Home

‘Is Modi te vertrouwen? Het Westen zit niet te wachten op nog een dictator met een superioriteitscomplex’

Tijdens de nationale parlementsverkiezingen mogen Indiërs op ruim een miljoen stembureaus hun stem uitbrengen. Intussen maken buitenlandse commentatoren zich zorgen over de democratische toekomst van India.

India, de grootste democratie ter wereld, trekt vanaf vrijdag naar de stembus. Gedurende 44 dagen zullen ongeveer 970 miljoen Indiërs mogen bepalen wie het meest bevolkte land ter wereld zal mogen besturen. Ter vergelijking: dat zijn meer mensen dan de bevolking van de Europese Unie, de Verenigde Staten én Rusland samen.

De complexe logistieke uitdagingen en veiligheidsrisico's van deze verkiezingen staan echter in schril contrast met de mogelijk voorspelbare uitkomst van de stembusuitslag. Maar weinig politieke experts die eraan twijfelen dat de omstreden maar ook populaire Narendra Modi herkozen zal worden voor een derde termijn als Indiase premier. Volgens Hannah Ellis-Petersen, correspondent van de Britse krant The Guardian, hebben ‘waarnemers en tegenstanders gewaarschuwd dat dit de meest eenzijdige verkiezingen in de geschiedenis van India kunnen worden'. Persbureau AP merkt op dat de stembusgang een ‘test wordt voor de democratische waarden van het land’.

In een hoofdredactioneel commentaar schrijft de Financial Times dat ‘de moeder van de democratie niet in goede staat is’. ‘Premier Modi heeft India herhaaldelijk de ‘moeder van de democratie’ genoemd. Als dat zo is, duidt een toenemende onderdrukking van oppositiepartijen erop dat deze matriarch van de representatieve regering in een slechte gezondheid verkeert. Het inzetten van intimidatie, vaak door fiscale of juridische autoriteiten, is haast gewoonte geworden tegen critici van de regering. Het gespierde hindoenationalisme van Modi’s Indiase Volkspartij BJP heeft India’s traditie van seculiere democratie uitgehold.’

Identiteit

‘Modi is het seculiere India dat in 1947 onafhankelijk werd, onder leiding van Mahatma Gandhi en Jawaharlal Nehru, aan het afbreken’, schrijft de Zweedse diplomaat en voormalig ambassadeur Börje Ljunggren in een opiniestuk voor het Amerikaanse Ash Center for Democratic Governance and Innovation. ‘Tegenwoordig ligt de nadruk op identiteit, niet op kwesties. De hele politieke cultuur van India verschuift in de richting van wat tegenwoordig door wetenschappers ‘etnische democratie’, ‘meerderheidsdemocratie’, ‘giftig meerderheidsdenken’ en ‘competitief autoritarisme’ worden genoemd. Het wijst allemaal in dezelfde zorgelijke richting. Het formele bouwwerk van de democratie blijft behouden, maar haar instituties worden systematisch verzwakt.’

Illustratief hiervoor is volgens Ljunggren de verslechterde positie van India op democratie-ranglijsten. ’V-Dem (Varieties of Democracy) bestempelt India in zijn laatste ranglijst als een ‘electorale autocratie’ en plaatst India op de 104de plaats van de 180 landen. Reporters Without Borders plaatst India, bekend om zijn onafhankelijke kwaliteitspers, op de 161e plaats. India is echter verre van een monolithische autoritaire staat, en kritische media zoals de Hindustan Times en de dappere onlinekrant The Wire bestaan nog steeds, maar worden bedreigd.’

‘Toegegeven, India kan formeel niet als een dictatuur worden geclassificeerd, maar het land kan ook niet als een functionerende, gezonde democratie worden beschouwd', meent Apoorvanand, columnist en hoogleraar aan de universiteit van Delhi. In een opiniestuk voor de Arabische nieuwszender Al Jazeera schrijft hij: ‘Het is duidelijk dat alle constitutionele instellingen in het land hebben besloten dat ze voor Modi's BJP werken en niet voor het volk, en dat de media de rol van propagandist van de huidige regering op zich hebben genomen. De oppositiepartijen zijn met handen en voeten gebonden. In een dergelijke situatie is de enige hoop dat de Indiase bevolking, die sinds het ontstaan van het land onvermoeibaar voor de democratie heeft gevochten en de waarde ervan zeer goed kent, de ernst van de situatie zal begrijpen'.

‘Electorale autocratie’

Ook buitenlandcolumnist Simon Tisdall van de Britse krant The Observer meent dat het risico dat India alleen in naam nog een democratie blijft niet valt te ontkennen. Beter spreekt men volgens hem van een ‘electorale autocratie’. ‘En voor het Westen blijft dan een fundamentele vraag over: is Modi te vertrouwen? India is de sleutelstaat in de mondiale strijd om de nieuwe wereldorde te bepalen. Maar aan wiens kant staat hij eigenlijk?’

Volgens Tisdall mag de Indiase bevolking best besluiten om de nationale eenheid en de vernietiging van hun democratie op het spel te zetten, ‘dat is hun zaak’. ‘Maar de liefde van het Westen zou hierdoor kunnen gaan verminderen. Westerse regeringen willen India in hun hoek in de strijd met China en Rusland. Ze willen de Indiase handel. Maar ze willen ook een echte democratische partner, en niet nog een dictator met een superioriteitscomplex. Ze zullen niet blijven wegkijken als bijvoorbeeld Indiase geheime agenten volharden in het vermoorden van politieke tegenstanders op hun grondgebied.’

Maar dat is nog maar de vraag, stelt hoofdredacteur Ravi Agrawal van het blad Foreign Policy. Het bewind van Modi levert weliswaar een minder liberaal en democratisch India op, maar wel een meer zelfverzekerde natie. ‘Modi projecteert een beeld van een machtiger, gespierder en trotser land, en Indiërs zijn in de ban van dat zelfbeeld', aldus Agrawal. ‘Buitenlandse bondgenoten lijken zich bewust van deze nieuwe dynamiek. Zelfs als India hen niet te hulp schiet in een mogelijke strijd met China in de Straat van Taiwan, betekent het louter voorkomen dat New Delhi dichter bij Peking komt voor de Verenigde Staten een geopolitieke overwinning die boven andere meningsverschillen staat. (...) En ondanks de vijandigheid van de hindoenationalistische BJP tegenover moslims in India, wordt Modi op de rode loper verwelkomd als hij landen in de Perzische Golf bezoekt.’

Investeringsbestemming

‘Het is onwaarschijnlijk dat de bereidheid van westerse regeringen om met India samen te werken op specifieke beleidsterreinen (bijvoorbeeld technologie, militaire samenwerking en klimaatsamenwerking) zal verminderen, vooral omdat India nog steeds wordt gezien als een bondgenoot tegen de opkomst van China’, stelt ook Chietigi Bajpaee in een rapport voor de Britse denktank Chatham House. Maar, zo waarschuwt Bajpaee, ‘een minder liberaal en minder democratisch India, met toegenomen zorgen over de mensenrechten en een groeiend geopolitiek risico, zal de aantrekkelijkheid van het land als investeringsbestemming uiteindelijk kunnen uithollen'.

Dus is het nog te vroeg om ‘de doodsklok voor de Indiase democratie te luiden’, meent investeerder en columnist Ruchir Sharma in een opiniestuk voor de Financial Times. ‘De Indiase democratie bevindt zich in een recessie, maar is nog niet failliet. Indiase kiezers lijken te hebben besloten om politieke vrijheid in te ruilen voor economische vooruitgang. Maar deze deal is met Modi en zal slechts duren zolang hij in functie is én economische resultaten blijft leveren’, zo stelt Sharma ons gerust.

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next