De fiscale opsporingsdienst FIOD is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar mogelijk georganiseerde fraude met toeslagen vanuit Bulgarije. Een aantal Bulgaren zou, net als in 2013, op basis van valse adresgegevens toeslagen hebben aangevraagd en deels ook ontvangen hebben.
Staatssecretaris Aukje de Vries (Toeslagen) schrijft dat in een brief aan de Tweede Kamer. De Dienst Toeslagen ontving ‘de afgelopen periode meerdere signalen over mogelijk misbruik van toeslagen in georganiseerd verband’, meldt ze. ‘De signalen duiden op een mogelijk breder fenomeen, waarbij sprake is van een onjuiste inschrijving in de Basisregistratie Personen, misbruik van DigiD’s en van adres- en identiteitsfraude. Veelal gaat het hier om mensen uit het buitenland, specifiek Bulgarije.’
De Dienst Toeslagen heeft geconstateerd dat er onrechtmatige aanvragen voor toeslagen zijn gedaan vanaf ongeveer tweeduizend verschillende IP-adressen. Een persoon kan gebruikmaken van meerdere IP-adressen, dus waarschijnlijk gaat het in werkelijkheid om een kleiner aantal personen. De toeslagen van de verdachte aanvragers zijn inmiddels stopgezet, maar er zijn wel voorschotten uitbetaald. Om welk bedrag dat gaat wil het ministerie ‘vanwege het strafrechtelijk onderzoek’ niet bekendmaken, schrijft NRC die als eerste over deze kwestie berichtte.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Dit nieuwe fraudesignaal doet sterk denken aan de beruchte ‘Bulgarenfraude’ uit 2013. Destijds kwam aan het licht dat meer dan 800 Bulgaren ongeveer 4 miljoen euro aan huur- en zorgtoeslag hadden geïncasseerd via stromannen die zich op Nederlandse adressen lieten inschrijven, een burgerservicenummer aanvroegen, en op basis daarvan aanspraak maakten op toeslagen.
De politieke ophef over de Bulgarenfraude was een van de redenen voor het aanscherpen van de toeslagenwetgeving. Die strengere wetgeving leidde op haar beurt jaren later weer tot het toeslagenschandaal, omdat nu ook onschuldige mensen als fraudeverdachte werden aangemerkt.
De Vries impliceert in haar brief dat deze nieuwe Bulgarenfraude misschien gefaciliteerd is door de gevolgen van het toeslagenschandaal. Sinds 2020 controleert de Dienst Toeslagen vrijwel niet meer of toeslagen rechtmatig worden uitgekeerd. De controlesystemen die de dienst voor dat doel inzette, zijn naar aanleiding van het toeslagenschandaal uitgezet omdat ze niet voldeden aan de privacywetgeving en ook discriminerend waren. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft daar pittige oordelen over geveld.
‘Het was duidelijk dat het stilleggen van het intensieve toezicht ook risico’s met zich meebracht, omdat de Dienst Toeslagen niet of nauwelijks kon handelen op signalen van mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik’, schrijft de staatssecretaris. Pas eind dit jaar zal de rechtmatigheidscontrole weer naar behoren functioneren. De Dienst Toeslagen onderneemt sinds het uitzetten van de oude controlesystemen alleen actie bij heel duidelijke fraudesignalen.
Behalve het signaal over de ‘Bulgarenfraude’ heeft de Dienst Toeslagen ook twee van dergelijke signalen van gemeenten ontvangen. ‘Die gaan over onjuiste inschrijvingen in de Basisregistratie Personen en vermoedelijk valse huurcontracten’, aldus de Kamerbrief.
Blijkbaar circuleren er op internet zelfs handleidingen voor het plegen van toeslagenfraude in Nederland: ‘Tenslotte is er nog een aantal losse signalen ontvangen over het gebruik van tussenpersonen of het delen van stappenplannen op sociale media over manieren om ten onrechte toeslagen aan te vragen, terwijl men niet in Nederland woonachtig is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant