Een mens is een rechtspersoon, net als een bedrijf of de overheid. Maar een bos, zeegrasveld of koraalrif is dat niet. Dat vinden ze op Aruba merkwaardig. "We weten dat het welzijn van mensen en de natuur onlosmakelijk met elkaar verbonden is", zegt minister van Natuur Ursell Arends in gesprek met NU.nl.
Op dit moment zijn bepaalde dier- en plantensoorten er wel beschermd, maar dat geldt niet voor complete ecosystemen. Daar wil de regering verandering in brengen, omdat de natuur op het eiland ernstig onder druk staat. Lokale natuurorganisaties trokken daar al eerder over aan de bel.
Ngo's en de regering denken dat de slechte staat van de natuur deels te wijten valt aan het toerisme: een belangrijk onderdeel van de economie van Aruba. Sinds de jaren negentig is het toerisme explosief toegenomen.
De natuur is de drijfveer van het toerisme op Aruba, maar lijdt er tegelijkertijd onder. Bijvoorbeeld door de bouw van steeds meer hotels, of droogte als gevolg van de grote vraag naar drinkwater.
Dat is problematisch, want behalve dat de natuur een belangrijke economische functie heeft, is het behoud ervan ook belangrijk voor drinkwatervoorziening en tegen klimaatverandering. De natuurgebieden beschermen het eiland namelijk tegen de negatieve effecten daarvan, zoals erosie en overstromingen.
"We willen van semiwoestijn weer een groene oase worden", zegt de natuurminister. "Latere generaties moeten het ook kunnen meemaken." Het toekennen van rechten aan de natuur kan een eerste stap zijn, denkt hij.
Zulke wetgeving zorgt ervoor dat ecosystemen juridische bescherming krijgen die te vergelijken is met die van mensen, legt juridisch adviseur Carlos Guiamo uit. "Mensen hebben recht op een schone, gezonde en duurzame leefomgeving. De natuur krijgt recht op bescherming en herstel." Onder ecosystemen vallen ook niet-levende factoren zoals water, zand, lucht en gesteenten.
De partij van Arends, de sociaaldemocratische middenpartij RAIZ, is sinds 2017 bezig om de rechten voor de natuur vast te leggen in de grondwet. Dat kan niet zomaar: daarvoor moet de grondwet worden aangepast. Dat is nooit eerder gebeurd in Aruba, vertelt juridisch adviseur Guiamo.
De laatste stappen in dat proces worden nu gezet. De conceptwet ligt er al; op dit moment loopt er nog een participatieproces met burgers, experts en organisaties. Daarna gaat de wet naar de Raad van Advies en dan naar het parlement. De natuurminister hoopt dat de definitieve wet er eind dit jaar ligt. Daar moet vervolgens concrete wetgeving uit voortkomen.
"Dit is een grote stap voor ons eiland", zegt minister Arends. Hij hoopt dat de zet van de Arubaanse regering een signaal afgeeft en andere landen inspireert om hetzelfde te doen.
In 2008 ging Ecuador Aruba voor. Het land in Zuid-Amerika nam toen een historische stap door als eerste de rechten voor de natuur in de grondwet op te nemen. Daardoor zijn al verschillende mijnbouwprojecten in en nabij natuurgebieden door de rechter tegengehouden.
Ook in Nederland zijn er op kleine schaal vergelijkbare initiatieven, zoals het idee om van een aantal Nederlandse bossen rechtspersonen te maken.
Milton Ponson van de Arubaanse milieuorganisatie Rainbow Warriors twijfelt of de rechten van ecosystemen opnemen in de grondwet op dit moment zinvol is. Hij denkt dat het beter is als er eerst concrete milieuwetgeving komt op Aruba, want die ontbreekt nu.
Dat soort wetgeving kan bijvoorbeeld bouwprojecten bij natuurgebieden, of het lozen van afval en rioolwater reguleren. Zonder een milieuwet is grondrechten aan de natuur geven "bouwen op drijfzand", laat Ponson weten.
Andere ngo's op het eiland reageerden over het algemeen positief op de ontwikkelingen.
Source: Nu.nl algemeen