Tegen zes (voormalige) leden van Coöperatie Laatste Wil zijn celstraffen uiteenlopend van 30 tot 6 maanden geëist in de megastrafzaak over het verspreiden van zelfdodingspoeder Middel X. Tegen oud-bestuurslid Petra de Jong vordert het Openbaar Ministerie als enige vrijspraak. Dat bleek maandagmiddag in de rechtbank in Arnhem.
De officier van justitie schetste een beeld van ‘doorgeslagen idealisme’: deze verdachten, allen 70-plusser, geloven zo in zelfbeschikking over het levenseinde dat ze ‘blind waren geworden voor de laakbaarheid van hun werkwijze’, of ze ‘namen dat op de koop toe’. ‘Heimelijk’ en ‘structureel’ werd Middel X rond zogeheten huiskamergesprekken verstrekt.
Door samen een distributiesysteem in stand te houden – ‘een clandestiene apotheek voor Middel X’ – belemmerden de verdachten volgens justitie de overheid in het beschermen van zwakke en kwetsbare personen tegen zichzelf, een mensenrecht. De verdachten maakten het direct of indirect mogelijk dat mensen een einde aan hun leven maakten volgens het Openbaar Ministerie, maar ‘wie waren zij om hierover te beslissen?’
Haro Kraak is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over cultureel maatschappelijke onderwerpen als identiteit, gender, polarisatie, extremisme en levenseinde.
‘Alleen een celstraf is passend’ voor deze gedragingen, zei de officier. Een celstraf is ‘vanwege de sterke overtuigingen binnen deze groep ook noodzakelijk om anderen er van te weerhouden een distributiesysteem voor Middel X op te zetten of daarin mee te draaien’.
Verdachten Tineke B. (74) en Loek de L. (80) hoorden de zwaarste celstraf tegen zich geëist worden: 30 maanden, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Zij worden – net als de vijf anderen – verdacht van deelname aan een criminele organisatie die als doel heeft hulp bij zelfdoding te bieden. Daarnaast worden zij verdacht van het verstrekken van Middel X.
De L. kan volgens justitie aan drie sterfgevallen met het middel worden gelinkt. Hij gaf in zijn verhoor ook toe dat hij aan deze mensen (en honderden anderen) Middel X heeft geleverd. Tineke B. wordt in verband gebracht met twee personen die door Middel X stierven. Zij ontkende aan deze mensen te hebben verstrekt, maar erkende wel soms het middel te verkopen.
Justitie rekent Tineke B. bovendien aan dat zij verstrekker Alex S., die Middel X in bulk opkocht en in gebruikersporties verpakte en verkocht, introduceerde bij meerdere gespreksleiders en leden van CLW. Hierdoor werd het mogelijk dat hij aan honderden van hen het middel kon leveren. Inmiddels is S. veroordeeld tot 3,5 jaar cel, waarvan anderhalf jaar voorwaardelijk.
De officier van justitie eist tegen oud-voorzitter Jos van Wijk een celstraf van 18 maanden, waarvan 8 maanden voorwaardelijk. Hij had volgens de officier twee gezichten: ‘naar buiten toe’ droeg hij uit dat hij er alles aandeed ‘om illegale activiteiten te voorkomen’ binnen CLW, maar ondertussen droeg hij actief bij aan het ‘in stand houden van het distributiesysteem’.
Van Wijk trad volgens justitie bovendien niet hard genoeg op tegen de verstrekking van Middel X in zogeheten huiskamergesprekken van CLW. ‘Hij had meteen bij de eerste signalen over verstrekking de stekker uit de huiskamergesprekken kunnen trekken.’
Tegen drie andere leden worden lagere straffen geëist: Marja K. (76), Erik van V. (75) en Jos S. (75) worden gezien als bemiddelaars. Zij brachten mensen in contact met verstrekkers. Ze zouden volgens justitie celstraffen uiteenlopend van negen tot zes maanden moeten krijgen.
Over Petra de Jong stelt de officier van justitie dat zij waarschijnlijk wist dat er Middel X rond huiskamergesprekken werd verstrekt, maar dat niet kon worden vastgesteld dat zij behoorde tot een crimineel samenwerkingsverband.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant