De landen van de Europese Unie lopen gezamenlijk 286,5 miljard euro mis aan belastinginkomsten doordat ze er niet in slagen het vermogen van de rijksten zwaarder te belasten. Dat is ongeveer de omvang van de Finse economie.
Dat stelt Oxfam Novib na onderzoek aan de vooravond van de Europese verkiezingen, die in juni plaatsvinden. De ngo baseert het bedrag op wat een Europese vermogensbelasting van maximaal 5 procent jaarlijks zou opbrengen. Onder meer Duitsland, Luxemburg en Zweden hebben in het verleden de belasting op vermogen afgeschaft. Nederland belast alleen het rendement op vermogen, en dan nog te weinig, aldus Oxfam.
De ngo komt met het onderzoek op een moment dat miljardairs weer in de schijnwerpers staan. Vorige week meldde NRC dat Charlene de Carvalho-Heineken via een constructie jaarlijks 30 miljoen euro aan belasting in Nederland ontloopt. De biererfgename, sinds jaar en dag de rijkste Nederlander met een vermogen van 16 miljard euro, gebruikte een constructie die per 1 januari verboden is. Maar ze wist een andere omweg te vinden. Staatssecretaris Van Rij stelt een onderzoek in.
Over de auteur
Wilco Dekker is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Daarnaast telde het Amerikaanse zakenblad Forbes 2.781 miljardairs wereldwijd – 26 meer dan het vorige recordjaar 2021. De Franse zakenman Bernard Arnault van luxeconcern LVMH is met een geschat vermogen van 233 miljard dollar de allerrijkste.
Volgens Oxfam is de kloof tussen superrijken en gewone Europese burgers ‘extreem’. Bovendien wordt het gat steeds groter. ‘Het kan niet zo zijn dat gewone burgers steeds meer moeite hebben om rond te komen, terwijl de superrijken amper belasting betalen’, zegt belastingexpert Bram Joanknecht. ‘Het is cruciaal dat EU-landen nu werk maken van het zwaarder belasten van de superrijken, zodat ook zij hun echte deel gaan betalen.’
Volgens Oxfam bezit de rijkste 1 procent van Europa bijna de helft van alle financiële vermogen op het continent, inclusief bankdeposito’s, aandelen, obligaties en leningen. Sinds 2020 hebben de miljardairs in de EU hun opgebouwde vermogen met een derde vergroot, tot 1,9 biljoen euro vorig jaar. Tegelijk is 99 procent van de EU-bevolking armer geworden door de hoge inflatie en achterblijvende stijging van lonen, aldus het onderzoek.
Daarnaast zijn de rijksten van Europa ook nog eens de grootste vervuilers van Europa, stelt Oxfam. Een persoon uit de rijkste 1 procent stoot gemiddeld veertien keer meer CO₂ uit dan een persoon in de onderste 50 procent. Een Europese vermogensbelasting zou ook die uitstoot zwaarder kunnen belasten, en zo geld opleveren voor de financiering van klimaatmaatregelen.
Oxfam voert donderdag actie bij het Europees Parlement. Dat is voor de laatste keer in Brussel bijeen voordat de campagnes voor de Europese verkiezingen beginnen. Volgens Oxfam moet het zwaarder belasten van de superrijken daarin een belangrijke rol spelen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant