De Europese regeringsleiders beloven Oekraïne zo snel mogelijk te helpen met extra Patriot-luchtafweersystemen. Die zullen uit de eigen voorraden moeten komen, ook als EU-landen daardoor (tijdelijk) niet meer aan de Navo-veiligheidsvereisten voldoen.
De nieuwe steun voor Kyiv waarop de EU-leiders woensdagavond afkoersten, stelt Oekraïne in staat zich beter te verdedigen tegen de recente rakettenregen uit Rusland. De Oekraïense premier Volodymyr Zelensky deed een indringend beroep op de leiders die hij via een videoverbinding toesprak. Eerder had hij laten weten zeven Patriotsystemen nodig te hebben.
Demissionair premier Mark Rutte noemde de levering van meer luchtverdedigingssystemen aan Oekraïne heel hard nodig. ‘Wat mij betreft komen die zo snel mogelijk.’ Hij zei dat de gesprekken tussen de leiders ‘druk zet’ op de hoofdsteden om na te gaan of ze echt niet kunnen bijdragen. Rutte stelde dat ook Nederland ook zal bezien wat het kan doen maar achtte de kans niet groot dat Den Haag een van de vier Patriot-systemen waarover Defensie beschikt naar Oekraïne zal sturen.
Tot voor kort hielden de EU-landen zich doof voor de smeekbedes uit Kyiv voor meer luchtverdedigingssystemen. De lidstaten zeiden dat de Patriots waarover ze nog beschikken noodzakelijk zijn voor de eigen veiligheid. De Navo zou niet toestaan door die ondergrens te zakken.
Navo-chef Jens Stoltenberg maakte woensdag in Brussel korte metten met dit argument. Na een gesprek met de premiers van Nederland, Denemarken en Tsjechië – drie landen die voorop lopen in de militaire steun aan Oekraïne – gaf Stoltenberg een duidelijk signaal af. ‘De situatie op het slagveld blijft uiterst moeilijk. Oekraïne heeft meer hulp nodig. Als bondgenoten een keuze moeten maken tussen het halen van Navo-doelen op het gebied van militaire capaciteit en het geven van steun aan Oekraïne, is mijn boodschap duidelijk: stuur meer hulp naar Oekraïne.’
Stoltenberg noemde als lichtend voorbeeld Denemarken, dat al zijn artillerie heeft gegeven aan Oekraïne en voor zichzelf nieuwe artillerie heeft besteld. ‘Als het omzeilen van de nationale doelen die de Navo heeft gesteld de enige manier om hulp aan Oekraïne te leveren, dan is dat het juiste om te doen.’ Hij voegde eraan toe dat dit ook het belang onderstreept om de productie van cruciale wapensystemen te verhogen, zodat nationale voorraden weer kunnen worden aangevuld.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz steunde Stoltenberg voluit. Bij aankomst wees hij erop dat Berlijn onlangs besloot een derde Patriot-systeem naar Oekraïne te sturen. ‘We zullen anderen aanmoedigen hetzelfde te doen', zei Scholz. De leiders kijken vooral naar Griekenland en Spanje die meer luchtverdediging hebben dan noodzakelijk. Deze vrijdag overleggen de Europese ministers van Defensie met hun Oekraïense collega.
Hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit van Leiden Frans Osinga zegt dat het hem ‘niet zal verrassen’ als de woorden van de secretaris-generaal leiden tot een ‘kentering’ in het Nederlandse standpunt. ‘De urgentie is in Oekraïne. Wij kunnen het ons veroorloven een extra Patriot-systeem te leveren en direct een nieuwe te bestellen, zolang we wat trainingscapaciteit in stand houden met de resterende batterijen.’ Nederland beschikt nu over drie Patriot-systemen, met nog een vierde systeem in reserve.
De laatste dagen klinken de alarmbellen over de militaire situatie in Oekraïne steeds luider. Vrijdag komt daarom ook, op verzoek van president Zelensky, de Navo Oekraïne Raad bijeen. Behalve een nijpend tekort aan artilleriegranaten heeft Oekraïne ook onvoldoende luchtverdedigingsmiddelen – zowel systemen als munitie. Oekraïne vraagt dringend om extra Patriot-systemen, waarvan Navo-bondgenoten er ettelijke hebben, maar tot dusver kwam alleen Duitsland met één extra systeem over de brug. Rusland gebruikt die ruimte om vrijelijk de kritieke infrastructuur van Oekraïne aan te vallen – en civiele doelen in grote steden. Bij een raketaanval op Tsjernihiv woensdag vielen ten minste 17 doden en zestig gewonden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant