Het Europees Parlement heeft woensdag definitief ingestemd met een nieuw migratiepact dat de ongecontroleerde komst van migranten naar Europa moet inperken. Als de EU-landen eind deze maand ook akkoord gaan – wat de verwachting is – maakt dat een eind aan acht jaar verhit debat tussen de EU-landen en het parlement over migratie.
De parlementariërs stemden in met alle onderdelen van het pact. Dat voorziet in een strengere selectie aan de Europese buitengrenzen om kansloze asielzoekers direct terug te sturen. De stemming in het parlement werd enkele minuten onderbroken door demonstranten die vanaf de publieke tribune scandeerden dat de nieuwe regels dodelijk zijn voor migranten.
‘We hebben geluisterd, gehandeld en geleverd bij een van de grootste zorgen van de burgers’, zei parlementsvoorzitter Roberta Metsola na afloop van de stemming. ‘We zetten nu tien grote stappen voorwaarts.’ Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie sprak over een ‘historische dag’. Ze benadrukte dat mensensmokkelaars te lang hebben bepaald wie er naar Europa komt.
Ook Nederlandse Europarlementariërs reageerden opgetogen. ‘Migratie is grenzen stellen en streng zijn aan de poort. Als we ons land veilig willen houden, kunnen we niet onbeperkt mensen toelaten in Nederland en Europa’, aldus Malik Azmani (VVD). Volgens zijn CDA-collega Jeroen Lenaers ligt er ‘nu eindelijk een nieuw beleid dat een einde maakt aan de chaos aan onze buitengrenzen’.
GroenLinks en PvdA waren beduidend minder enthousiast. Ze zijn blij dat de opvang van asielzoekers wordt verbeterd en de lidstaten waar de meeste migranten binnenkomen (Italië, Griekenland, Spanje, Malta) hulp krijgen van de andere EU-landen. Niet te spreken zijn beide partijen over de detentie van kansloze migranten en de mogelijkheid van EU-landen om mensen terug te sturen naar veilig geachte landen buiten Europa. ‘Een effectieve, zorgvuldige en humane asielprocedure komt hiermee niet dichterbij. Bovendien verhoogt dit het risico dat mensen die bescherming nodig hebben, worden teruggestuurd naar landen waar zij voor hun leven vrezen’, aldus GroenLinks-Europarlementariër Tineke Strik.
De stemming in het voltallige parlement bezegelt het zwaar bevochten politieke akkoord over het migratiepact dat onderhandelaars van het parlement en de EU-landen in december bereikten. De plenaire stemming was normaliter een formaliteit, bedoeld om de juridische uitwerking van het eerder bereikte akkoord goed te keuren. Met de Europese verkiezingen in aantocht werd er toch met enige nervositeit naar uitgekeken.
Eerder deze week deden de onderhandelaars van het parlement een indringend beroep op hun collega’s om de rug recht te houden. Twee maanden voor de verkiezingen een compromis over migratie wegstemmen, is moeilijk aan de burgers uit te leggen. Daarbij vrezen nogal wat parlementariërs dat een nieuw, rechtser parlement een regeling voor migratie voor jaren onmogelijk maakt. ‘Heb niet de illusie dat een nieuw parlement met iets beters komt’, aldus Sophie in ’t Veld (Volt).
Een belangrijke verandering ten aanzien van de huidige situatie is dat het nieuwe migratiepact de EU-landen verplicht tot een screening in gesloten centra van migranten die zich aan de grens melden. Daar wordt niet alleen de identiteit gecontroleerd, maar wordt ook bekeken hoeveel kans een migrant maakt om een verblijfsvergunning te krijgen. Is die kans laag, dan gaat deze asielzoeker naar een verkorte asielprocedure, gericht op terugkeer. De kansrijken komen in de gewone asielprocedure.
Nieuw is ook dat landen die veel irreguliere migranten binnenkrijgen, geholpen moeten worden door de andere lidstaten. Dat kan door migranten over te nemen, maar ook financiële of materiële steun is mogelijk. Een lidstaat kan niet gedwongen worden migranten over te nemen. Het parlement wilde dat wel maar de lidstaten hebben dat geblokkeerd.
De regels uit het pact moeten in 2026 ingaan. Parlementariërs en Commissieambtenaren verwachten niet dat het aantal irreguliere migranten dat naar Europa komt, snel zal dalen door het pact. Belangrijker daarvoor zijn de afspraken die de EU op dit moment maakt met landen als Egypte en Tunesië om te voorkomen dat mensen de oversteek naar Europa wagen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant