische meesterwerk.
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, films, fotografie en populaire cultuur.
Dat de grote Zuid-Koreaanse filmmaker Park Chan-wook (Oldboy, The Handmaiden) het boek bewerkte (hij regisseerde ook de eerste drie afleveringen), stemde al hoopvol. De verwachtingen zijn grotendeels uitgekomen, hoewel de complexe structuur van de roman, die ook nog eens is opgeschreven als een bekentenis van de spion tijdens eindeloze ondervragingen, de serie af en toe in de weg zit.
Ondanks de satirische achtergrond is The Sympathizer een overtuigende historische serie, met in de eerste aflevering een indrukwekkende reconstructie van de val van Saigon, en een fraai verbeeld Californië van de jaren zeventig waar de immigranten hun weg moeten vinden. Schrijver Nguyen en regisseur Park halen nogal wat overhoop. Het is een klassiek spionage-verhaal, een satire over een Amerikaanse oorlog en een scherp portret van een cultuur die de geschiedenis onmiddellijk gaat herschrijven. En hoe verging het de gevluchte Zuid-Vietnamese gemeenschap in de VS, een land dat niet meer aan de verloren oorlog herinnerd wilde worden?
Met Nguyens boek als bron was het belangrijk om zo authentiek mogelijk te casten. Er werd een grotendeels onbekende groep acteurs gevonden, aangevoerd door de Australiër Hoa Xuande als de man die in boek en serie slechts als de ‘captain’ wordt aangeduid. De serie is ook grotendeels Vietnamees gesproken.
De grootste ingreep in de serie is de vierdubbelrol van Robert Downey Jr., die hier vier varianten speelt van invloedrijke witte mannen die op verschillende manieren proberen hun invloed te laten gelden op de centrale figuur: van een CIA-agent tot een senator, van een hoogleraar tot een filmmaker. Aflevering 4 is geheel gewijd aan het draaien van de Vietnamfilm The Hamlet (Het gehucht), waar de captain wordt aangenomen als zogenoemde ‘autenticiteitsadviseur’. Hij heeft wel een eerste tip als hij het script heeft gelezen: ‘Misschien helpt het om de Vietnamese figuranten ook wat tekst te geven.’
In de roman van Nguyen is duidelijk dat hij hier Apocalypse Now van Francis Ford Coppola op de korrel neemt, een van de vele Vietnamfilms die vanaf de jaren zeventig vanuit Amerikaans perspectief verteld zouden worden. De manier waarop er op de set wordt gezocht naar authenticiteit – terwijl Chinese figuranten worden ingezet als Vietcong, omdat Zuid-Vietnamezen weigeren hun voormalige aartsvijand te spelen – is maar een van de verwijzingen van Nguyen en Park naar de achteloze manier waarop Hollywood met het verhaal van Aziatische Amerikanen is omgesprongen.
In de filmaflevering voelt de satire wat stevig aangezet. De roman verscheen in 2015, maar sindsdien vertelde Ken Burns in The Vietnam War (2017) het verhaal van de oorlog ook al uit (Noord-)Vietnamees standpunt. En in de film- en televisie-industrie leek zich afgelopen jaren een ware Aziatische revolutie te ontrollen, met de belangrijkste Oscar voor films als het Zuid-Koreaanse Parasite (2019) en Everything Everywhere All at Once (2022), over de Amerikaans-Chinese gemeenschap. Beef (2023), met zijn grotendeels Amerikaans-Aziatische cast en crew, was de grote winnaar bij de Emmy’s.
Maar diezelfde revolutie heeft er nu toe geleid dat The Sympathizer een grote en uitstekende HBO-serie is, met een vrijwel volledig Vietnamese cast.
★★★★☆
Drama/Comedy
Zevendelige serie van Park Chan-wook, gebaseerd op de roman van Viet Thanh Nguyen (2015).
Met Hoa Xuande, Robert Downey Jr., Sandra Oh.
Te zien op HBO Max.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
Volg alles over series van de Volkskrant nu ook op Whatsapp. Klik hier om je aan te melden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant