Afgelopen dinsdag kwam het bericht dat een deel van huisartsenketen Co-Med failliet is verklaard. (Oud-)zorgpersoneel en een uitzendbureau spanden een rechtszaak aan tegen het bedrijf vanwege tonnen euro’s aan niet uitbetaald loon. Het persoonlijk leed dat achter dit bericht schuilgaat is groot. Eén doktersassistente vertelde mij door het verlies aan inkomen zelf in de financiële problemen te zijn geraakt. Als alleenstaande moeder kon ze de naschoolse opvang van haar kind niet meer betalen, waardoor ze noodgedwongen minder is gaan werken en van de regen in de drup is geraakt.
Toch geeft ze aan dat haar leed in schril contrast staat tot dat van patiënten. Zoals van een terminaal zieke man die meerdere malen belde, huilend van de pijn, smekend om een bezoek van een huisarts. Ze moest bij herhaling vertellen dat er geen huisarts aanwezig was die dag. Uiteindelijk werd de patiënt pas in de avond bezocht door de huisartsenpost. Door een dienstdoend huisarts, die de situatie in zijn verslag beschreef als huisartsonwaardig en mensonterend.
Op de vraag hoe we de huisartsenzorg ook in de toekomst overeind kunnen houden, beloofde Co-Med het antwoord te hebben. Ze zouden de huisartsenzorg efficiënter, doelmatiger en toekomstbestendig maken, het zorgpersoneel ontlasten van administratieve taken, en patiënten toegang geven tot de nieuwste ontwikkelingen in de zorg. Vooral in de krimpregio’s, waar geen opvolging werd gevonden bij pensionering van huisartsen, konden zorgverzekeraars dankzij Co-Med toch aan hun wettelijke zorgplicht voldoen. Op papier althans, want vanaf het begin werd duidelijk dat de werkwijze van Co-Med een negatieve impact had op de kwaliteit, toegankelijkheid en integriteit van de huisartsenzorg. Dat met een bewuste verschraling van zorgaanbod en een bemoeilijkte toegang tot zorg vooral winstbejag werd nagestreefd.
Over de auteur
Danka Stuijver is huisarts en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De tak die dinsdag failliet werd verklaard is het callcenter van C0-Med. Uit die bv werden de lonen van ingehuurd zorgpersoneel betaald, terwijl de meeste van hen niet werkzaam waren in het callcenter maar in de huisartspraktijken zelf. Deze praktijken vallen onder Co-Med Zorg BV, waarmee in 2022 nog 1,2 miljoen euro winst werd geboekt. Een verdrievoudiging ten opzichte van het jaar ervoor. Door het faillissement van één tak van de onderneming lijkt de enige overgebleven directeur (de twee anderen zijn onlangs opgestapt) onder het uitbetalen van de lonen uit te willen komen. Ik mag aannemen dat de curator daar een stokje voor steekt.
Alhoewel, ik ga nergens meer vanuit. Anderhalf jaar geleden vroeg ik mij op deze plek af hoe er door de zorgverzekeraars kon worden weggekeken, terwijl commerciële partijen met schrale en slecht toegankelijke huisartsenzorg meer winst maakten dan praktijken waar patiënten konden rekenen op goede bereikbaarheid en beschikbaarheid van zorg. Waarom zorgverzekeraars überhaupt met publiek zorggeld bleven betalen aan praktijken waar op sommige dagen niet eens een huisarts aanwezig was. Bovenal vroeg ik mij af, waarom de overheid het vermarkten van een basisvoorziening als de huisartsenzorg niet heeft willen of kunnen tegenhouden.
Inmiddels is Co-Med uitgegroeid tot een keten met dertien praktijken en ruim 40 duizend ingeschreven patiënten. De toezichthouders in de zorg hebben in een rapport aangegeven dat ze niet goed in staat zijn om huisartsenketens zoals Co-Med tegen het licht te houden. Dat dit hun zorgen baart nu deze, met een flinke marktmacht, ‘too big to fail’ zijn geworden.
Mocht het uiteindelijk komen tot een volledig faillissement van Co-Med dan gaat dit, met tienduizenden huisartsloze patiënten, een serieuze ontwrichting van de gezondheidszorg betekenen. Dan moeten we de keten niet, zoals een nationale bank, overeind houden, maar een vooruitstrevend noodplan uitrollen met een hoofdrol voor jonge huisartsen die door zorgverzekeraars en gemeentes worden gefaciliteerd in het overnemen van een praktijk. Met de hulp van zuivere initiatieven en stichtingen die huisartsenzorg leveren zonder aandeelhouders of winstoogmerk. Ze bestaan, betrek ze erbij!
De sluiting van de praktijk van Co-Med in het Brabantse Reusel kwam voor zorgverzekeraar CZ als een verrassing. ‘Wij wisten niet dat het niet goed ging’, verklaarde de zorginkoper destijds tegen de Volkskrant. Als straks meer dominosteentjes zijn omgevallen, Co-Med failliet wordt verklaard en de praktijken worden gesloten, zien we de onvermijdelijke climax van een ramp in slow motion. We stonden erbij en keken ernaar. Niemand kan straks zeggen dit niet te hebben zien aankomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant