De afgelopen maanden waarschuwde hij steevast voor een nederlaag, nu denkt president Zelensky dat Oekraïne ‘kans maakt op de overwinning’. Door het steunpakket van de VS is de hoop terug, al kan het even duren voordat de impact zichtbaar is aan het front.
Na maanden vertraging ging het Huis van Afgevaardigden in de VS zaterdag eindelijk akkoord met een nieuw steunpakket voor Oekraïne, dat ook voorziet in miljarden aan steun voor Israël en Taiwan. Als dinsdag de Senaat ermee instemt, kan de hulp aan Oekraïne weer beginnen te stromen.
Hoeveel en welke wapens en munitie op korte termijn richting Oekraïne gaan, is nog niet helemaal duidelijk. Naar verluidt gaat het om granaten voor houwitsers aan het front, die de meest directe opmars van de Russen moeten stuiten. Daarnaast zullen de uitgeputte voorraden van de Oekraïense luchtafweer worden aangevuld.
De verwachting is ook dat de Amerikanen langeafstandsraketten zullen leveren. Dat moet de Oekraïners in staat stellen ver achter de frontlinie toe te slaan en bijvoorbeeld aanvoerlijnen te treffen.
Over de auteur
Joram Bolle is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Voordat de eerste lading nieuwe munitie aankomt, heeft de aankondiging dát die geleverd wordt al enige invloed, zegt hoogleraar krijgsstudies Frans Osinga: ‘De Oekraïners moesten maandenlang rantsoeneren omdat ze niet wisten wanneer er weer Amerikaanse steun zou komen. Dan kozen ze er bijvoorbeeld voor om een colonne tanks niet uit te schakelen. Nu kunnen ze gelijk weer massaler munitie inzetten.’
Het Amerikaanse, maar zeker ook het Europese getreuzel om Oekraïne van de benodigde wapens en munitie te voorzien, heeft de Russen gemotiveerd om het offensief te intensiveren. Sinds afgelopen oktober is Oekraïne bijna 600 vierkante kilometer aan terrein verloren. Ook was het land slecht in staat om zich te verdedigen tegen Russische luchtaanvallen ver van de frontlinie.
Net als vorige winter voerde Rusland grootschalige luchtaanvallen uit op de Oekraïense stroomvoorziening en burgerdoelen. Maar door een gebrek aan munitie voor westerse luchtafweersystemen konden Russische raketten veel vaker hun doel raken, met meer burgerdoden tot gevolg. In het Noord-Oekraïense Tsjernihiv kwamen vorige week achttien Oekraïners om na een Russische raketaanval.
De situatie aan het front en in grote Oekraïense steden is daarom precair. Waar vorig jaar zomer nog gesproken werd over het heroveren van terrein, ging het de laatste weken vooral over zo min mogelijk terrein verliezen, of zelfs het afwenden van een complete nederlaag. Zonder het Amerikaanse steunpakket zou Oekraïne de oorlog tegen het eind van het jaar verloren kunnen hebben, waarschuwde CIA-directeur Bill Burns.
Nu is er hoop dat het tij keert. ‘Rusland wint ongeveer een kilometer terrein per week, dat kan Oekraïne nu stoppen’, zegt Osinga. Belangrijk zijn met name 155mm-granaten, de standaardmunitie voor westerse houwitsers. Voor een groot deel liggen die al opgeslagen in Amerikaanse pakhuizen in Europa. ‘Die moeten binnen een paar dagen aan het front kunnen zijn, afhankelijk van de logistiek binnen Oekraïne.’
Op dit moment zijn de Russen in staat om vijf tot tien keer zoveel artilleriegranaten af te vuren dan Oekraïne, zei de Amerikaanse generaal Christopher Cavoli, verantwoordelijk voor de militaire activiteiten in Europa, vorige week in het Amerikaanse Congres.
Om die verhouding gelijk te trekken heeft Oekraïne honderdduizenden granaten nodig. Amerikaanse fabrieken kunnen op dit moment zo’n 30 duizend stuks per maand produceren. Onder leiding van Tsjechië gaan EU-landen Oekraïne zo’n 800 duizend granaten leveren, die wereldwijd bij elkaar zijn gesprokkeld. Ook nieuwe munitie voor luchtafweersystemen als de Patriot moet snel in Oekraïne kunnen zijn.
De overige wapens, waaronder de door Oekraïne gewilde langeafstandsraket Atacms met een bereik tot 300 kilometer, kunnen waarschijnlijk pas over enkele weken worden ingezet. Met die raketten wil Oekraïne wapen- en munitiedepots en commandocentra diep in bezet gebied kunnen treffen om zo de Russische logistiek te verstoren.
Een probleem is dat de VS zelf de beschikking willen houden over genoeg Atacms of vergelijkbare nieuwere raketten; de eigen voorraden moeten dus ook worden aangevuld. Daar is 23 miljard van de 61 miljard dollar van het steunpakket voor uitgetrokken.
Het zal dus enkele weken duren voordat de situatie op het slagveld verandert. In de tussentijd kan de situatie zelfs verslechteren, verwachten militair experts, zoals het gerenommeerde Institute for the Study of War: ‘Zeker als Russische troepen hun aanvallen opvoeren om voordeel te behalen uit de beperkte tijd die ze hebben voordat nieuwe Amerikaanse hulp arriveert.’
Kyrylo Boedanov, het hoofd van de militaire inlichtingendienst van Oekraïne, spreekt tegen de BBC de verwachting uit dat de periode tussen half mei en begin juni de moeilijkste wordt.
Volgens Frans Osinga is dit hooguit een transitiejaar in de oorlog waarin consolideren centraal staat. Deze zomer krijgt Oekraïne de beschikking over enkele F-16-gevechtsvliegtuigen. Die kunnen onder meer het afwerpen van zweefbommen tegengaan, een wapen dat in heel Oekraïne grote schade heeft aangericht. ‘Maar vanaf volgend jaar is het onzeker’, zegt Osinga. ‘Europa moet zich voorbereiden op herverkiezing van Donald Trump.’ De Republikeinse presidentskandidaat is zeer kritisch op steun voor Oekraïne en Navo-bondgenoten.
In de tussentijd ziet Osinga dat het Amerikaanse steunpakket, waar ook de helft van de Republikeinen voorstemde, het moraal in Oekraïne een boost geeft: ‘Het ontbrak echt aan motivatie, want waarom zou je je leven wagen als je toch niet kunt winnen? Het steunpakket is daarom door soldaten aan het front met gejuich ontvangen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant