De relatie tussen menselijke kennis en de realiteit is een aanhoudende beproeving. Een eindeloze stoet filosofen buigt zich sinds mensheugenis over de vraag wat dé werkelijkheid is en of wij in staat zijn die te kennen. Gelukkig hebben we voor begrip van de wereld geen langdradige filosofen meer nodig. Wij kunnen ons verlaten op de kennis en kunde van politici. Die zijn tegenwoordig zó ontzettend knap, dat zij de realiteit niet eens hoeven te kennen. Wanneer menselijke vermogens tekortschieten om te leven naar de realiteit, is het de realiteit die wordt aangepast aan ons.
Neem bijvoorbeeld deze uitspraak: ‘De wet maakt van Rwanda nu een veilig land.’ Deze zin heeft betrekking op het besluit van de Britse regering om bootvluchtelingen naar Rwanda te sturen. Gisteren ging het Britse parlement daarmee akkoord na jarenlang gesteggel over de vraag of je asielzoekers op het vliegtuig kunt zetten naar Rwanda. Het Britse Hooggerechtshof beantwoordde die vraag negatief omdat Rwanda niet als een veilig land kan worden beschouwd. Daarop maakte de Britse regering een wet en sindsdien is Rwanda wél veilig. Ik ben nu hartstochtelijk aan het duimen dat de Britten eenzelfde wet willen opstellen voor Oekraïne, Sudan, Palestina en Israël, Jemen, Syrië, Haïti, Congo, Nigeria en Afganistan. Eindelijk wereldvrede!
Over de auteur
Ibtihal Jadib is rechter-plaatsvervanger, schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een ander voorbeeld. Vorige week debatteerde de Tweede Kamer over het natuur- en stikstofbeleid. NSC-Kamerlid Rosanne Hertzberger stelde voor om het stikstofprobleem aan te pakken door de daarvoor geldende normen uit de wet te halen. Dat ingewikkelde gedoe met rekenmodellen en kritische depositiewaarden moet maar eens afgelopen zijn; de wet moet worden aangepast zodat er geen stikstofprobleem meer bestaat in juridische zin. Hertzberger opperde trouwens ook nog dat we moeten gaan sturen op ‘een andere natuur’.
Dan toch maar liever de oren te luister leggen bij een langdradige filosoof. De deugdzame stad is het werk van Aboe Nasr al‑Farabi (870‑950), in het Nederlands vertaald door Maarten Leezenberg. Al-Farabi stelt dat correcte kennis van de wereld alleen mogelijk is op basis van de rede. Wanneer die tot uitgangspunt wordt genomen, kan er een diversiteit aan deugdzame steden naast elkaar bestaan. Er is dus geen blauwdruk voor de perfecte samenleving, die kan ieder voor zichzelf invullen, zolang de rede maar vooropgaat omdat díe bepalend is voor het bereiken van geluk.
We zijn zo gewend geraakt aan een door mensen gefabriceerde realiteit, dat we de werkelijkheid niet meer kunnen verdragen, al zou die zich recht voor onze neus openbaren. De Britse premier Rishi Sunak heeft zijn politieke lot verbonden aan de Rwanda-uitzetting van bootvluchtelingen. De maatregel móét daarom slagen. Dat de zogeheten bootvluchtelingen slechts zo’n 4 procent vormen van de immigratiecijfers in het Verenigd Koninkrijk en het Rwanda-beleid de schatkist een half miljard euro kost, is niet relevant. Het natuur- en stikstofbeleid in ons land lijkt opnieuw zoveel mogelijk te worden geplooid rondom de belangen van de agro-industrie. Dit zou een voortzetting zijn van het beleid van de afgelopen decennia. Het is irreëel om te denken dat met eenzelfde soort aanpak het probleem ditmaal wél kan worden opgelost.
Het vermogen van de mens om de wereld in kaart te brengen en proberen te begrijpen is groot. De wil van diezelfde mens om zich van de opgedane kennis weer af te keren en zich terug te werpen in de illusie is groter.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant