Ze begon als verkoper van kammen en haarspeldjes op de markt van Ho Chi Minhstad en eindigde in de rechtbank. Donderdag werd vastgoedondernemer Truong My Lan (68) ter dood veroordeeld in het grootste corruptieschandaal in de geschiedenis van Zuid-Oost Azië.
Vietnamezen kijken met open mond naar het monsterproces, waarbij tien openbare aanklagers en tweehonderd advocaten zijn betrokken. Die buigen zich over de 104 dozen bewijsmateriaal, bij elkaar goed voor een gewicht van zes ton, over het financieel wangedrag van in totaal 85 verdachten. De zaak draait om een slordige 44 miljard dollar die Truong van 2012 tot 2022 heeft verduisterd.
Na haar huwelijk met een Hongkongse vastgoedmagnaat in 1992 begon Truong, afkomstig uit een eenvoudige Vietnamees-Chinese familie die moest sparen om haar de middelbare school te laten afmaken, een vastgoedbedrijf genaamd Van Thinh Phat-groep.
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was achttien jaar correspondent in Beijing.
In 2012 voegde Truong vijf failliete banken samen in de Saigon Commercial Bank (SCB), die uitgroeide tot een van de grootste kredietverstrekkers van Vietnam. Toezichthouders vonden het blijkbaar geen probleem dat Truong ruim 90 procent van de SCB-aandelen in handen had. Ook knepen ze een oogje dicht als Truong de bank plunderde als haar persoonlijke spaarvarken. Nadat klanten van SCB massaal hun tegoeden opnamen, hield de staat de bank van 2018 tot haar arrestatie in oktober 2022 overeind.
SCB schreef in totaal 44 miljard dollar uit aan duizenden leningen, bestemd voor ongeveer vijftig niet-bestaande ondernemingen onder de paraplu van Truongs vastgoedfirma. Deze zogenaamde zombiebedrijven zijn een bekend fenomeen in Azië.
Truong heeft 12,5 miljard dollar, een bedrag ter grootte van 3 procent van het Vietnamese bruto nationaal product, voor zichzelf gehouden: 4 miljard dollar aan contant geld lag in de kelder van haar woning en waar de rest is gebleven, is onduidelijk. Zo te zien aan de ambtenaren en partijleden in het verdachtenbankje waren er met het onderhoud van Truongs netwerk van politieke en ambtelijke connecties grote geldbedragen gemoeid. Zo ontving een leidinggevend financieel inspecteur 5,2 miljoen dollar aan smeergeld.
De praktisch opgeleide Truong beweert door een gebrek aan kennis van de financiële wereld ‘foutjes’ te hebben gemaakt. Haar raadslieden zijn van plan om in beroep te gaan. Truongs manier van zakendoen was in Ho Chi Minhstad echter een publiek geheim. Het is de vraag waarom zij zo lang haar gang kon gaan, welke politici haar beschermden en welke andere ondernemers zich aan soortgelijke fraude bezondigen.
De leiding van de Vietnamese Communistische Partij voert al langer een harde anti-corruptiecampagne die al twee presidenten en tal van lagere functionarissen hun baan heeft gekost. Vietnam-kenners zien het proces tegen Truong, dat voor Vietnamese begrippen ongebruikelijk transparant verloopt, als een manier voor de partijleiding in Hanoi om meer grip te krijgen op de lossere zakencultuur in het zuiden van Vietnam.
Daarbij past ook het recente ontslag van president Vo Van Thuong. Hij bekleedde tijdens de opkomst van Truong als vastgoedfraudeur een reeks hoge politieke functies in Ho Chi Minhstad, waardoor hij binnen het Politburo als ‘de zuiderling’ werd gezien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant