Op NU.nl was dinsdag eventjes te lezen dat Ied-al-Fitr voor een deel van de moslims die avond al plaatsvond. Dat klopte niet, bleek uit navraag. Dit jaar wordt Ied-al-Fitr overal ter wereld vandaag gevierd. In andere jaren wordt het op verschillende plekken op verschillende (opeenvolgende) dagen gevierd.
Hoe komt dat? Er zijn twee 'rekenmethoden', leggen Yücel Aydemir, voorzitter van de Utrechtse moskee Ulu, en Muhsin Köktas, voorzitter van Contactorgaan Moslims en Overheid, uit aan NU.nl.
Om te bepalen wanneer een bepaalde maand begint en eindigt, volgt de islam de maancyclus. Wanneer je de nieuwe maan ziet, start de nieuwe maand en eindigt de vorige maand. Tijdens de ramadan is dat niet anders. De vastenperiode, de negende maand volgens de islamitische kalender, begint met een nieuwe maan en eindigt wanneer een land de nieuwe maan heeft gezien.
Arabische landen bepalen de ramadanstart door te kijken naar de stand van de maan. "Deze moslims willen de nieuwe maan met het blote oog zien", vertelt Aydemir. Landen die op deze manier de maanstand bepalen, zijn bijvoorbeeld Marokko en Iran. De landen observeren dus individueel wanneer de nieuwe maand begint, waardoor er kleine verschillen tussen landen zijn.
Andere landen volgen de waarneming uit Saoedi-Arabië, bijvoorbeeld Afrikaanse landen als Egypte. Volgens Aydemir komt dat doordat ze de maan daar het beste zouden kunnen observeren. Marokkaanse moslims in Nederland volgen veelal de observatie van Saoedi-Arabië.
Omdat sommige landen zelf de maan observeren en andere landen de waarneming van Saoedi-Arabië volgen, kan de viering van Ied-al-Fitr tussen landen verschillen. Wanneer moslims een van deze traditionele 'kijkmanieren' gebruiken, is het lang onzeker wanneer Ied-al-Fitr zal plaatsvinden, omdat men wacht op de daadwerkelijke stand van de maan. Soms is die zelfs één dag voor het verwachte einde van de ramadan nog onduidelijk.
Onder meer Turkse moslims maken geen gebruik van het zien van de maan. Zij gebruiken een wetenschappelijke berekening om het begin en einde van de maand - en dus ook de ramadan - te bepalen. "De moslimgemeenschap die deze stroming volgt, vindt dat de wetenschap over de maan zo exact is, dat ze hun kalender hierop baseren", zegt Köktas.
Naast Turken volgen ook andere landen de kalender op basis van de astronomische wetenschap. Azerbeidzjan, Indonesië, Noord-Macedonië en Montenegro zijn voorbeelden hiervan. Zo weten aanhangers van deze stroming vaak eerder wanneer zij Ied-al-Fitr vieren.
In Nederland wordt vandaag het einde van de ramadan gevierd. Dat komt doordat de nieuwe maan bij de twee verschillende methodes dit jaar toevallig op dezelfde dag valt. Doorgaans vieren moslims dit door te bidden en eten in het gezelschap van hun familie.
Ongeveer 5,6 procent van de Nederlanders noemt zichzelf islamitisch, blijkt uit onderzoek van statistiekbureau CBS. Omgerekend zijn dit ongeveer 997.000 moslims. Welke 'rekenmethode' zij aanhouden om de datum van Ied-al-Fitr te bepalen, verschilt per gemeenschap.
"In Nederland is er geen eenheid", stelt Köktas. "Dit hangt af van etniciteit en afkomst." De afgelopen twee jaar viel dit op dezelfde dag, net als dit jaar, maar dit is dus niet vanzelfsprekend.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen