Zijn tweede comedyshow leunt op een persoonlijke worsteling. Het wordt geen interessant theater, doordat hij steeds net niet echt persoonlijk wordt.
In het hart van zijn nieuwe voorstelling komt Arjen Lubach met een gitaar om z’n nek ter zake. Hij vertelt over een belangrijk inzicht dat hij kreeg bij zijn therapeut, die hij bezocht toen het een tijdje niet goed met hem ging: je bent niet de verhalen die je aan jezelf vertelt.
Huh? Was dat niet juist al zijn hele leven een prettige overlevingsstrategie, succesvol in de rol kruipen die hij voor zichzelf had verzonnen? Talkshowhost, iemand met een gezin en een hond, iemand die met de dood van z’n jonggestorven moeder kan omgaan. Lubach vertelt hoe hij haar als kind een keer kwijtraakte in de vlindertuin van dierentuin Emmen. Bonusinzicht van de therapeut: eigenlijk zoekt hij haar nog steeds, bij alles wat hij doet.
Over de auteur
Gidi Heesakkers is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft over stand-upcomedy & cabaret en over populaire cultuur en gewoonten in het dagelijks leven.
Na opnieuw een mooi voorjaarsseizoen van De Avondshow heeft Arjen Lubach de tournee van zijn tweede comedyshow weer opgepakt, met vrijwel meteen een paar avonden in een vol, gretig Carré. Hij speelt nog tot en met december, er zijn bijna geen kaarten meer te krijgen.
Comedy Tour! is een vervolg op zijn eerste solo Live! (2018). Op het maakproces van die voorstelling en de daarmee gepaard gaande twijfels blikte hij openhartig terug in Stoorzender, zijn autobiografie die in 2020 verscheen. Hij beschreef onder meer hoe hij na de eerste recensies (‘drie zuinige sterrenballen per krant’) stukken schrapte en herschreef. ‘Nog honderdtwintig keer spelen met een driesterrenshow zag ik niet zitten.’ De voorstelling knapte er volgens Lubach van op.
Terugkerend kritiekpunt was destijds dat hij met persoonlijke verhalen toch voortdurend op afstand bleef. Lof voor het hoge vermakelijke gehalte was er zeker ook. Zijn meezinger Beter in bed (over een fysieke kwaliteit waarmee hij Thierry Baudet aftroefde) bleek bovendien van het oorwurmende soort.
Het leuke is dat Lubach in het theater een stuk losser is dan de strak geregisseerde Lubach op tv. Hij is erg bedreven in improviseren en sfeer creëren met zijn publiek, dat hem in Carré toejoelt en een zeldzaam rocksterrenonthaal geeft. Fans kunnen veel plezier beleven aan zijn hiphop-opera over dingen verkopen op Marktplaats en een gezongen aanklacht tegen ‘de doodgewoonste Nederlander die er bestaat’ – mensen die van alles vinden, vooral dat ze overal recht op hebben.
Hij knoopt ondertussen een hoop gesprekjes aan met de zaal, wat op den duur iets te veel zijpad-van-een-zijpad wordt. Lubach zou ook iets rustiger de tijd kunnen nemen om de grotere thema's uit te diepen die hij nu eigenlijk alleen maar benoemt: dat hij vorig jaar dus een periode erg somber was, de daarmee gepaard gaande hekel aan mensen en zichzelf, zijn telefoonverslaving, zijn angst om ziek te worden en dood te gaan.
‘Ik voel de sfeer uit de zaal wegstromen’, zegt hij direct na het verhaal over de vlindertuin en de pijnlijke conclusie van zijn therapeut, waarmee hij inderdaad de sfeer uit de zaal laat wegstromen. Om vervolgens een best wel flauw liedje in te zetten over een varkentje dat verliefd is op Caroline van der Plas, maar uiteindelijk op haar bord belandt.
Alsof hij bang is om larmoyant te klinken, of om iets kwetsbaars dat hij deelt impact te laten hebben. Het komt in ieder geval over als een maniertje: zo snel mogelijk terug in de comfortabele rol van grappenmaker.
Anders dan we gewend zijn van Lubachs tv-show staat er dit keer weinig verrassende maatschappijkritiek tegenover, en zijn er aardig wat platgetreden grapjes in de categorie ‘pretentieuze randstedelijke toetjes overgoten met een likeur van gefermenteerde rozijnen bespotten’.
Deze tweede show leunt qua thematiek meer dan de eerste op een persoonlijke worsteling. Alleen: steeds net niet persoonlijk worden, nauwelijks iets laten zien van wie je echt bent, is net niet spannend, net niet interessant theater.
Het doet niks af aan Lubachs grote talent voor satire, maar onderstreept wel dat hij solo in het theater tot nu toe niet in zijn beste rol is.
In zijn boek Stoorzender beschrijft Arjen Lubach hoe zijn eerste solovoorstelling Live! pas na de première tot volle wasdom komt. Een gesprek met zijn vriendin: ‘Je hebt er pas echt hard aan gewerkt omdat je zelf geen genoegen nam met de show zoals-ie in de kranten stond.’ ‘Ga je nou beweren dat de recensenten mijn show hebben geregisseerd?’ ‘Een beetje.’ Ik glimlachte. ‘Misschien moet je dat maar nooit ergens zeggen’, zei ze. ‘Dat versterkt waarschijnlijk alleen maar hun idee dat ze relevant zijn.’ ‘Oké, het blijft geheim.’
Cabaret
★★☆☆☆
Door Arjen Lubach
16/4, Carré, Amsterdam. Tournee t/m 18/12.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant