Israël had veel harder willen terugslaan na de Iraanse raketaanvallen van 13 april, maar heeft daar onder enorme druk van buitenlandse bondgenoten van afgezien. De Israëlische tegenaanval was uiteindelijk zo bescheiden dat Iran het erbij kon laten en een omvangrijk conflict in het Midden-Oosten werd afgewend.
De Amerikaanse krant The New York Times heeft op basis van getuigenissen van ‘hooggeplaatste’ en ‘goed ingevoerde’ Israëlische en westerse functionarissen een reconstructie gemaakt van drie aanvallen die bijna hadden geleid tot een openlijke oorlog tussen Israël en Iran. Daaruit blijkt dat de Israëlische leiding na 13 april het liefst keihard had teruggeslagen, maar dat zij ook vatbaar was voor druk en argumenten van bondgenoten.
Een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Joe Biden en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu blijkt volgens de reconstructie uiteindelijk de doorslag te hebben gegeven. Netanyahu liet zich in dat gesprek ervan overtuigen dat een zware Israëlische aanval een echte oorlog tussen Iran en Israël zou kunnen uitlokken. Israël bond in, vuurde een bescheiden aantal drones en raketten af, en Iran liet het er verder bij.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
De aanleiding tot het heen-en-weer van raketten en drones was de luchtaanval die Israël op 1 april uitvoerde op het Iraanse consulaat in de Syrische hoofdstad Damascus. De ambassade werd verwoest en zeven Iraniërs vonden de dood, onder wie drie hooggeplaatste Iraanse militairen.
Het is vaker voorgekomen dat Israël zulke aanvallen uitvoerde. In het verleden reageerde Iran daar nooit op, maar kennelijk was deze keer een grens bereikt. Iran sloeg terug met 100 ballistische raketten, 170 drones en ongeveer 30 kruisraketten, volgens The New York Times een van de grootste luchtaanvallen uit de recente geschiedenis. Bijgestaan door piloten van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Jordanië wist Israël bijna alle projectielen uit de lucht te schieten.
Doordat Iran de aanval ruim van tevoren had aangekondigd, had Israël genoeg tijd om na te denken over een vergeldingsslag. Israël wilde een zware aanval uitvoeren met een ‘zwerm’ grote drones en dacht ook aan 10, en later zelfs 60 ballistische raketten. Volgens The New York Times had Israël er zin in: de vergeldingsplannen werden twee dagen vóór de Iraanse aanval al voorgelegd aan het Israëlische oorlogskabinet.
De zware druk van buitenlandse bondgenoten leidde eerst tot uitstel. Uiteindelijk kon Biden Netanyahu ervan overtuigen dat een grootscheepse aanval niet nodig was. Iran had weliswaar een armada aan drones en raketten afgevuurd, maar die waren bijna allemaal uit de lucht geschoten. Bovendien was er uiteindelijk nauwelijks schade aangericht, en waren er aan Israëlische kant ook geen dodelijke slachtoffers gevallen. Dit alleen al kon Israël verkopen als een overwinning.
De regering-Netanyahu wilde de aanval echter niet volledig aan zich voorbij laten gaan. Israël stuurde geen gevechtsvliegtuigen naar Iran, maar liet een paar raketten afvuren door vliegtuigen die zich op honderden kilometers van Iran bevonden. Ook stuurde het een paar kleine aanvalsdrones, ‘quadcopters’, zoals het wel vaker deed. Het toonde Iran waartoe het in staat was, dat was genoeg, aldus The New York Times.
Israël heeft de aanval van vrijdag niet opgeëist, zodat ook Iran zich van de domme kon houden: het verzweeg de raketten en meldde alleen kleine drones die het ‘een soort speelgoed’ noemde, en waarvan de herkomst onduidelijk was. Van een echte oorlog hoefde het daarna niet meer te komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant