Het Russische leger zet steeds meer zware bommen in om Oekraïense posities te verpulveren. Met de ‘zweefbommen’, die van grote afstand worden gelanceerd, hoopt Moskou een doorbraak te forceren langs het front. Van Oekraïense doelwitten blijft maar weinig over.
Langs de ruim duizend kilometer lange frontlijn regent het KAB’s, de ‘domme’ Russische bommen die Moskou heeft omgebouwd tot slimme, geleide wapens. ‘De hel’, noemen Oekraïense soldaten de explosies. Een Russische militaire blogger omschreef 500 kilo zware zweefbommen als ‘de straf uit de hemel’.
Sinds begin dit jaar zouden de Russen zo’n 3.500 bommen hebben afgeworpen. Op tal van video’s is al maanden te zien hoe Oekraïense posities van Charkiv tot Soemi en Voehledar worden getroffen door enorme explosies. De zwaarste en nieuwste variant uit het Russische arsenaal weegt maar liefst 1.500 kilo.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
De Russen hebben nog steeds grote moeite om hun arsenaal aan hightech-kruisraketten aan te vullen. Daarom zoeken ze hun toevlucht tot de enorme voorraad ouderwetse bommen waarover ze wél beschikken. De oude, domme bommen worden in een nieuw jasje gestoken om ze hightech te maken. Voorzien van vleugels en gps-navigatie worden ze naar hun doel geleid.
De Russische luchtmacht zet de zware bommen sinds een jaar steeds vaker in, maar voerde het aantal de laatste maanden pas echt flink op. De zweefbommen droegen er in grote mate aan bij dat het Oekraïense leger in februari, na een maandenlange bloedige strijd, Avdiivka in de regio Donetsk moest opgeven. Het was de eerste belangrijke overwinning die het Russische opperbevel boekte in de ‘zweefbomoorlog’ die de luchtmacht was begonnen.
Volgens de Oekraïense militair Ehor Soehar gooiden de Russen op sommige dagen zestig tot tachtig van de bommen op hun posities. ‘Deze bommen vernietigen elke positie volledig’, twitterde Soehar vlak voor de val van Avdiivka. ‘Alle gebouwen veranderen na de explosie van slechts één KAB simpelweg in een put.’
De Russen gebruikten de ouderwetse bommen op grote schaal tijdens hun invasie van Afghanistan. Maar toen beschikten ze nog niet over de technologie om er een geleide bom van te maken. Het waren de Amerikanen die in de jaren negentig een aanpassingspakketje ontwikkelden, waarna de JDAM was geboren.
Voor slechts 20 duizend dollar wist het Amerikaanse leger zijn enorme voorraad domme bommen om te bouwen tot precisiewapens. Sindsdien zijn de JDAM’s veelvuldig ingezet, zoals in Irak. In Oekraïne doen de Russen nu voor het eerst op grote schaal ervaring op met hun eigen versie. Ze beschikken over bommen van 250, 500 en 1.500 kilo die van tientallen kilometers afstand worden gelanceerd. Daarna vliegen ze richting hun doelwit.
Het grote voordeel voor de Russen is dat hun Soe-34-gevechtsbommenwerpers op veilige afstand van de Oekraïense luchtverdediging kunnen opereren. ‘De bommen hebben zich succesvol bewezen’, zei de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe begin dit jaar tijdens een bezoek aan een wapenfabriek waar de oude bommen worden omgebouwd. Toen werd bekendgemaakt dat de productie fors zou worden opgevoerd en dat de fabriek de klok rond zou werken om de luchtmacht aan genoeg bommen te helpen.
Dat is gelukt. Omdat de bommen moeilijk zijn neer te halen door de luchtverdedigingswapens waarover Kyiv beschikt, moeten Oekraïense soldaten lijdzaam toezien hoe de KAB’s dood en verderf zaaien langs het front.
‘Rusland heeft wellicht een wonderwapen gevonden’, aldus defensiedeskundige Michael Peck van de denktank Center for European Policy Analysis, doelend op de vele moderne Russische wapens die in de oorlog niet zo effectief bleken te zijn. ‘Ouderwetse domme bommen zijn het meest effectieve wapen van Moskou geworden. De Oekraïense leiders lijken wanhopig. Hun eenheden worden bestookt met gigantische bommen.’
‘Er is maar één manier om de KAB’s te stoppen’, aldus president Volodymyr Zelensky onlangs. ‘En dat is met de luchtverdediging.’ Zelensky pleitte daarom opnieuw voor levering door het Westen van meer batterijen van het Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingssysteem. Dat systeem zou de gevechtsbommenwerpers kunnen neerhalen.
De Oekraïense onderminister van Defensie, Ivan Havryljoek, hoopt dat de F-16’s, die mogelijk al in de zomer operationeel worden, het verschil gaan maken. Maar de Russische bommenwerpers zouden die gemakkelijk uit de weg kunnen gaan door verder van de Oekraïense grens te opereren. Rusland weet dat het Westen nooit zal toestaan dat de F-16’s bommenwerpers neerhalen in het Russische luchtruim.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant