Wie worstelt met psychische problemen, kan vanaf 2025 een ‘verkennend gesprek’ krijgen met hulpverleners uit verschillende disciplines, vergoed vanuit het basispakket. Doel is om eerder de juiste hulp te geven. Een psycholoog of psychiater blijkt namelijk lang niet altijd de beste oplossing.
Mensen die zich melden met psychische klachten worstelen regelmatig ook met problemen als schulden, gebrek aan goede huisvesting, een scheiding of eenzaamheid. Een ggz-traject is dan vaak niet de beste remedie, andere hulpverleners kunnen beter helpen het leven weer op de rails te krijgen.
Vanaf 2025 wordt daarom het zogeheten verkennend gesprek vergoed vanuit het basispakket. Bij zo’n gesprek zoeken een ggz-behandelaar, een sociaal-maatschappelijk expert en vaak ook een ervaringsdeskundige samen met de cliënt naar de beste oplossing voor zijn of haar problemen.
Over de auteur
Tonie Mudde is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant en presenteert onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos.
Binnen vier weken moet vervolgens de behandeling beginnen: dit kán een behandeling bij een psycholoog zijn, maar bijvoorbeeld ook schuldhulpverlening of dagbesteding. ‘Een snelle en passende oplossing kan voorkomen dat de problemen van deze mensen verergeren’, schrijft het Zorginstituut, dat het basispakket samenstelt. ‘Behandeling in de ggz is dan van korte duur of mogelijk niet eens nodig.’
De huisarts kan zo’n verkennend gesprek aanvragen, dat binnen één tot twee weken moet plaatsvinden. Het staat de arts overigens vrij om direct door te verwijzen naar een ggz-behandeling als dat toch het zinnigst lijkt.
De hoop is dat de verkennende gesprekken tot betere toegankelijkheid van de ggz leiden. Dat is hard nodig, want onlangs bleek dat Nederlanders in vrijwel alle regio’s en voor tal van diagnoses te lang wachten op psychische hulp. Wie bijvoorbeeld kampt met een depressie of angstklachten, wacht gemiddeld achttien weken op het begin van de behandeling.
Lokale initiatieven met verkennende gesprekken bieden hoop: bij GGZ Breburg (Midden- en West-Brabant) leidden die intakes nieuwe stijl tot ongeveer 25 procent minder toestroom op de wachtlijst. In Rotterdam-Zuid daalde het aantal patiënten op de wachtlijst met 10 tot 20 procent na de start van verkennende gesprekken. Dat het verkennend gesprek nu onderdeel wordt van het basispakket, maakt de weg vrij voor landelijk opschalen.
Vanaf 2026 hoeven mensen geen eigen risico te betalen bij een verkennend gesprek, om deze nieuwe manier van zorgverlening zo toegankelijk mogelijk te maken. Of dit ook in 2025 al zo zal werken, gaat er nog om spannen: het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) moet daarover nog afspraken maken met zorgverzekeraars.
Ruth Peetoom, voorzitter van de Nederlandse ggz, de netwerkvereniging voor de geestelijke gezondheidszorg, wil dat alle betrokken partijen in het land haast maken om de verkennende gesprekken goed te organiseren. ‘Regel ook het eigen risico voor 2025 snel. Anders zul je zien dat juist mensen die bij zo’n verkennend gesprek gebaat zijn, ervan afzien omdat ze het te duur vinden.’
Volgens Peetoom staat ‘het hele veld’ achter de strategie van de verkennende gesprekken. ‘Zo’n gesprek kost 250 tot 300 euro, dat is een zeer kleine investering om iemand vervolgens de meest passende zorg te geven. En uiteindelijk veel goedkoper dan wanneer iemand onterecht in een ggz-traject belandt.’
Peetoom wijst ook op een recente enquête waaruit blijkt dat het aantal psychiaters dat zelf worstelt met werkdruk en emotionele uitputting flink stijgt. ‘Ook voor hen is dit een belangrijke stap. Dankzij het verkennend gesprek kunnen ze zich beter focussen op alleen de patiënten die echt psychische hulp nodig hebben.’
In de strijd tegen de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg gelden de pas opgerichte mentale gezondheidscentra in Brabant als lichtend voorbeeld. Hun manier van werken met verkennende gesprekken gaat vanaf volgend jaar landelijk navolging krijgen. Hoe is de zorg hier georganiseerd, wat zeggen de patiënten en zijn er ook nadelen? De Volkskrant nam alvast een kijkje.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant