Scholen, ziekenhuizen, nieuwe woonwijken en andere gebruikers met een groot maatschappelijk belang mogen voortaan met voorrang worden aangesloten op het stroomnet. Dat heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) besloten. Andere partijen moeten daardoor langer wachten.
Deze en andere ingrijpende maatregelen heeft de ACM donderdag gepresenteerd om de grote problemen met het elektriciteitsnet aan te pakken. In het grootste deel van Nederland lopen de woningbouw en de energietransitie vertraging op omdat het net overbelast is. De wachttijden voor nieuwe aansluitingen lopen op tot vele jaren.
De werkelijke oplossing voor de zogenoemde ‘netcongestie’ is uitbreiding van het elektriciteitsnet, benadrukt de ACM. Maar dat gaat nog zeker tien jaar duren. Door de nieuwe spelregels kan de ergste pijn volgens de toezichthouder wel flink worden verzacht. De ACM stelt niet alleen voorrangsregels op, maar wil bovendien netbeheerders toestaan contracten aan te bieden die gebruikers ertoe aanzetten het bestaande stroomnet veel efficiënter te gebruiken.
Het begrip ‘overbelast’ is namelijk zeer betrekkelijk. Die overbelasting is er vooral op papier, wanneer alle aangesloten gebruikers tegelijk volop van hun aansluiting gebruik zouden maken. Dat gebeurt in de praktijk amper. Op doordeweekse dagen is het gebruik rond de ochtend en de avond op zijn top. Daartussen zakt het in. Ook zonnepanelen en windmolens veroorzaken tijdelijke stroompieken op het net wanneer het hard waait of de zon schijnt. Het grootste deel van de tijd gaat er veel minder elektriciteit door de koperdraden dan ze aankunnen.
De nieuwe spelregels van de ACM moeten bewerkstelligen dat meer gebruikers het net tijdens de spitsuren ontzien. Zo kunnen netbeheerders grootgebruikers vragen minder stroom af te nemen of te leveren op momenten van congestie, zegt ACM-bestuurder Manon Leijten. ‘In ruil daarvoor krijgen ze een korting van 50 procent op hun aansluiting.’ Daarnaast werkt de ACM aan een regel waarbij bedrijven die slechts een deel van de tijd hun aansluiting gebruiken een korting van 15 procent op hun nettarief krijgen.
Ook de nieuwe voorrangsregels gaan een gunstige rol spelen, hoopt Leijen. ‘Die voorrang wordt namelijk niet alleen gegeven aan woningbouw, scholen, ziekenhuizen of gebruikers die essentieel zijn voor de zorg of de veiligheid. Ook bedrijven die helpen om het net te ontzien kunnen voorrang krijgen.’
In de praktijk betekent dit dat de ACM de rode loper uitlegt voor de honderden bedrijven die op dit moment op de wachtlijsten van de netbeheerders staan met een aanvraag om een megabatterij te bouwen. Zij kunnen geld verdienen door elektriciteit op te slaan op momenten dat die goedkoop is, en weer te verkopen als er juist veel vraag is en weinig goedkope stroom beschikbaar is.
Nog niet alle maatregelen zijn definitief, en een groot deel staat ook nog open voor bezwaar en beroep. Niet iedereen is ervan overtuigd dat het pakket van de ACM veel soelaas zal bieden. Hans Grünfeld, voorzitter van de vereniging van grote energieverbruikers Vemw, benadrukt dat voorrang bieden weinig oplevert als er überhaupt geen nieuwe aansluitingen bijkomen. En Grünfeld ziet efficiëntere benutting van het net alleen gebeuren als er veel sterkere pijsprikkels komen dan nu beoogd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant