Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Europese Unie werkt aan het uitbreiden van de sancties tegen Iran na de aanval op Israël van afgelopen weekend. Een aantal lidstaten heeft om extra maatregelen gevraagd, zo bevestigde EU-buitenlandchef Josep Borrell vanavond. Eerder vandaag had Borrell een spoedoverleg met de Europese buitenlandministers.
De nieuwe sancties moeten ertoe leiden dat de EU Iran voortaan ook kan straffen voor het leveren van wapens aan strijdgroepen die vechten tegen Israël, zoals Hamas op de Gazastrook en Hezbollah in Libanon. Ook het leveren van raketten aan Rusland om daarmee Oekraïne te bestoken mag niet meer ongestraft, vinden de EU-landen. Onder meer Duitsland en Frankrijk hebben zich voor zo’n uitbreiding van het bestaande sanctiepakket uitgesproken. De komende dagen zal Borrell overleggen met diplomaten om het voorstel verder vorm te geven, zei hij. Afgelopen weekend vroeg Israël de VN-veiligheidsraad al om meer maatregelen tegen Teheran.
Volgens Borrell gaat het om een uitbreiding van al bestaande sancties. Al in 2022 stelden de EUsancties tegen Iraanse entiteiten en personen in vanwege de drone-leveringen van Iran aan Rusland. Dat land zet de onbemande vliegtuigjes veelvuldig in tegen Oekraïne. Nederland pleit er overigens al geruime tijd voor de Iraanse Revolutionaire Garde als terroristische organisatie aan te merken, maar daarvoor ontbreekt volgens Borrell de juridische grondslag, herhaalde hij vandaag.
Maartje Geels
Israëlische tanks zijn na weken teruggekeerd naar het noorden van Gaza, meldt Reuters, dat contact heeft met Gazanen in dat deel van de enclave. Volgens het persbureau reed het Israëlische leger onder meer de stad Beit Hanoun binnen en werden gezinnen opgedragen zich in scholen en woningen te verschuilen. De stad, voor de oorlog het thuis vanzestigduizend Palestijnen, was een van de eerste gebieden in Gaza die Israël in oktober aanviel.
De afgelopen weken keerden steeds meer ontheemde Palestijnen terug naar het noorden omdat het Israëlische leger alle aandacht op het zuidelijk deel van de enclave leek te richten. Volgens mensenrechtenorganisatie Al Mezan worden Palestijnen in het zuiden echter via flyers opgeroepen niet naar het centrale en noordelijke deel van de Gazastrook terug te keren.
In de zuidelijke stad Rafah en de omliggende regio worden inmiddels ruim een miljoen ontheemde Gazanen opgevangen. Israël dreigt er echter al weken met een grondoffensief. Ondanks internationale druk lijkt de Israëlische regering niet in te willen schikken; volgens de regering-Netanyahu is Rafah het laatste bolwerk van Hamas.
Ook het centrale deel van Gaza wordt nog altijd aangevallen. Volgens het Israëlische leger wisten militairen daar op dinsdag Hamas-tunnels en een raketwerper te vernietigen. Gazanen in het vluchtelingenkamp Al Nuseirat in het midden van de Gazastrook zeggen dat er de voorbije dagen door het Israëlische leger is gebombardeerd.
Wat betekent de aanval van Iran voor de oorlog in Gaza? Lees hier een analyse.
Maartje Geels
Israël legt nog altijd ‘onwettige beperkingen’ op aan de humanitaire hulpverlening bestemd voor Gaza, aldus het mensenrechtenkantoor van de Verenigde Naties. Israël en de Verenigde Staten stellen beide dat de omvang van de goederenstroom de voorbije dagen is toegenomen, maar volgens het VN-agentschap is dit nog altijd verre van voldoende. Israël zou de toegang en distributie van de hulp nog steeds beperken en ‘zet de uitgebreide vernietiging van de civiele infrastructuur voort’, stelt een woordvoerder van het VN-mensenrechtenkantoor in Genève.
Al jaren bepaalt Israël welke hulp de enclave over land wel en niet in mag, maar sinds de oorlog in oktober is de vraag naar hulpgoederen veel prangender geworden. Het uiterst selectieve beleid dat Israël hierin voert, kwam het land eerder al meermaals op kritiek te staan van mensenrechtenorganisaties. Israël ontkent dat het humanitaire hulpkonvooien tegenhoudt. Volgens het land is er aan Palestijnse zijde onvoldoende capaciteit om binnengekomen hulp te verdelen. Sinds zeven hulpverleners van een konvooi van World Central Kitchen werden dood door een Israëlische drone, staat Israël echter onder steeds meer internationale druk om meer hulp Gaza in te laten.
De humanitaire hulp is hard nodig. Niet alleen is er in de enclave een gebrek aan medische hulpmiddelen, ook kampen Gazanen op grote schaal met voedseltekorten. Hoewel verschillende landen, zo ook Nederland, eerder voedseldroppings boven Gaza uitvoerden, is dat bij lange na niet genoeg om de Palestijnen te helpen, benadrukken hulporganisaties.
Maartje Geels
De Britse budgetluchtvaartmaatschappij EasyJet heeft alle vluchten naar Israël opgeschort tot 27 oktober. Het besluit is het ‘gevolg van de voortdurende ontwikkelingen rond de situatie in Israël’, valt te lezen in een verklaring van de luchtvaartmaatschappij. Reizigers die al een vlucht hebben geboekt kunnen hun ticket wijzigen of hun geld terugkrijgen.
Na de aanval van Iran op Israël besloot EasyJet gisteren al in ieder geval tot het eind van deze week niet meer op Israël te vliegen. In Israël vliegt EasyJet alleen op de internationale luchthaven van Tel Aviv. Vanaf Schiphol blijft het mogelijk daar naartoe te vliegen, omdat onder meer El Al, de grootste Israëlische luchtvaartmaatschappij, wel blijft vliegen tussen Tel Aviv en Amsterdam.
De Israëlische luchtvaartsector heeft zwaar te lijden door de opgelopen spanningen in het Midden-Oosten. Na de terreuraanval van Hamas van 7 oktober pauzeerden verschillende luchtvaartmaatschappijen al hun vluchten naar Israël. Alhoewel de meesten langzaamaan hun vluchten weer opstarten, heeft alleen al de luchthaven van Tel Aviv de afgelopen maanden te maken met meer dan een halvering van het aantal vluchten.
Thom Canters
De Verenigde Staten verwachten dat de militaire tegenreactie van Israël op Irans aanval zich zal beperken tot doelwitten buiten Iran. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender NBC op basis van vier anonieme functionarissen. De Amerikanen baseren zich daarbij op gesprekken met Israël van voor de aanval van afgelopen zaterdagnacht.
Hoewel meerdere hooggeplaatste Israëlische politici en militairen al hebben gesproken over een Israëlische militaire reactie, is vooralsnog onduidelijk hoe die precies vorm zal krijgen. De inschatting van de VS is dat Israël niet een directe aanval op Iran zal uitvoeren. In plaats daarvan zou de reactie zich waarschijnlijk richten op Iraanse troepen of aan Iran gelieerde milities buiten Iraans grondgebied. In dat laatste geval kan het gaan om Hezbollah in Libanon en de Houthi’s in Jemen, waarmee Iran warme banden onderhoudt.
De Amerikaanse president Joe Biden liet kort na de aanval aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu weten dat hij geen steun zou verlenen aan een Israëlische tegenreactie. Biden vreest een verdere escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Ook het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben Israël opgeroepen zich terughoudend op te stellen.
Thom Canters
De Israëlische buitenlandminister Israel Katz heeft de internationale gemeenschap opgeroepen sancties in te stellen als reactie op de Iraanse drone- en raketaanval van afgelopen zaterdagnacht. In een bericht op X zegt Katz dat hij brieven met dat verzoek naar 32 landen heeft gestuurd en met nog eens tientallen collega’s erover heeft gesproken. Om welke landen dat gaat, zei hij er niet bij.
Twitter bericht wordt geladen...
Katz wil dat de sancties zich richten tegen het Iraanse ballistische raketprogramma. In onder meer de Verenigde Staten en de Europese Unie gelden al sancties tegen individuen en bedrijven die betrokken zijn bij dat programma. Bovendien moet de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) volgens Katz aangemerkt worden als terroristische organisatie, zoals onder meer de VS en Zweden eerder al hebben gedaan.
Volgens Katz betreffen dit de politieke maatregelen die tegen Iran moeten worden genomen, naast ‘de militaire reactie’. Hoe die eruit gaat zien, blijft nog de vraag. De Israëlische legerbevelhebber Herzi Halevi zei gisteren dat Israël met een tegenreactie zou komen op de aanval van Iran, zonder daar verdere details over te geven. De Iraanse president Ebrahim Raisi waarschuwde vandaag dat zelfs de ‘kleinste reactie’ die Irans belangen schaadt zal worden beantwoord met een ‘zwaar, grootschalig en pijnlijk optreden’.
Thom Canters
Lees hier de analyse van correspondent Rob Vreeken: In het Midden-Oosten dreigt de giftige tango die escalatie heet
Er zijn tot nu toe tien lichamen geborgen uit een massagraf dat eerder op maandag werd ontdekt in het Al Shifa-ziekenhuis in Gaza-Stad. Dat meldt Al Jazeera op basis van verklaringen van ziekenhuisdirecteur Motasem Salah.
Het ziekenhuis werd onlangs overvallen en belegerd door Israëlische soldaten, vlak voordat deze zich eerder deze maand uit Gaza terugtrokken om zich voor te bereiden op nieuwe operaties. Volgens de Israëli's waren er Hamasstrijders in het ziekenhuis.
Salah zei dat het zoeken naar lichamen en het identificeren ervan doorgaat. Dat wordt volgens hem bemoeilijkt door een gebrek aan forensische experts en adequate apparatuur. Hulpdiensten gebruiken daarom schoppen en hun handen om lichamen op te graven, vermoedelijk van patiënten die in het ziekenhuis werden behandeld.
'We zijn vastbesloten deze misdaden tegen burgers aan het licht te brengen', aldus de ziekenhuisdirecteur. 'We hebben tot nu toe tien lichamen geborgen die begraven lagen voor de hoofdingang van het complex, vlakbij de operatieafdeling. Sommige van deze lichamen zijn ontbonden, van andere vonden we alleen lichaamsdelen. Onder hen waren vrouwen en kinderen.' (ANP)
Lees ook: Na twee weken vertrekt Israël uit verwoest Al-Shifa-ziekenhuis: ‘Moet worden herbouwd’
De Britse budgetvliegmaatschappij easyJet vliegt deze week niet van en naar de Israëlische stad Tel Aviv na de aanval van Iran op Israël. Dat laat een woordvoerster weten. Daarna wordt de situatie opnieuw bekeken.
'Er stonden deze week drie retourvluchten gepland van Amsterdam naar Tel Aviv. Die klanten zijn al geïnformeerd dat de vlucht niet doorgaat', aldus de woordvoerder. De stap komt kort nadat easyJet eind maart zijn vluchten van en naar Israël juist had hervat.
Ook KLM besloot zondag en maandag de vluchten naar Tel Aviv te annuleren. Volgens een woordvoerster van de luchtvaartmaatschappij is KLM van plan om de vluchten vanaf vrijdag te hervatten. 'Uit voorzorg vliegen we tot nader order niet over Iran en Israël', aldus de woordvoerster.
Zustermaatschappij Air France hervat vluchten naar Tel Aviv dinsdag. Grote luchtvaartmaatschappijen in het Midden-Oosten gaven zondag al aan dat er weer gevlogen ging worden in de regio.
De grootschalige Iraanse raket- en droneaanval op Israël leidde afgelopen weekend tot een verstoring van het vliegverkeer in de regio. Meerdere landen sloten uit veiligheidsoverwegingen hun luchtruim. (ANP)
Pro-Palestijnse betogers hebben maandag de Golden Gate Bridge, de iconische brug in de Amerikaanse stad San Francisco, geblokkeerd. Volgens NBC zijn verscheidene demonstranten inmiddels opgepakt.
Luchtbeelden tonen een lange file van auto's die op de brug vast staan, terwijl de andere rijrichting volkomen verlaten is.
Twitter bericht wordt geladen...
De betogers willen dat de Verenigde Staten stoppen met het bewapenen en financieren van Israël in de oorlog met de Palestijnse beweging Hamas in de Gazastrook. Die oorlog duurt al meer dan zes maanden.
De manifestatie maakt deel uit van het initiatief 'A15 Action', waarbij in grote steden wereldwijd blokkades worden opgezet 'uit solidariteit met Palestina'. In de VS verstoorden betogers maandag ook de toegang tot de luchthaven van Chicago. (Belga)
Dit was het belangrijkste nieuws over crisis in het Midden-Oosten van maandag 15 april:
• Hezbollah heeft Israëlische soldaten verwond die de grens tussen Israël en Libanon waren overgestoken. Een van de soldaten zou zwaargewond zijn.
• Ongeveer 150 Palestijnen zijn vandaag vrijgelaten door Israël. Dat melden grensautoriteiten in de Gazastrook. De Palestijnen waren gearresteerd en gevangengenomen tijdens de Israëlische aanvallen in de Gazastrook.
• Israël wil reageren op de Iraanse drone- en raketaanval van dit weekend, maar zonder een frontale oorlog te veroorzaken. Dat is volgens de Israëlische nieuwszender Channel 12 de uitkomst van het overleg van het Israëlische oorlogskabinet vandaag.
Lees hier het hele liveblog van maandag terug.
Iran zette nieuwste hypersonische raket niet in bij aanval op Israëlische doelen
Iran en Israël door de jaren heen: van beste vrienden tot aartsvijanden
Ook Arabische buurlanden zetten in op diplomatieke uitweg voor conflict tussen Israël en Iran
Source: Volkskrant