Gebruikers moeten ook een gratis optie krijgen waarbij ze slechts beperkt gevolgd worden, zeggen de toezichthouders. Op dit moment bieden sommige bedrijven alleen een gratis optie aan als gebruikers ermee instemmen dat hun gegevens voor gerichte reclames worden gebruikt.
Voor die gerichte reclames worden gebruikers niet alleen op Facebook en Instagram gevolgd, maar ook daarbuiten. Zo krijg je bijvoorbeeld reclames over sportschoenen te zien als je daar buiten de sociale media naar hebt gezocht.
Als de toezichthouders zeggen dat er een optie moet komen voor "beperkt volgen", dan bedoelen ze dat gebruikers nog wel advertenties krijgen voorgeschoteld. Maar die sluiten dan alleen aan bij wat diegene op het platform zelf bekijkt. "Bijvoorbeeld een advertentie voor een auto bij een post over auto's", licht de AP toe.
Volgens de Europese toezichthouders, die verenigd zijn in de European Data Protection Board (EDPB), krijgen consumenten op dit moment geen eerlijke keuze. "Gebruikers worden dan eigenlijk gedwongen te kiezen voor betalen met hun persoonsgegevens", vindt de AP. "Zeker als de prijs voor een betaald abonnement hoog is."
De uitspraak van de EDPB komt nadat Facebook-moederbedrijf Meta zijn gebruikers sinds eind vorig jaar een keuze heeft voorgeschoteld. Of ze betalen 13 euro per maand, waarna hun gegevens niet meer gebruikt worden voor gerichte advertenties. Of ze betalen niets, maar dan worden ze online gevolgd.
Op deze keuze kwam al veel kritiek. Privacyactivisten en consumentengroeperingen zeiden dat gebruikers worden gedwongen te betalen als ze hun privacy willen behouden.
Privacy is niet alleen voor rijke mensen, zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen. "Je moet een vrije, eerlijke keuze krijgen. Als een platform dreigt je onlineaccount op zwart te zetten zodra je niet akkoord gaat je online te laten volgen, is dat geen vrije keuze. Techbedrijven mogen je niet dwingen akkoord te gaan met het volgen van jouw gedrag op internet. Om jouw data bijvoorbeeld te verkopen aan advertentiebedrijven."
Een onredelijk hoge prijs vragen voor een privacyvriendelijke optie laat mensen met een kleine portemonnee geen keus, vindt Wolfsen. Volgens hem hebben mensen sociale media nodig voor hun werk of om in contact te blijven met familie. "Het platform vaarwel zeggen is dan geen optie, maar de abonnementskosten ophoesten ook niet. Dat is geen keuze, dat is dwang."
Source: Nu.nl economisch