Huizenkopers moeten worden verplicht tot het verduurzamen van hun woning. Dat bepleit toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) in een rapport over wonen na de energiecrisis. De verduurzamingsplicht zou moeten worden ingevoerd als de vergroening van Nederlandse huizen niet snel genoeg gaat.
De verplichting tot verduurzaming zou moeten gelden vanaf het moment van de aankoop van een woning. Dit is volgens DNB ‘een logisch moment voor woningverbetering’. De verplichte verduurzaming kan meteen worden meegenomen bij een eventuele verbouwing. Ook kan op het aankoopmoment de hypotheek ‘relatief gemakkelijk en goedkoop’ worden uitgebreid met een lening voor verduurzaming.
Voor mensen die al een huis bezitten zou de verplichting niet hoeven gelden, aldus de opstellers van het rapport, DNB-economen Camille Mehlbaum, Guido Schotten en Laura Lehtonen. De huidige huiseigenaren zijn volgens Europese regels al wel verplicht tot vergroening van hun woning bij een ingrijpende verbouwing.
Over de auteur
Marc van den Eerenbeemt is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft onder meer over de woningmarkt en vastgoed.
De vereniging van woningeigenaren, Vereniging Eigen Huis, is niet tegen een verduurzamingsverplichting bij aankoop. ‘Wie een huis koopt met een energielabel E of slechter, zal de woning toch vaak al aanpassen aan de eisen van deze tijd’, aldus woordvoerder Hans André de la Porte. ‘Geef eigenaren wel voldoende tijd voor verduurzaming. Garandeer ook de kwaliteit van het hypotheekadvies. Wij kennen genoeg voorbeelden van mensen die niet eens zijn gewezen op de mogelijkheid van een verduurzamingslening, bijvoorbeeld voor het plaatsen van isolatieglas.’
Een jaar geleden werd de verduurzamingsverplichting ook al voorgesteld in het klimaatrapport van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) van de overheid. De energiebesparende ingrepen zouden binnen twee jaar na de aankoop moeten worden gedaan. Ook in het DNB-rapport wordt benadrukt dat huiseigenaren voldoende tijd moeten krijgen voor de vergroening, mede vanwege het tekort aan technisch personeel. Het vergroeningsgebod zou mede daarom slechts gefaseerd moeten worden ingevoerd. Belangrijk is volgens de onderzoekers ook dat de huidige subsidies en goedkope leningen beschikbaar blijven.
De meeste eigenaren kunnen de verduurzaming van hun woning bekostigen met hun spaargeld of een lening, stelt het DNB-onderzoek. Over de terugverdientijd van de investeringen bestaat onder huizenbezitters echter nog veel onzekerheid. Daarnaast zijn veel eigenaren niet bekend met gunstige financieringsmogelijkheden. De overheid zou een centraal loket moeten openen voor advies over de technische kant van verduurzaming, maar ook over subsidies en goedkope groene leningen. Pas als de verduurzaming vervolgens stokt, zou de overheid moeten overgaan tot een vergroeningsgebod.
Verenigingen van Eigenaren (VVE’s) zouden moeten worden vrijgesteld van de verduurzamingsplicht, vindt DNB. Appartementen in hetzelfde gebouw worden immers op verschillende momenten gekocht. Voor de verhuur van woningen geldt vanaf 2030 een verplicht goed energielabel. Voor kantoorpanden bestaat die verplichting al.
Door de gestegen energieprijzen en subsidies is de verduurzaming van woningen de laatste jaren versneld, aldus het DNB-onderzoek. De energieprijzen zijn na de piek van 2022 weer gedaald, maar nog altijd hoger dan het langjarige gemiddelde. Die financiële prikkel blijkt wel effectief voor gedragsverandering. Meer dan de helft van de ondervraagde huishoudens zegt hun energieverbruik blijvend te hebben verminderd. Dat werd vooral bereikt door zuiniger te zijn met verwarming en warm water. Ook heeft eenvijfde van de huiseigenaren vorig jaar geïnvesteerd in verduurzaming, een toename van 25 procent op jaarbasis.
Het aantal huishoudens met betalingsproblemen zal volgens DNB komend jaar mogelijk nog verder dalen. De oorzaken daarvan zijn de verwachte afname van de energieprijzen en het koopkrachtherstel van 2024. Wie alsnog betalingsproblemen heeft, zou ‘gerichte steun’ moeten krijgen voor het betalen van de energierekening. Het Tijdelijk Noodfonds Energie zou daarvoor een permanent karakter moeten krijgen. Voor dezelfde groep, die vaak het minste kennis heeft van de mogelijkheden tot energiebesparing en verduurzaming, zouden er ook meer gratis energiecoaches moeten komen.
Geselecteerd door de redactie
In Culemborg runnen bewoners zelf een warmtenet, naar Deens voorbeeld. Is dit de toekomst?
Panelenbezitter kost energiebedrijf enkele honderden euro’s per jaar extra
Klautert Nederland uit de gascrisis? De belangrijkste grafieken op een rij
Source: Volkskrant