De carrière van John Galliano zal altijd getekend zijn door twee antisemitische uitbarstingen in 2010 en 2011, de tijd dat hij successen vierde als hoofdontwerper bij Dior. Regisseur Macdonald wil laten zien ‘waar het vandaan kwam.’ Is dit het juiste moment?
Om het maar meteen te hebben gezegd: In 2011 kwam een video online waarin de ontwerper John Galliano antisemitische uitspraken deed op een Parijs’ caféterras. De duidelijk beschonken ontwerper, met zijn kenmerkende potloodsnorretje, wordt gefilmd door een groep vrouwen die hij verzekert dat ze in andere tijden vergast zouden worden. De geshockeerde vriendinnen ondervragen de brallende Galliano die blijft raaskallen en zegt: ‘I fucking love Hitler.’
Kort voordat deze beelden de wereld overgingen, was Galliano al voor een ander incident aangeklaagd, waarbij hij een Aziatische man en zijn vriendin had uitgemaakt voor dikke varkens en ‘fucking Jews’. Het kostte Galliano zijn baan bij modehuis Dior, waar hij tot dat moment de meest opulente, theatrale en sensuele vrouwenkleding van de jaren negentig en nul maakte.
High & Low - John Galliano (2023, 116 min.), regie Kevin Mcdonald, vanaf 26/4 op Mubi.
In de documentaire High & Low: Galliano staat regisseur Kevin Macdonald uitgebreid stil bij deze incidenten en het leven van de Britse ontwerper, die teerde op een dieet van slaapmedicatie, alcohol en valium.
Macdonald, die naam heeft gemaakt met de documentaires Marley (2012) en Whitney (2018), was zelf net klaar met opnamen van de speelfilm The Mauritanian (2021), over een gevangene op Guantamo Bay, toen hij in Parijs het modehuis van Margiela bezocht waar Galliano inmiddels aan het roer staat.
‘Ik kwam net terug uit Mauritanië, uit de woestijn, en stond opeens in Johns atelier in Parijs met een heerlijke lunch en prachtige kunst.’ Het contrast kon niet groter zijn.
Hoewel Galliano de afgelopen jaren mediaschuw is geweest, wilde hij nu eens zijn kant van het verhaal vertellen. Macdonald: ‘Veel mensen denken: daar wil hij vast niet over praten, maar hij wilde er juist enorm graag over praten. Hij heeft er veel over nagedacht.’
Uw documentaire verschijnt kort na een nieuwe coutureshow van Galliano voor Maison Martin Margiela, die internationaal wordt geroemd als een van de mooiste van dit decennium.
‘De documentaire gaat over dat racistische incident en waar het vandaan kwam, maar ook over deze comeback. En het is voor mij magisch dat de film nu uitkomt, na zijn gigantische triomf. Daardoor willen waarschijnlijk ook veel mensen deze film gaan zien.
‘Maar ook nu nog, jaren later, zie je bij zo’n nieuwe, bejubelde collectie toch dat mensen reageren met: ‘Maar deze man is een nazi!’ Voor mensen die dat zeggen is het nuttig om te begrijpen wat er toen precies gebeurde.’
Wat kunnen we nog leren over dat incident?
‘Wat wrang is, is dat het niet Johns leven was dat het meeste overhoop is gehaald door deze gebeurtenis, of dat van een Joods persoon, maar dat van Philipe, de half Vietnamese man die door Galliano op dat terras is uitgescholden.
‘Het incident is vooral als antisemitisch geïnterpreteerd, maar dit was een half Vietnamese man. Het was eigenlijk een racistisch incident met twee verschillende groepen als slachtoffer.’
Is dit niet een onhandige tijd om iemand zijn vermeend antisemitisme te vergeven?
‘Dat wil ik ook niet. Ik wil laten zien waar het vandaan kwam, en hoe Johns leven er in die tijd uitzag. Daarom begint de film met John die in de camera kijkt en zegt: ‘Ik ga alles vertellen.’ Vervolgens is het aan jou, de toeschouwer, om te beslissen of hem zijn uitspraken kunnen worden vergeven. Antisemitisme is momenteel wijdverbreid, en als iemand die zelf deels Joods is, vind ik dat we dit gesprek moeten voeren. Waar komt dat antisemitisme in de samenleving vandaan?’
Film wordt vaak een empathisch medium genoemd.
‘Als we lang naar iemand kijken vinden we die persoon automatisch sympathiek. Film versnelt dat effect. En daarmee helpt het medium ook tegen polarisatie.’
Hoe kijkt u nu zelf naar Galliano?
‘Ik vind hem een heel interessant en charismatisch persoon, en inmiddels mag hem ik hem wel op persoonlijk niveau. Dat voel je ongetwijfeld ook in de film. We leven in een wereld die snel oordeelt en in absolute termen denkt over moraal. Ik denk niet dat dat gezond is. Soms moet je kijken wat er achter een incident en iemands slechte gedrag schuilt.’
Galliano was voor die video op het terras ook al in de problemen gekomen. Hij had een collectie gemaakt, ‘The tramps’, over de zwervers in zijn thuisstad Parijs – onsmakelijk, volgens critici. Een andere collectie, voor Maison Martin Margiela, werd berucht omdat daarvoor een schietpartij op een school als inspiratie diende. Een journalist van de Wall Street Journal liep bij de show weg.
Wat is dat toch met die man en controverse?
‘Voor hem is het gewoon ‘ik maak iets en doe wat ik wil’. Een gevoel van totale vrijheid. Dat bewonder ik, maar het leidt ook tot een grote ongevoeligheid. John is ongeremder in zijn acties dan anderen.’
Die ongevoeligheid is misschien ook wel een gevolg van de hoge werkdruk die uw documentaire laat zien. Galliano was destijds verantwoordelijk voor 32 gewilde collecties per jaar. Werk uit die tijd levert nu nog recordbedragen op op veilingen.
‘Die collecties, daar kan hij eigenlijk niet goed meer over praten. Toen we zeiden: we zien dat je jurken daar en daar worden verkocht voor duizenden euro’s, lachte hij ons weg en zei: ‘Ik zou willen dat ik die nog ergens op zolder had.’ Hij heeft niks meer. Johns vertrek was zo abrupt dat hij nooit een tekening of jurk mee naar huis heeft kunnen nemen. Maar dat abrupte einde heeft ergens ook zijn leven gered. Hij leefde permanent met het gif van alcohol en medicatie in zijn bloed. Als hij zo door was blijven leven, was hij misschien binnen enkele weken of maanden dood geweest.’
Uw vorige film, The Mauritanian, ging over de straffen in Guantanamo Bay. Ook High & Low werpt vragen op over het nut van bestraffing.
‘Wat is het doel van een straf? Of een gevangenis? Is het om de dader pijn te doen of willen we dat de dader eruitkomt als een beter persoon? Ik zou zeggen: het laatste. En wat je ziet bij John, is dat hij heeft geprobeerd het goed te maken. Of jdat genoeg is, is aan de kijker, maar de modewereld heeft hem grotendeels weer omarmd. En tegelijk weet hij dat dat niet voor iedereen geldt. Dat zegt hij aan het einde van de film ook: ‘Sommige mensen zullen mij nooit vergeven.’ John Galliano weet dat dit incident bij Café La Perle ooit de eerste alinea wordt in zijn overlijdensbericht.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant