Actievoerders van Milieudefensie protesteerden woensdag onder leiding van actrice Anniek Pheifer bij de aandeelhoudersvergadering van supermarktreus Ahold Delhaize, de eerste van het seizoen. ‘Gaat Ahold zich houden aan deze eis, of zien we jullie in de rechtbank?’
Aan het begin van de aandeelhoudersvergadering van Ahold Delhaize vraagt voorzitter van de raad van commissarissen Peter Agnefjäll de aanwezigen om een ‘respectvolle en inhoudelijke discussie’ en een ‘ordelijke vergadering’. Hij verzoekt zijn toehoorders hun vragen kort te houden en waarschuwt dat hij langdradige vragenstellers zal afkappen.
Het lijkt een onnodige preambule bij een vergadering als deze. Doorgaans zijn ze het domein van welgestelde beleggers met een goedgevulde portemonnee en dito aandelenportefeuille, voor wie de mores bekend zijn. Toch moet Agnefjäll meermaals ingrijpen.
Over de auteur
Maarten Albers is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en de voedingsindustrie.
Lang niet iedereen die naar het Zaantheater in Zaandam is gekomen is namelijk een ‘gewone’ aandeelhouder. Zo’n honderd leden van Milieudefensie zijn aanwezig om de bestuurders van Ahold Delhaize het vuur aan de schenen te leggen over hun klimaatbeleid. Eén aandeel à 27 euro volstaat immers voor het recht om tijdens de vergadering vragen te stellen.
Zo begint dus de rituele voorjaarsdans die zich de afgelopen jaren afspeelt rondom de aandeelhoudersvergaderingen van grote beursgenoteerde bedrijven. De activisten eisen harde toezeggingen dat het bedrijf zich aan het Parijsakkoord houdt. De raad van bestuur benadrukt de stappen die al zijn gezet of nog zullen worden gezet, maar laat zich nergens op vastpinnen.
Actrice Anniek Pheifer kent het spelletje inmiddels. Een paar weken geleden oefende ze met de activisten nog doorvragen. Toch rekent ze niet op succes. ‘Een antwoord gaan we wel krijgen, maar alleen in zeer wollige termen. Als er geen duidelijk ja of nee komt, is het eigenlijk een nee.’
Een aantal activisten van Milieudefensie heeft zich buiten verzameld om de binnendruppelende aandeelhouders aan te spreken. De meeste bezoekers haasten zich naar binnen en willen niets zeggen tegen de pers of demonstranten.
Een oudere man levert wel bondig commentaar. Een activist vraagt hem wat hij ervan vindt om aandeelhouder te zijn van een bedrijf dat klimaatverwoesting veroorzaakt. ‘Geweldig’, antwoordt hij lachend. ‘Ik zit ook in Shell en atoombommen, het interesseert me allemaal geen hol.’
Jessamijn Alberts komt om te stemmen met een volmacht en vindt het juist ‘buitengewoon goed’ dat er wordt gedemonstreerd. ‘Als aandeelhouder moet je heel kritisch moet zijn over de bedrijven waar je aandelen in hebt. De gletsjers in Oostenrijk zijn niet meer te redden, daar is veel te weinig aandacht voor. Daarom wil ik erbij zijn en mijn stem laten horen.’
Ahold Delhaize is niet het meest voor de hand liggende doelwit van de klimaatactivisten. Het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn, Etos en Bol werpt zich op als voorloper in verduurzaming. Tijdens de aandeelhoudersvergadering benadrukt ceo Frans Muller de stappen die het concern al heeft gezet, bijvoorbeeld door meer plantaardige producten aan te bieden of boeren te helpen met verduurzamen.
Ook wanneer hij zijn zorgen uit over het vestigingsklimaat in Nederland, laat Muller zich niet afschilderen als de topman van een onverantwoordelijke multinational. Hij hekelt niet alleen de recente discussie over afschaffing van het belastingvoordeel voor expats, maar ook de Nederlandse stem tegen de Europese natuurherstelwet. ‘Dit soort wetgeving is juist gewenst voor onze bedrijfstak.’
Financieel directeur Jolanda Poots-Bijl bedankt de leden van Milieudefensie Jong zelfs voor de kaartjes die ze bij haar aanstelling in oktober ontving. ‘Groene cijfers zijn de beste cijfers’, drukten de activisten haar daarin op het hart.
Wat dat betreft is Ahold Delhaize naar eigen zeggen op de goede weg. Het concern wil zijn eigen uitstoot van broeikasgassen in 2030 halveren en in 2040 netto niets meer uitstoten. Vorig jaar bedroeg de reductie al 35 procent.
Zoals bij alle bedrijven ligt de grootste klimaatopgave echter bij de zogeheten scope 3-emissies, die ontstaan bij toeleveranciers en klanten. Deze bedragen bij Ahold Delhaize 96 procent van de totale emissies. De doelen voor 2030 op dit vlak heeft het bedrijf uitgesplitst: 30 procent reductie van emissies met betrekking tot bos, land en landbouw, 42 procent reductie van de andere uitstoot.
Niet genoeg, vindt Milieudefensie. Om in lijn te blijven met het Parijsakkoord moet de uitstoot in 2030 met 48 procent teruggebracht worden, ook bij scope 3. Dat vragen de activisten-aandeelhouders dan ook bij herhaling van het bestuur van Ahold Delhaize. Terwijl ze aan het woord zijn klinkt instemmend vingergeknip uit de zaal, later aangevuld met geroep: ‘Ja of nee!’
‘Vorig jaar kwamen we met een laatste aanmoediging, nu is de tijd van vriendelijk vragen voorbij’, zegt Winnie Oussoren, voorzitter van Milieudefensie Jong en zoals ze zegt ‘inmiddels vaste gast hier’. Ze eindigt haar verhaal met het dreigement dat stilletjes allang op tafel lag. ‘Gaat Ahold zich houden aan deze eis, of zien we jullie terug in de rechtbank?’
Muller is er duidelijk op voorbereid. ‘We hebben dezelfde zorgen en dezelfde doelstellingen’, drukt hij de activisten op het hart. Hij verzekert dat de doelen van Ahold Delhaize in vergelijking met de concurrentie ambitieus zijn.
Na verloop van tijd raakt het geduld van Agnefjäll op en geeft hij de activisten steeds minder kans. Pheifer moet door de zaal roepen om het woord te krijgen, en nadat ze opnieuw de bekende vraag heeft gesteld, reageert de Zweed dat die vraag reeds beantwoord is. ‘Was het ja of nee’, roept Pheifer meermaals. Agnefjäll gaat onverstoord door met de vergadering. ‘Dat is dus een nee’, zegt Pheifer teleurgesteld. Even later verlaten zij en haar medestanders leuzen zingend de zaal.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant