‘Is een rechtse wind wel goed voor de boeren?’, vroeg Rutger Castricum een boer die gister stond te protesteren voor het Europees Parlement. Ja, antwoordde die, rechts is goed voor iedereen. ‘Jij bent toch ook rechts?’ Castricum: ‘Houd mij erbuiten.’
Maar even serieus, ging Castricum verder tegen de man met omgekeerde vlag om de schouder, terwijl zijn vrouw er ook bij kwam staan. ‘Jullie zouden PvdA moeten stemmen.’ Ze begonnen te grinniken. ‘O, gaan ze lachen.’ Castricum lachte ook maar.
Waren de boerenprotesten een paar jaar geleden iets om nationaal van wakker te liggen, inmiddels zijn de trekkers en de vlaggen een rituele dans die nou eenmaal hoort bij besluitvorming op landbouwdossiers. ‘Nu staan ze weer in Brussel tegen uw beleid te ageren’, zei Castricum tegen demissionair natuurminister Van der Wal, gisteravond aan het begin van De Hofbar. Van der Wal: ‘Ook dat went.’
Even voorspelbaar als de protesten zijn de politieke reacties. ‘Ik snap de zorgen’, aldus CDA-parlementariër Tom Berendsen. ‘En als mensen hun stem willen laten horen, moet daar ruimte voor zijn.’ Zijn PvdA-collega Mohammed Chahim is naar eigen zeggen dol op boeren. ‘Ik was van de week nog bij een boer.’
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Castricum walste gisteravond dwars door die ingestudeerde oneliners heen – door die van de politici, maar vooral door die van de boeren. Zij protesteerden tegen afschaffing van de uitzonderingspositie waardoor Nederland sinds 2006 meer mest mag gebruiken dan Europees toegestaan. Voor Castricum het uitgelezen moment om hen uit te komen leggen dat hun protesten nergens op slaan. Niet alleen omdat landbouwminister Adema al drie keer in Brussel is komen vragen om een verlenging van de uitzonderingspositie, en al drie keer nee kreeg te horen. (Castricum, tegen een boer: ‘Wel een beetje laat, hè?’) Maar vooral omdat de boerenstrijd veel meer met grote agrobedrijven zou moeten zijn dan met de politiek.
Ook als Castricum een linkse boodschap verkondigt – in zijn voice-over beschrijft hij hoe ‘rechts’ in ‘de lobby van de agrobedrijven trapt’ – doet hij dat op een populistische manier. Castricum spreekt de boeren aan in hun eigen provocatieve taal, waardoor het in De Hofbar tot zeldzaam constructieve gesprekken komt. Lekker makkelijk om weer voor een parlement te gaan staan, zei hij tegen een boer, en je niet tegen de bedrijven te keren waarvan je afhankelijk bent. Terwijl, ‘als je daar je vuist op tafel slaat, verandert er echt wat.’
De boer, enigszins bedremmeld: ‘Daar ga ik nog eens goed over nadenken.’ ‘Doordat grote agrobedrijven veel te kleine marges rekenen, moeten boeren te massaal produceren’, doceerde Castricum verder tegen Bart Belser van Agriactie. ‘Zorg nou voor betere prijsafspraken. Dat is beter voor de diertjes en gezonder voor ons lichaam. Dat is win-win-win.’ Belser, bijna timide: ‘Ja, klopt.’
Castricum, onmiskenbaar Castriciaans: ‘Nou, dan zijn we eruit!’ Keiharde handdruk. Belser, ook snel terug in zijn rol: ‘Alles op zijn tijd, Rutger.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant