Demissionair staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid) komt deze zomer met een wetsvoorstel voor de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg. Volgens hem kan alleen op die manier een extra bezuiniging op de lange termijn worden voorkomen.
Dat blijkt uit de Voorjaarsnota die maandag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Van Ooijen komt in augustus met het voorstel en koerst op invoering van de eigen bijdrage in 2026. Vanwege de demissionaire status van het kabinet blijft het bij een ‘voorbereiding voor een besluit’. Of de wet daadwerkelijk wordt ingevoerd, is dus aan een nieuw kabinet.
Het voorstel is volgens Van Ooijen de enige manier waarop in de komende jaren een bezuiniging van ruim 500 miljoen euro per jaar kan worden voorkomen. Al in januari deed de staatssecretaris uit de doeken dat een eigen bijdrage een optie is om het gat te dichten, al noemde hij de maatregel toen ook ‘draconisch’.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever voor de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Lees hier alles over de kabinetsformatie.
De bezuiniging levert al langer hoofdbrekens op. De 500 miljoen is afgesproken in het regeerakkoord van kabinet-Rutte IV en komt nog eens boven op een besparing van een miljard. De maatregel werd vanwege de aanhoudende problemen in de sector voor dit jaar al teruggedraaid. De sector kampt immers al met een capaciteitstekort. De afgelopen jaren wordt er bovendien vaker een beroep op jeugdzorg gedaan dan vroeger. Een extra bezuiniging zou de druk alleen maar vergroten en hoognodige hervorming mogelijk in de weg staan.
Van Ooijen is dan ook nadrukkelijk geen voorstander van de taak waarmee zijn eigen kabinet hem heeft opgezadeld. In een debat in januari keek hij nadrukkelijk naar de Kamer om de bezuiniging voor de komende jaren tegen te houden. Maar de formerende partijen vonden vooral dat de staatssecretaris wegduikt voor zijn verantwoordelijkheid. Een motie om de bezuiniging van tafel te halen, kreeg geen meerderheid.
Uit de Voorjaarsnota blijkt dat het Van Ooijen wel is gelukt om de bezuiniging in ieder geval weer een jaar uit te stellen. Door op het ministerie van Volksgezondheid met geld te schuiven is er voldoende gevonden om het bedrag voor 2025 te dekken. Maar daarna staat de bezuiniging gewoon weer op de planning. Om dat te voorkomen moet het geld ergens anders vandaan worden gehaald.
En dat kan volgens de staatssecretaris dus alleen door de omstreden eigen bijdrage toch nog in te voeren. Aanvankelijk noemde Van Ooijen ook andere maatregelen om de kosten te drukken, zoals het niet langer vergoeden van dyslexiezorg of het stoppen van het leveren van zorg voor 18-plussers, maar die zijn voorlopig van tafel. ‘Een eigen bijdrage is de enige reële optie die overblijft als je die andere pijnlijke maatregelen niet wilt’, zegt een woordvoerder daarover.
Dat neemt niet weg dat de eigen bijdrage uiterst gevoelig ligt. De kosten voor ouders kunnen mogelijk oplopen tot honderden euro’s per jaar. Hoe hoog het bedrag dat ouders moeten betalen precies wordt is nog onduidelijk, maar om de bezuiniging daadwerkelijk terug te kunnen draaien is een ‘stevige eigen bijdrage nodig’, benadrukt het departement.
Het is zeer de vraag of er voldoende politiek draagvlak is. Onder de formerende partijen lijkt steun onwaarschijnlijk. De PVV is al jaren fervent tegenstander van een eigen bijdrage in de jeugdzorg. Ook de BBB en NSC-leider Pieter Omtzigt stemden in 2022 nog voor een motie om het invoeren van een eigen bijdrage af te blazen.
Mochten de partijen een kabinet gaan vormen, dan zullen ze moeten bepalen of ze doorgaan met Van Ooijens voorstel. Doen ze dat niet, dan moeten ze op zoek naar andere financiële dekking of alsnog een bezuiniging doorvoeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant