De leiders van Hamas willen vertrekken uit Qatar. Ze voelen zich naar verluidt niet meer op hun gemak in de Golfstaat, waar ze sinds 2012 wonen. Het vertrek van Hamas zou funest zijn voor de vredesbesprekingen over Gaza, waarin Qatar een belangrijke rol speelt.
Hamas zou met twee Arabische landen in gesprek zijn. Een van die landen is Oman, aldus The Wall Street Journal. De krant citeert anonieme Arabische onderhandelaars in Doha, die melden dat er sprake van groeiend wantrouwen tussen Hamas en de onderhandelaars in Doha. Dat wantrouwen wordt gevoed door kritische en dreigende geluiden uit de Verenigde Staten en Israël.
Qatar is de belangrijkste bemiddelaar in de gesprekken tussen Hamas en Israël. Het is een van de weinige landen die met partijen aan beide zijden praten. Qatar is een bondgenoot van de Verenigde Staten, maar het geniet ook vertrouwen van partijen als de Afghaanse Taliban, Iran en Hamas.
Nu de onderhandelingen niets meer opleveren, groeit het wantrouwen van met name de Verenigde Staten en Israël. Volgens de Israëliërs onderhandelt Qatar veel te zacht met Hamas. Het zou veel meer druk moeten uitoefenen om de Palestijnen tot concessies te dwingen. Het had Hamas hard moeten dreigen met uitzetting en inbeslagneming van banktegoeden, vindt Israël.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
Door deze dreigende taal, die steeds meer om zich heen grijpt, voelt de Hamas-leiding zich steeds minder op zijn gemak in Doha. Ook de regering van Qatar zelf voelt zich door alle kritiek en door de druk om met resultaten te komen in een hoek gedrukt. Minister-president sjeik Mohammed Bin Abdulrahman Bin Jassim Al Thani heeft aangekondigd dat zijn land goed gaat nadenken over zijn rol als bemiddelaar: ‘Qatar is bezig met een complete re-evaluatie van zijn rol.’ Hij voelt zich duidelijk geschoffeerd.
The Wall Street Journal laat ook enkele Amerikaanse critici aan het woord. De Republikeinse senator Ted Budd diende een wetsvoorstel in om Qatar te straffen, door het de status van belangrijke niet-Navo-bondgenoot van de VS af te nemen. In 2022 gaf Joe Biden Doha die begeerde status als beloning voor de hulp bij de Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan. Als belangrijke bondgenoot kreeg Qatar toen onder meer het recht om deel te nemen aan militaire oefeningen van de VS, en zelfs om Amerikaanse wapens te kopen.
Budd vertrouwt het land niet meer. In plaats van te bemiddelen, zou het Hamas de hand boven het hoofd houden: ‘Dat het maar geen actie onderneemt tegen Hamas, begint te lijken op stilzwijgende steun voor een buitenlandse organisatie die door de VS als terroristisch is aangemerkt.’ Volgens Budd zou Qatar de leiders van Hamas het land moeten uitzetten of ze moeten uitleveren aan de Verenigde Staten.
De ambassade van Qatar in Washington reageerde teleurgesteld: ‘Qatar is slechts een bemiddelaar – wij vertellen Israël of Hamas niet wat ze moeten doen. De bemiddelaar de schuld geven en hem bedreigen is niet constructief.’
De onderhandelingen beleefden eind maart een laatste opleving. Toen vlogen ministers en onderhandelaars, onder wie de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, koortsachtig heen en weer tussen hoofdsteden van het Midden-Oosten, in een uiterste poging een staakt-het-vuren voor elkaar te krijgen, in ruil voor de vrijlating van Israëlische gijzelaars.
De gesprekken liepen vast en zijn sindsdien niet meer op gang gekomen. Als de leiders van Hamas uit Qatar vertrekken, wordt gevreesd dat het onderhandelen aanzienlijk moeilijker zal worden. The Wall Street Journal laat ‘een Arabische onderhandelaar’ aan het woord, die voorspelt: ‘De kans dat de onderhandelingen omvallen is zeer reëel.’
De Amerikaanse senator Chris Murphy (Democraat) trekt in The Wall Street Journal de conclusie: ‘Dan komen de gijzelaars nooit vrij.’ Volgens The Times of Israel worden nog 133 gijzelaars vastgehouden in Gaza. Of ze nog leven, en in welke toestand eventuele overlevenden verkeren, is niet bekend.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant