Op haar elfde album zingt de grootste popster van de planeet een uur lang over haar leven en vooral haar liefdesleed. Moet Taylor Swift niet ook eens buiten de eigen dagboeken bladeren?
Dat Taylor Swift met een beladen scheidingsplaat zou komen, viel te verwachten. Haar fans, verenigd in de mondiale Swiftie-gemeenschap, rekenden er zelfs op. Want vorig jaar verbrak Swift een langdurige relatie, een gebeurtenis die ook de gespecialiseerde Taylor Swift-media maar niet losliet.
Swift zelf deed er na de breuk (met de Britse acteur Joe Alwyn) het zwijgen toe. Zij uit zich nu eenmaal liever in de van haar bekende, zeer persoonlijke en soms behoorlijk venijnige liedjes – haar exen weten wat ze te wachten staat.
Over de auteur
Robert van Gijssel is muziekredacteur van de Volkskrant en schrijft over pop en de muziekindustrie. Hij schrijft ook over gamecultuur.
Ze kunnen vandaag enigszins gerust zijn. Op The Tortured Poets Department vertelt Swift een uur lang over haar leven en mislukte liefdes: soms scherp, maar vaker ook berustend en genuanceerd. Niemand krijgt er onredelijk van langs. En Swift komt aanvankelijk ook weg met dit zoveelste egodocument. De popster is zó groot en dominant in de muziek, dat alleen haar liefdesleven al een soort maatschappelijk belang lijkt te hebben en dus ook belangrijk genoeg is om maar weer een compleet album mee te vullen.
Of eigenlijk twee complete albums. Haar elfde studioplaat was vrijdag nog niet op de streamingplatforms geploft, of daar volgde al een bonusplaat vol extra’s, getiteld The Anthology. Alsof de zangeres en liedschrijver haar overwicht op de popmuziek nog maar eens wil onderstrepen, met een vrachtwagenlading aan nieuw werk.
De belangrijkste nieuwe Swift, zonder de extra’s, is geen sensatie. Daarvoor klinkt alles te vertrouwd. Swift werkt met haar geliefde producer Jack Antonoff en met liedschrijver en producer Aaron Dessner, van de Amerikaanse rockband The National. In de eerste liedjes hangt een serene, wat herfstige sfeer, die nog wordt versterkt door de nostalgische synths en drums uit de jarentachtigpop.
In My Boy Only Breaks His Favorite Toys lijkt het of Phil Collins achter de elektronische drumpads is gekropen. De geluidsmix, met die vreemd zuigende beats, doet soms wat denken aan die van haar vorige album Midnights. De zangstem van Swift wordt scherp versneden met haar eigen, soms vervormde stem, en de geraffineerde vocale arrangementen kunnen je bij de emotionele uitbarstingen in haar liedjes zomaar bij de keel grijpen.
In het sombere, maar hemels gezongen titellied is de pijn van een verloren relatie en het bijbehorende verraad voelbaar. Er klinkt nijd door in haar liedtekst: ‘And who’s gonna hold you like me? Nobody. No-fucking-body.’ Swift is opmerkelijk scabreus: ze vloekt een album lang als een bootwerker. Dat mag ze vaker doen.
Down Bad is een weergaloos verdrietsliedje. De merkwaardig galmende klankschaaltjes in dit nummer lijken de woede van Swift weg te willen masseren. Zodat ze er zelf misschien ook een beetje om kan lachen. ‘Did you take all my old clothes? Just to leave me here naked and alone?’
De tweede helft van haar album is minder avontuurlijk, klinkt net iets te bekend. De opbouw van rustige countrypopliedjes als Guilty As Sin? komt uit haar persoonlijke stijlboek, al verwoordt zij het adolescente liefdesgestuntel, met ‘rommelige kussen op de bovenlip’, weer onnavolgbaar. Maar The Tortured Poets Department begint hier toch wat te kabbelen.
Vooral ook omdat je je gaandeweg het album gaat afvragen of Swift nu echt alleen maar persoonlijk liefdesleed met de wereld te delen heeft. Die wereld staat namelijk wel in de fik, niemand kan zich daaraan onttrekken. Moet de grootste popster van de planeet niet ook eens wat buiten de eigen dagboeken bladeren? Nee, dat moet natuurlijk niet. Maar het mag wel.
In Who’s Afraid of Little Old Me zingt Swift over zorgwekkende omgangsvormen, maar dan wel die van haar fans en de media mét Taylor Swift, zoals ze eerder deed op haar album Reputation uit 2017. Het is een ijzersterke tekst, dat wel. ‘You caged me and then you called me crazy. I am what I am ’cause you trained me’, zingt ze over het circus rond haar bestaan. En dus over zichzelf.
Taylor Swift
The Tortured Poets Department
Pop
★★★☆☆
Universal
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant