De massale aanval die Iran zaterdagnacht gedurende vijf uur met drones en raketten uitvoerde op Israël herinnert eraan dat het bij het conflict in het Midden-Oosten niet alleen draait om de moraal, maar ook om de macht. Bijna alle energie werd de voorbije maanden opgeslokt door een emotioneel debat over het morele gehalte van Israëls handelen in Gaza. Maar nu wordt duidelijk dat de strijd niet alleen gaat om wie goed is en wie fout, maar ook om wie de sterkste is.
Dat is uiteindelijk de belangrijkste vraag in de oorlog tussen Israël en Hamas, en breder: in de krachtmeting tussen Israël en Amerika en hun tegenstanders uit de zogeheten As van Verzet, aangevoerd door Iran en bestaande uit Hamas in Gaza, Hezbollah in Libanon, pro-Iraanse milities in Irak en Syrië en de Houthi’s in Jemen. Dit bredere conflict speelde op de achtergrond altijd al een rol in de Gaza-oorlog. Maar door de grootscheepse Iraanse luchtaanval op Israël komt het nu aan de oppervlakte, als een vliegtuigbom die na vele jaren ineens bloot is komen te liggen, met alle ontploffingsgevaar van dien voor de omgeving.
Over de auteur
Arie Elshout is journalist en columnist voor de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in de VS en Brussel. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Al heel lang is Iran verwikkeld in een schaduwoorlog met Israël en de Verenigde Staten. Er zijn bomaanslagen, luchtaanvallen, liquidaties en raketgeweld door op afstand aangestuurde buitenlandse milities. Een directe confrontatie werd tot dusver van beide kanten angstvallig vermeden. Die grens is nu overschreden. Iran heeft Israël rechtstreeks aangevallen als reactie op een dodelijke Israëlische luchtaanval in Syrië waarbij verscheidene Iraanse kopstukken werden gedood. Een ongekende en potentieel explosieve stap. De schaduwoorlog kan een openlijke oorlog worden.
Of dat ook gebeurt, staat nog te bezien. Iran liet meteen weten niet uit te zijn op een alomvattend conflict. In elk geval is nu een fase aangebroken waarin de macht van alle betrokkenen optimaal op de proef gesteld zal worden. Israël stond al enige tijd zwaar onder druk. Volgens zijn critici is het geweld in Gaza buitensporig en vanuit moreel oogpunt zelfs misdadig, vanwege de vele burgerslachtoffers. De voorgenomen ‘totale vernietiging’ van Hamas zal inderdaad niet gaan lukken, maar wat te midden van alle emoties onderbelicht bleef is dat de islamistische terreurorganisatie wel harde klappen krijgt.
Zij zou al veel strijders en wapens hebben verloren en flink aan populariteit hebben ingeboet onder de zwaar getroffen Gazaanse bevolking. In de Financial Times wordt gespeculeerd dat zij zich heeft misrekend. Op de aanval van 7 oktober volgden niet overal de gehoopte opstanden tegen Israël. En ook zag zij niet aan komen dat Israël het ditmaal niet zou houden bij een krachtige maar relatief korte vergeldingscampagne, maar wil doorgaan tot Hamas is weggevaagd. Het zal voor de organisatie moeilijk, zo niet onmogelijk worden om haar macht over Gaza te herstellen, schrijft The Economist.
Zo is het beeld gemengd.
Wie het morele perspectief hanteert, ziet een Israël dat zich heeft vervreemd van een groot deel van de wereld.
Wie kijkt door de bril van de macht, ziet een Israël dat Hamas in de touwen heeft en dit weekeinde een directe Iraanse aanval op spectaculaire wijze heeft afgeslagen.
Israël toont zich voor even de sterkste en wint een paar slagen. Maar de oorlog winnen is een stuk moeilijker. De afgelopen jaren koesterde het even het idee dat het conflict met de Palestijnen ‘gemanaged’ kon worden. Geen vrede, geen oorlog. Maar in de stilstand gedijden wederzijds de extremen en zeloten: Hamas en de Joodse kolonisten. Met 7 oktober en de daaropvolgende Gaza-oorlog spatte de illusie dat het probleem beheersbaar gehouden kon worden met militaire macht alleen, met een grote knal uiteen.
Reanimering van het politieke vredesproces is de enige uitweg. De bondgenoten in Amerika en Europa hebben meegeholpen de Iraanse aanval af te slaan en de Israëlische afschrikking in stand te houden. In een tijd dat in hun landen demografische en generationele veranderingen de traditionele steun aan Israël minder vanzelfsprekend maken, bewezen zij dat als het erop aankomt het beschermen van de Joodse staat de ultieme militaire maar ook morele plicht blijft. Israël moet daar iets voor terugdoen. Zich inhouden tegenover Iran en meewerken aan een terugkeer naar onderhandelingen met de Palestijnen. Als het niet kan met Netanyahu, dan maar zonder hem.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant