De formatie tussen PVV, VVD, NSC en BBB bevindt zich wederom in een stroeve fase, melden betrokkenen aan de Volkskrant. De gesprekken verlopen moeizaam, hoewel de ingezette onderhandelingen over een extraparlementair kabinet ook zeker nog niet zijn afgekapt.
De vier onderhandelende partijleiders blijken bijna vijf maanden na de verkiezingen nog altijd niet in staat met z’n vieren tot compromissen te komen. Dat is een van de redenen waarom Geert Wilders (PVV), Dilan Yesilgöz (VVD), Pieter Omtzigt (NSC) en Caroline van der Plas (BBB) afgelopen dagen apart van elkaar bij informateurs Dijkgraaf en Van Zwol moesten langskomen.
De onderonsjes worden door de betrokkenen omschreven als ‘een biechtstoelprocedure’ waar de partijleiders, zonder het van elkaar te weten, kunnen aangeven op welke thema’s zij bereid zijn te bewegen en hoe ver ze bereid zijn om te gaan om een kabinet alsnog mogelijk te maken.
Over de auteur
Natalie Righton en Avinash Bhikhie zijn politiek verslaggevers van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Zo is deze week gesproken over het financiële plaatje, het lastigste punt in de formatie. Opvallend genoeg deden de partijleiders dat apart van elkaar, iets wat in deze fase van formatiegesprekken zeer ongebruikelijk is. Meestal is er na maanden van onderhandelen juist een vertrouwensfase aangebroken. Een-op-eengesprekken met de informateurs komen pas om de hoek kijken als het mis dreigt te gaan.
Een van de bronnen verzucht dat het met vier partijen en twee informateurs aan tafel ‘erg lastig is’ om je op de hoofdlijnen te richten. Een andere formatiebron herkent dat, die merkt dat wat voor de één een hoofdlijn is, voor de ander een thema is waar detailafspraken nodig zijn.
Tegelijkertijd wordt er achter de schermen zeker nog niet van een formatiecrisis gesproken. Moeizame of stroeve gesprekken zijn betere woorden, vinden betrokkenen. ‘Of het kabinet er van gaat komen? Dat weet ik nog steeds niet’, zegt een van de onderhandelaars. Wel hoopt deze persoon daar op.
Andere partijen spreken zelfs voorzichtig het vertrouwen uit dat er – met een beetje goede wil – nog vóór het meireces (26 april) een hoofdlijnenakkoord moet kunnen liggen, al is het maar omdat er geen andere levensvatbare coalitie mogelijk is.
Een enkeling merkt op dat het gedrag van NSC-leider Pieter Omtzigt aanzienlijk ten positieve is veranderd. Nadat eerder bekend werd dat hij zich tijdens de vorige formatieonderhandelingen meermaals erg emotioneel had uitgelaten, merken onderhandelaars dat zijn gedrag aan tafel merkbaar rustiger is geworden.
Bij NSC wordt ondertussen nog steeds niet met liefde gesproken over een mogelijke coalitie met PVV, VVD en BBB, maar inmiddels is daar ook de knop om: de houding is nu dat de partij het aan de kiezer verplicht is om in ieder geval een poging te doen om tot een akkoord te komen.
Bij NSC is daarbij niet alleen van belang dat Wilders zich heeft gecommitteerd aan het document met afspraken over het beschermen van de rechtsstaat en dat hij een aantal wetsvoorstellen heeft ingetrokken. De partij van Omtzigt wil dat Wilders nog meer concessies doet. Bijvoorbeeld op het gebied van klimaat. De PVV-leider wil hier geen enkele cent meer voor uittrekken. Maar dat ziet NSC, net als de VVD, niet zitten.
Wie die kandidaat-ministers worden en wie de minister-president wordt, is nog niet aan de onderhandelingstafel besproken. ‘Het kan nog wel een tijdje duren voor we er helemaal uit zijn’, zegt een betrokkene.
Enige vaart is echter geboden nu de Europese Verkiezingen op 6 juni in aantocht zijn. De onderhandelende partijen zullen hun achterbannen weer moeten mobiliseren, maar als de boodschap is dat de vier onderhandelende partijen er een half jaar na de Kamerverkiezingen nog steeds niet uit zijn gekomen, wordt dat lastig campagnevoeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant