De VS zijn begonnen met het leveren van voor bij elkaar bijna een miljard euro aan wapens aan Oekraïne. Een van de nieuwe hightechwapens in die zendingen is een variant van de Atacms-raket die Kyiv in staat stelt ver achter de Russische linies toe te slaan.
Direct nadat president Joe Biden zijn handtekening zette onder een hulppakket van in totaal 56 miljard euro voor Oekraïne, kwam de militaire luchtbrug op gang. ‘In de komende uren zullen wij materieel naar Oekraïne sturen’, aldus Biden. ‘Op dit exacte moment zijn er vliegtuigen in de lucht met uitrusting bestemd voor Oekraïne’, zei staatssecretaris van Defensie William LaPlante over de grootste wapenzending van de VS in maanden.
De wapenstroom, mogelijk gemaakt door Republikeinse steun in het Congres, moet het Oekraïense leger weer een kans geven tegen de Russen. Behalve artilleriegranaten om Russische aanvallen te stoppen, sturen de Amerikanen ook luchtverdedigingswapens, antitankraketten en pantservoertuigen. Een opvallende nieuwkomer is de langeafstandsversie van de Atacms, een raket die Kyiv al langere tijd wilde hebben.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Biden weigerde tot nu toe deze variant – met een bereik van 300 kilometer – te leveren omdat hij vreesde dat de Oekraïners er Russisch grondgebied mee zouden aanvallen. Vorig jaar besloot de president, als compromis, een Atacms-versie te sturen die niet verder ging dan zo’n 160 kilometer. Maar nu blijkt dat Biden in februari alsnog overstag is gegaan. In maart kregen de Oekraïners in het diepste geheim een ‘aanzienlijk aantal’ van de langeafstandsversie. De VS zwijgen over het precieze aantal. Ook over hoeveel Atacms nu onderweg zijn, wil Washington niets kwijt.
Met de vier meter lange raket zijn alle belangrijke Russische gronddoelen in Oekraïne, zoals hoofdkwartieren, logistieke bases en grote troepenformaties, binnen bereik van het Oekraïense leger gekomen. Amerikaanse functionarissen bevestigen dat Kyiv de Atacms al heeft ingezet. Vorige week werd een belangrijke luchtmachtbasis op de Krim, bij Dzjankoj, bestookt. Deze basis wordt door Rusland gebruikt om met Ka-52-gevechtshelikopters onder andere oprukkende Oekraïense pantsereenheden te beschieten.
Bij de beschieting bij Dzjankoj zouden de luchtverdedigingsbatterijen zijn vernietigd waardoor de basis nu kwetsbaar is geworden voor verdere Oekraïense aanvallen. Met de raket, die met een snelheid van drie keer de geluidssnelheid op zijn doelwit afstevent, kunnen driehonderd tot bijna duizend kleine bommetjes worden verspreid over een groot gebied De raket is daarmee ideaal om helikopters en vliegtuigen op de grond te vernietigen.
Of er bij de aanval Ka-52’s zijn uitgeschakeld, is niet duidelijk. Het Russische opperbevel moet nu vrezen dat ook andere belangrijke Russische bases op de Krim doelwit zullen worden van de verwoestende Atacms-raketten. Daarnaast heeft Oekraïne nu ook een wapen in handen dat vernietiging van een van de belangrijkste doelwitten op de Krim, de Krimbrug, mogelijk maakt. Deze brug uit 2018, ooit gebouwd als prestigeproject van het Kremlin na de annexatie van de Krim, verbindt het schereiland met het Russische vasteland.
In de VS maar ook in Oekraïne wordt nu druk gespeculeerd wanneer Kyiv de brug onder vuur zal nemen om zo de Krim te isoleren. Een versie van de Atacms heeft een explosieve kracht van ruim 200 kilo, genoeg om de Krimbrug flink te treffen. De Republikeinse senator Lindsey Graham verwacht niet anders. ‘Wij hebben ervoor gezorgd dat ze kunnen beschikken over deze nieuwe wapens’, aldus Graham.
Als president Volodymyr Zelensky een operatie gericht op de brug goedkeurt en deze succesvol blijkt, zal dit een van de grootste Russische nederlagen zijn tot nu toe. Het Kremlin waarschuwt de VS al sinds vorig jaar om de langeafstandsversie van de Atacms niet aan Kyiv te leveren. Mocht de inzet van de raket in de komende maanden de Russen militair hard treffen, zal de druk groter worden op Duitsland om ook overstag te gaan met de Europese kruisraket Taurus.
Deze heeft een nog groter bereik dan de Atacms, zo’n 500 kilometer. De Duitse bondskanselier Olav Scholz weigert echter de Taurus te leveren omdat hij, net als Biden vorig jaar, bang is dat Kyiv doelwitten in Rusland onder vuur zal nemen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant