‘Woorden passen niet bij mij’, zei Luc Boyer, en hij koos voor pantomime. Nu wordt hij herdacht als een van de pioniers van de moderne mime in Nederland. ‘Luc was uitermate veelzijdig en tamelijk bezeten.’
Zijn belangstelling voor de taal van het lichaam bleef onverminderd groot, ook toen mimespeler Luc Boyer ruim tien jaar geleden als gevolg van een beroerte in een rolstoel belandde. ‘Als mijn verzorgers niet goed gehumeurd zijn, zie ik dat meteen’, vertelde hij daarover in een interview. ‘Mijn brein denkt nog steeds in beweging.’
Na zijn overlijden, op 5 maart van dit jaar, werd Boyer herdacht als een van de pioniers van de moderne mime, een aanvankelijk marginale discipline in Nederland, die vanaf de jaren zestig steeds meer invloed kreeg op het moderne theater en de basis legde voor het fysieke toneel van gezelschappen als Suver Nuver en Carver.
‘Woorden passen niet bij mij’, zei Boyer over zijn voorkeur voor de mime boven het sprekende toneel. Met zijn boomlange gestalte was de acteur een opvallende verschijning op het toneel, maar hij was ook opvallend sierlijk. In het jargon van de mime: Boyer was ijzersterk in de marche en fondu, de langzame, stroperige, spannende beweging.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Boyer werd geboren in Nederlands-Indië. In 1953 maakten zijn ouders met hun zeven kinderen de oversteek naar Nederland. Zijn vader was chef in een suikerfabriek en had voor zijn oudste zoon een vergelijkbare carrière in gedachten. ‘Mijn vader wilde kunstenaar worden en trok zijn eigen plan’, vertelt dochter Fay Boyer. ‘Dat bleek een goede keuze.’
Het duurde even voor hij zijn plek vond. Boyer meldde zich aan bij de theatergroep Carrousel van Jan Bronk, speelde daar onder meer een klok en concludeerde dat pantomime hem niet lag. Frits Vogels verwees zijn vriend en medespeler naar acteur Étienne Decroux, die in de kelder van zijn Parijse woning onderricht gaf in de moderne mime.
In Frankrijk viel alles op zijn plaats. Boyer bleef er drie jaar en kwam daarna terug naar Nederland om zich vol enthousiasme te storten op het bewegingstheater. Als acteur, regisseur, choreograaf en docent bleef hij trouw aan zijn gouden regel: doe alles met volle aandacht en overgave, niet omdat het moet, maar omdat het niet anders kan.
In de loop van zestig jaar was de mimespeler betrokken bij meer dan honderd producties. ‘De meest uiteenlopende stukken ook’, zegt Frits Vogels over het afgeladen cv van zijn vriend. ‘Luc was als acteur uitermate veelzijdig en tamelijk bezeten. Een echte omnivoor, die zich op het podium graag deed gelden. Hij hield van show.’
Boyer stond op de planken met gerenommeerde gezelschappen als De Appel, Toneelgroep Centrum en Toneelgroep Amsterdam, maar ging ook zijn eigen weg met het door hem zelf opgerichte Affiniteitstheater en talloze vrije producties. In 1993 ontving hij als eerste het Luc Boyer Wisselvoorwerp, een prijs van de Theaterschool voor mensen die zich hebben ingezet voor de mime.
In maart 2012 raakte Boyer na een zware beroerte halfzijdig verlamd. Ook liep hij hersenletsel op. Dochter Fay: ‘Tijdens zijn revalidatie maakte hij al plannen voor een nieuwe voorstelling. Dat werd Step by Step by Wheels. Spelen was voor mijn vader ook een manier om zijn emoties een plek te geven. In het dagelijks leven liep hij daarmee niet te koop.’
Er zouden nog zeven eenmalige voorstellingen volgen. ‘Die waren wel heel kort, tot elf minuten aan toe’, vertelt Fay, die haar vader hielp met de productie. ‘Ik voelde me enigszins bezwaard om daarvoor mensen van heinde en verre te laten komen. Maar papa zei: dit is de essentie, net als limonadesiroop.’
De laatste voorstelling die vader en dochter samen organiseerden, was zijn uitvaart. ‘Ook daar had hij heel uitgesproken ideeën over. Hij wilde per se naakt onder twee kleden in de kist. En de sprekers zeiden wat ze op hun hart hadden. Geen mooie praatjes voor de vorm. Zo is het ook precies gegaan. Het was heel mooi en zuiver.’
Source: Volkskrant