Hoewel vrijwel de hele Kamer de harde conclusies van de enquêtecommissie fraudebeleid onderschrijft, wil lang niet iedereen de aanbevelingen zonder meer overnemen. Met name de rechterkant van de Kamer is terughoudend.
Dat bleek dinsdagavond tijdens het debat in de Kamer over het rapport van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Kamerleden bogen zich daarin voor het eerst over de snoeiharde conclusies die eind februari werden gepresenteerd. Volgens de commissie werden mensen ‘vermorzeld’ in het systeem en waren kabinetten, de Tweede Kamer en de rechtspraak ‘blind’ voor de gevolgen. ‘Het kan morgen weer gebeuren’, was de waarschuwende afdronk.
Om dat te voorkomen moet de Kamer volgens de commissie de negentien aanbevelingen overnemen: variëren van het toetsen van wetten aan de Grondwet en het herzien van handhavingsbeleid tot het opsplitsen van de Raad van State en het afschaffen van het toeslagenstelsel.
Die lijst met voorstellen was dan ook het belangrijkste discussiepunt dinsdagavond. In de regel wordt het gros van de aanbevelingen van een parlementaire enquête overgenomen, de Kamer stelt zo’n commissie immers zelf in en de leden komen uit haar midden. Maar voorafgaand aan het debat werd al duidelijk dat nog niet alle partijen overtuigd waren van de gehele lijst.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever voor de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Lees hier alles over de kabinetsformatie.
Om de boel op scherp te zetten, drong met name het linker deel van de Kamer direct aan om de aanbevelingen integraal over te nemen. GroenLinks-PvdA-Kamerlid Luc Stultiens benadrukte dat de ‘patronen’ van het toeslagenschandaal nog steeds bestaan en dat hij daarom verwachtte dat ‘deze hele Kamer van links tot rechts’ de lijst zou overnemen. SP-leider Jimmy Dijk hield een vergelijkbaar betoog en sorteerde alvast voor op de tegenstand. ‘Mochten andere partijen dat niet willen, dan vindt de SP dat onbegrijpelijk.’
Dat niet elke partij de aanbevelingen zonder meer wil overnemen, bleek bij de inbreng van NSC-Kamerlid Nicolien van Vroonhoven. Hoewel haar partij ‘als een huis’ achter de voorstellen staat, hield ze een slag om de arm. Zo vindt ze het belangrijk om de ‘hele Kamer op één lijn te krijgen’ en samen tot een motie te komen.
Daarvoor kijkt ze ook nadrukkelijk naar de PVV. Die partij ziet lang niet alle aanbevelingen zitten, bleek dinsdag. Voor PVV-Kamerlid Edgar Mulder is ‘veel afhankelijk van de concrete invulling’. Zo wilde hij van de commissie weten welke opsporingsmethoden nog wel zijn geoorloofd zijn om echte fraude aan te pakken.
Haar opstelling kwam NSC en Van Vroonhoven op felle kritiek te staan. Denk-leider Stephan van Baarle verweet haar ‘handjeklap’ met de PVV. SP’er Dijk wilde weten of NSC dan ook wil ‘inboeten’ als de PVV het met sommige voorstellen van de commissie niet eens is.
Maar meer partijen aarzelen. Zo sprak ook VVD-Kamerlid Roelien Kamminga niet uit de aanbevelingen ongwijzigd over te nemen. Zij vond dat Kamerleden die haar daarop verweten het rapport niet serieus te nemen, een ‘karikatuur’ schetsten. Volgens haar doet het zonder slag of stoot overnemen van de aanbevelingen juist ‘geen recht’ aan het werk van de commissie.
Als voorbeeld noemde Kamminga het voorstel van de commissie om de Raad van State te splitsen in een rechtsprekend en adviserend orgaan vanwege een ‘dubbele pet’. De VVD is daar ‘nooit principieel tegen geweest, maar we hebben wel een aantal vragen of het wel de oplossing is voor het probleem’. Een punt dat overigens ook door SGP, D66 en BBB werd gemaakt.
ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder erkende dat je ‘sommige opties nog moet uitwerken’, maar dat de Kamer door alle aanbevelingen wel kan aangeven dat ze de uitgangspunten van de commissie deelt. GroenLinks-PvdA’er Stultiens noemde het overnemen van de voorstellen ook een ‘startpunt’.
De tweespalt over de aanbevelingen legde duidelijk bloot dat er ondanks vijf jaar discussie over het toeslagenschandaal en twee jaar enquête nog altijd geen consensus is over de oplossingen. Donderdag komt in het tweede deel van het debat de commissie zelf aan het woord. Dan moet blijken of het de verdeelde Kamer toch lukt om gezamenlijk met een voorstel te komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant