Juist voor mensen met een fysieke beperking biedt gamen een wereld van onbegrensde mogelijkheden. Met een aangepaste controller gamen zij net zo fanatiek als ieder ander. Dat ze een doelgroep met een aanzienlijk marktpotentieel vormen, beginnen gamebedrijven nu in te zien.
‘Ik ben achter jou, ik ben links van jou. Ja, hier Toon!’ Op een voetbalveld stuiven vier raceauto’s kriskras door elkaar om de bal in het doel te beuken. Toon speelt vanuit België, de 44-jarige Leonie Nieuwenhuis vanuit Arnhem. Samen nemen ze het in het voetbalracespel Rocket League online op tegen mensen vanuit de hele wereld. Nieuwenhuis geeft de bal een flinke lel. ‘Zij hebben geen idee dat ik een beperking heb.’
Door haar progressieve spierziekte zit Nieuwenhuis in een rolstoel en heeft ze weinig kracht in haar handen. Als ze een potje Rocket League wil starten heeft ze daar hulp bij nodig. Vandaag helpt thuiszorger Linda, die heel secuur de knoppen op de juiste plek op het rolstoeltafeltje legt en de koptelefoon over Nieuwenhuis’ oren schuift voor de tactische besprekingen met Toon, haar vaste Rocket League-partner.
Over de auteur
Simoon Hermus is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over big tech, a.i., sociale media en games.
PlayStation lanceerde onlangs een eigen adaptieve controller, die net als de Xbox-controller van Nieuwenhuis, knoppen heeft die vrij geplaatst of verwisseld kunnen worden door bijvoorbeeld grotere toetsen of een pookje. Gamebedrijven hebben in de smiezen dat mensen met een beperking met de juiste aanpassingen net zo fanatiek gamen als ieder ander. Op basis van GGD- en CBS-gegevens wordt geschat dat 15 procent van de Nederlanders een beperking heeft: ze vertegenwoordigen dus een aanzienlijke markt. Zo heeft het opnieuw uitgegeven zombiespel The Last of Us zo’n zestig functies om het spel toegankelijker te maken, zoals geluidsaanwijzingen en extra scherpe contrasten voor mensen met (zeer) slecht zicht.
‘Ja, ja… een pinch, Toon.’ De trage start staat in schril contrast met de snelheid waarmee Nieuwenhuis over het veld schiet. ‘Ik ga regelmatig naar gamebeurzen waar mensen tegen me kunnen spelen. Ik heb een jongen met 16-0 afgedroogd, z’n vriendin moest keihard lachen. Daar geniet ik wel van.’
Als 5-jarig meisje kon Nieuwenhuis niet met haar klasgenootjes voetballen. En dus kroop ze achter de computer. Aanvankelijk had ze daar weinig last van haar beperking, maar met de jaren ging de functie van haar vingers achteruit waardoor ze minder knoppen kon bedienen. Gelukkig kregen gamebedrijven hier oog voor. Spelers konden de functies van knoppen op de controller steeds vaker in het menu aanpassen, later kwam daar voor Nieuwenhuis ook de adaptieve controller bij, die ze precies kon afstemmen op haar motoriek.
Voor mensen die hun handen helemaal niet kunnen gebruiken is er een systeem met verschillende rietjes die de speler met de mond in alle richtingen kan bewegen. Door kort te blazen of zuigen drukt de gamer verschillende knoppen in. ‘Op een beurs heb ik zelfs met alleen mijn ogen Minecraft gespeeld’, zegt Nieuwenhuis. ‘Door ergens naar te kijken kon ik mijn poppetje laten bewegen.’
‘Ja, daar zat ik er toch mooi tussen, hè Toon!’ Onlangs heeft Nieuwenhuis twee extra knoppen toegevoegd die ze met haar ringvinger en pink kan bedienen. Door het gebruik van de nieuwe knoppen traint ze haar vingers onder begeleiding van haar fysiotherapeut. ‘Mijn knijpkracht was eerst 39 gram, na acht maanden was het 49 gram en nu zit ik op 54. Voor iemand met een progressieve spierziekte is dat heel wat.’
Nieuwenhuis werkt bij Bio Vakantieoord, een vakantiepark voor gezinnen met een kind met een beperking – en hun broertjes en zusjes. Hier traint ze kinderen om beter te leren gamen. ‘Een van de kinderen, Paul had maar één onderarm, dus die kon niet gamen met de andere kinderen.’ Om een standaard controller vast te houden heb je twee handen nodig. Door de adaptieve controller, waar Paul met zijn elleboog twee grote knoppen bedient, kon hij het ook eens proberen. ‘Ik zei nog: voor het uur voorbij is, kom jij een level hoger.’ Een uur later kijken de andere kinderen mee. ‘En ja hoor: het lukt hem, iedereen begon te juichen. Er komt een jongetje naar me toe die zegt: ‘Dat is toch wel leuk hè, dat Paul nu ook mee kan doen’. De tranen rolden bijna over mijn wangen.’
Met een e-sportsclub hoopt Nieuwenhuis kinderen met en zonder beperking samen te brengen om te gamen. ‘Ik hoop dat ze dan na school af en toe bij elkaar kunnen spelen. Want kinderen met een beperking hebben niet zoveel vriendjes.’
Voorlopig valt het organiseren van de e-sportclub niet mee. Nieuwenhuis ligt in scheiding, waardoor ze het niet alleen zonder man maar ook zonder mantelzorger moet doen. Rocket League biedt welkome afleiding, maar alleen als er iemand is om haar te helpen – het personeel in haar zorgflat heeft het al razend druk. Die belt ze niet graag voor een spelletje. ‘Ik word hierdoor echt weer even met mijn neus op de feiten gedrukt. En dat is hard. Maar als ik aan die kinderen denk, weet ik dat ik ondanks alle shit door moet gaan.’ En, wie weet ontmoet ze zelf iemand om mee bij haar thuis te gamen? Thuiszorger Linda: ‘Dat zou helemaal mooi zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant