Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: VK-correspondent Patrick van IJzendoorn ziet hoe oud-premier Liz Truss haar korte tijd in Downing Street probeert te rechtvaardigen.
Tijdens het recente Lagerhuis-debat over strengere anti-rookwetgeving haalde Liz Truss uit naar ‘vingerwijzende, zeurende controlfreaks’. De interventie paste bij pogingen haar pas verschenen boek over vrijheid onder de aandacht te brengen. En media-aandacht is er genoeg…
Dolgraag wilde Liz Truss premier worden, maar toen ze eenmaal in Downing Street woonde, kwamen de nadelen van deze baan aan het licht. Echtgenoot Hugh, zo schreef ze in haar memoires, had moeite om de online-supermarkt Orcado ervan te overtuigen dat hij geen grappenmaker was toen hij zijn boodschappen bestelde. Het appartement ‘boven de winkel’, zoals Margaret Thatcher de ambtswoning ooit noemde, bleek dankzij de hond van haar voorganger Boris Johnson een vlooientheater te zijn.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Dagelijkse protesten bij de ingang van Downing Street hielden haar overdag van het werk en ’s nachts was er een dekselse klok. Niet die van Big Ben, maar die van Horse Guards Parade, de paradeplaats waar Downing Street aan grenst. Deze bleek elk kwartier op luide wijze de tijd aan te geven. ‘Als je ’s nachts wakker ligt’, zo schreef ze als een expat die naast de Westerkerk woont, ‘kun je precies bijhouden hoe lang je slapeloosheid duurt.’ Voor Thatcher, Truss’ idool, maakte dat weinig uit. Die sliep sowieso amper.
Het is een bijzonder uurwerk. Om twee uur wijst de wijzer naar een zwarte stip. Dat is een verwijzing naar koning Charles I die op 30 januari 1649 om twee uur ’s middags op deze plek werd onthoofd door de parlementariërs. ‘Remember!’ was Charles’ laatste woord. Voor sommige conservatieven is Charles nog steeds een martelaar, zeker voor die van de The Society of King Charles the Martyr. Zo’n martelaarschap voelt Truss ook, de premier die in het najaar van 2022 door haar mislukte ‘minibegroting’ slechts 49 dagen premier was.
In plaats van geruisloos de geschiedenis te betreden, heeft ‘Liz de Martelaar’ de tegenaanval ingezet. Met fanfare publiceerde ze Ten years to save the West. Het zijn geen traditionele memoires waarin een premier verantwoording aflegt over al zijn beslissingen. Ze was al weg voordat het meubilair was gearriveerd. Haar boek is een waarschuwing tegen progressieve krachten die haar ten val zouden hebben gebracht, van Biden en de BBC tot de Bank of England. Nu wil ze de westerse beschaving hoeden tegen soortgelijke krachten.
De ontvangst liep geheel langs de lijnen van de heersende cultuurstrijd. In de linkse Observer noemde Andrew Rawnsley het 310 pagina’s tellende boek een waarschuwing tegen overijverige overmoed van een conservatieve revolutionair. ‘Ik betwijfel of veel mensen de regeerperiode van Mad Queen Liz willen herleven en nog minder willen haar tirade horen dat het niet haar fout was.’ Zijn Guardian-collega Zoe Williams noemde Truss’ geloof in zichzelf ‘het grootste raadsel van de hedendaagse politiek’.
Door haar korte premierschap, liefde voor zelfpromotie en onbedoeld komische toespraken is Truss vaak het mikpunt van spot in de pers. Maar steun krijgt ze vanuit conservatieve hoek, zeker nu haar opvolger Rishi Sunak geen ‘echte’ Tory lijkt te zijn. ‘Al het gelach ten spijt’, zo verdedigde commentator Tim Stanley haar in The Daily Telegraph, ‘waardeer ik haar vermogen er boven uit te verrijzen, die prachtige Chanel-mouwen op te stropen en terug te keren om voor vrijheid te pleiten. De vernedering heeft haar ego een oppepper gegeven.’
Elders in de krant schreef Kate Andrews dat Truss versus the world een betere titel van het boek zou zijn geweest, een variant op de ondertitel Lessons from the only conservative in the room. Maar, zo vroeg Andrews zich af, heeft ze ook lessen geleerd? Fouten toegeven blijkt niet het sterkste punt te zijn van Truss. Maar één fout geeft ze wel toe. Truss openbaarde dat koningin Elizabeth tijdens hun kennismakingsgesprek het advies ‘Loop niet te hard van stapel’ had gegeven. ‘Misschien had ik moeten luisteren’, zo keek ze terug.
Twee dagen later overleed de vorstin plotseling, tot schrik van haar ambitieuze en daadkrachtige premier. ‘Waarom ik?’, luidde haar beklag over dit lot, ‘waarom nu?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant