Juist het gebrek aan wapens vergrootte het lijden van Oekraïne, in de steden en op het slagveld.
Over de redenen voor de draai van Mike Johnson zullen nog vele reconstructies worden geschreven, maar nu al kan worden gezegd dat de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden moed heeft getoond – en misschien zichzelf wel heeft opgeofferd. Zaterdag wist hij, na dat zelf maanden te hebben tegengehouden, een enorm steunpakket voor Oekraïne in stemming te brengen én goedgekeurd te krijgen. Dat kan historische consequenties hebben.
Johnson ging daarbij lijnrecht in tegen de hardste Trumpisten in zijn partij, die hebben gedreigd hem af te zetten. ‘Ik kon een egoïstische beslissing nemen, maar ik doe wat ik denk dat het juiste is’, zei hij.
Johnson besloot het steunpakket met geld voor Oekraïne, Israël, Taiwan en humanitaire steun voor Gaza, Haïti en Soedan in vier delen op te knippen. Voor elk deel kreeg hij een meerderheid, dankzij steeds andere gelegenheidscoalities van Republikeinen en Democraten. Op die manier wist hij de felle tegenstand op de radicale rechtervleugel van zijn partij te overwinnen.
Dat is in de eerste plaats een overwinning voor de Amerikaanse democratie. Maanden weigerde Johnson de steun überhaupt in stemming te brengen. Nu hij dat toch heeft gedaan, blijkt een meerderheid van de volksvertegenwoordigers tegen isolationisme en vóór een Amerikaanse rol op het wereldtoneel. Johnson heeft laten zien dat het mogelijk is de polarisatie inhoudelijk te doorbreken.
De stemming is cruciaal voor Oekraïne. Afgelopen weken bleek het land zich nauwelijks meer te kunnen verdedigen tegen Russische aanvallen, door de lucht en over land. Er waren te weinig luchtafweerraketten over om de drones en raketten tegen te houden waarmee de Russen Oekraïense flats en elektriciteitscentrales vernietigden, er waren te weinig artilleriegranaten om de Russische gepantserde infanterie op het slagveld te weerstaan. Oekraïne verdedigt zich nu met de handen op de rug.
Het steunpakket van bijna 61 miljard dollar is bedoeld om munitievoorraden aan te vullen, om geavanceerde wapens te leveren en om de Oekraïense inlichtingendienst te helpen. Ook zijn er miljarden om Oekraïne te helpen met de betaling van salarissen en pensioenen. Als de Senaat dit goedkeurt kan de hulp op gang komen. Met de vorige week door Europese landen toegezegde Patriot-luchtafweerbatterijen om de steden te verdedigen, zou dit de kansen in de oorlog kunnen doen keren.
Tegenstanders van militaire hulp, in de VS nieuwrechtse radicalen en in Nederland oud-linkse pacifisten, zeggen dat westerse wapensteun de oorlog verlengt en het lijden van Oekraïne vergroot. Dat zei ook Dmitri Peskov, de woordvoerder van het Kremlin, dit weekend in een reactie op de stemming in het Congres: ‘Dit zal Oekraïne verder ruïneren en tot meer dode Oekraïners leiden.’
Maar de afgelopen weken is dat argument onhoudbaar gebleken. Juist het gebrek aan wapens vergrootte het lijden van Oekraïne, in de steden en op het slagveld. De Russen bleken de verzwakte tegenstander geen genade te willen gunnen. Met een in juni in Zwitserland geplande vredesconferentie in zicht (waar Rusland geen trek in heeft) is een sterke positie cruciaal.
Wie luistert naar de Oekraïners zelf ontsnapt aan de propaganda die hun stemmen ontkent. Johnson kreeg deze week bezoek van inwoners uit Odesa, net als hij evangelische christenen. Hebben die hem overtuigd? Feit is dat deze Trumpistische Republikein op dit belangrijke ‘Churchill-of-Chamberlain-moment’ verfrissend on-opportunistisch heeft gehandeld. Dat is in heel veel opzichten hoopvol.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant