Steeds meer jonge mannen laten zich steriliseren, las ik donderdag, en steeds vaker horen urologen dat ze dat doen voor het klimaat. Een van hen had een bioloog onder het mes gehad die absoluut niet wilde bijdragen aan overbevolking. De NOS had ene Daan gesproken die zich liet helpen, vanwege zijn psychische gesteldheid en het klimaat.
Ten eerste wil ik zeggen: welkom jonge mannen, in de wereld van anticonceptie, leuk dat jullie ook je steentje bijdragen – dan was ons gezeur van de afgelopen jaren niet voor niets.
Ten tweede schrok ik, omdat jonge mensen met klimaatstress kennelijk de daad bij het woord voegen. De afgelopen jaren heb ik talloze reportages gelezen, met name over jonge vrouwen, die zeiden geen kinderen te willen vanwege het klimaat. Volgens een studie in medisch tijdschrift The Lancet twijfelt 40 procent van de jonge mensen om die reden. In die reportages lees je vaak iets als: ‘Ik vind het egoïstisch om in deze tijd nog kinderen te krijgen.’ Ergens in de afgelopen jaren is er iets omgedraaid: waar ooit kinderloze mensen moesten horen dat zij egoïstisch zijn, krijgen nu mensen mét kinderen aangewreven dat dat egoïstisch is.
Onlangs ging ik uit eten met vriendin A., die zich regelmatig laat arresteren omwille van het klimaat. We bespraken haar klimaatzorgen, en kinderen. Ik begon meteen omstandig mijn eigen keuzes goed te praten, in mijn achterhoofd hoorde ik: kun je wel, een weerloos kind in de apocalyps neerzetten?
Nu kan ik achteraf wel redenen verzinnen, zeggen dat ik dacht: ja hoor, mijn zoontje redt zich wel. Ik kan zeggen dat ik toekomsten kan bedenken die vreselijk zijn, maar ook hoopvolle varianten die meevallen. Dat wat nu mensonterend wordt gevonden, een paar eeuwen geleden doodgewoon was. Dat mensen leefden in plaggenhutten, nauwelijks tanden in hun mond, blij als een paar nakomelingen de volgende plaag overleefden.
Was de wereld er zo erg aan toe, dat het beter was geweest dat het daar was opgehouden? Als ik me afvraag of je onze kinderen mag opzadelen met een wankele wereld, denk ik: dat hebben mijn verre voorouders toch verdomme óók geflikt? En dat elk kind bijdraagt aan klimaatverandering, tsja – dan mompel ik iets over systeemverandering. Het klimaat is ook zonder mijn kind gedoemd, tenzij we stoppen met fossiele brandstof.
Ik kan lang en kort zijn over die argumenten, zeker ben ik er niet van, maar dan laat ik iets belangrijks weg: dat het krijgen van een kind geen rationele keuze was. Daarom begon ik tegen de vriendin over Yuko Tsushima’s boek Een vrouw rent over een berg uit 1980.
In deze roman krijgt Tsushima’s zwangere heldin Takiko tegen alle redelijke bezwaren in een kind. Takiko heeft geen cent te makken. Het adres van de getrouwde vader van het kind is ze kwijt, haar moeder vraagt tot in de zevende maand of ze niet toch een abortus wil, haar alcoholistische vader slaat haar.
Wat is haar plán, vraagt haar moeder. Maar Takiko heeft geen plan: ‘Haar zwangerschap leek niet van haarzelf te zijn. Haar lichaam vertelde haar iets. Ze wilde luisteren.’ Dus wordt Takiko moeder. Niet omdat het nou zo leuk lijkt, niet omdat ze denkt er gelukkig van te worden. Het gebeurt. Het bezorgt haar eindeloze kopzorgen, en toch: met de komst van de baby komt Takiko thuis in een vijandige wereld. Duizelingwekkend mooi.
Ik denk vaak aan die Japanse alleenstaande moeder. Mensen, de meesten althans, hebben de neiging te jongen, zelfs in rampzalige omstandigheden. Ik stel dan ook voor de kinderkwestie te verklaren tot morele net-zero-activiteit. Zoals met meer natuurlijke neigingen is het misschien verstandig een beetje maat te houden. Volgens het CBS is een gematigde bevolkingsgroei het best. Houd het bij een of twee, en als je het echt niet kunt laten, drie.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant