Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Zwitserland gaat een vredesconferentie organiseren over de oorlog in Oekraïne, heeft de regering van het land bekendgemaakt. De top wordt georganiseerd op verzoek van Oekraïne. Zwitserland zegt genoeg internationale steun voor de top te hebben verzameld.
De conferentie zal plaatsvinden op 15 en 16 juni in het resort Bürgenstock, net buiten de stad Luzern. Een van de doelen van de top is om ‘een concrete routekaart voor de deelname van Rusland aan het vredesproces’ te creëren, valt te lezen in de verklaring van de Zwitserse regering. Dat lijkt nu al ten dode opgeschreven door Russische weerstand.
Rusland sprak zich eerder dit jaar al uit tegen de top en heeft ook nu weer kritiek geuit. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de top een zinloos initiatief van de Amerikaanse Democratische Partij in aanloop naar de presidentsverkiezingen later dit jaar, meldt het Russische staatspersbureau Tass. De Russische buitenlandminister Sergej Lavrov zei deze week dat de Zwitserse conferentie enkel bedoeld zou zijn om het Oekraïense vredesplan te promoten.
In aanloop naar de top probeerde de Oekraïense president de afgelopen tijd steun te vergaren voor zijn vredesplan, dat hij zo’n anderhalf jaar geleden lanceerde. In het tienpuntenplan staat onder meer dat Rusland zich volledig moet terugtrekken uit Oekraïens grondgebied. Rusland heeft dat plan afgedaan als onzin.
De Amerikaanse president Joe Biden zal mogelijk wel zijn opwachting maken, schrijven Zwitserse media. Biden is ten tijde van de top in Italië voor een top van de G7. De Verenigde Staten hebben zijn aanwezigheid nog niet officieel bevestigd. Een volledige lijst van landen die van plan zijn deel te nemen is nog niet bekend.
Thom Canters
Zwitserland sluit zich aan bij het European Sky Shield Initiative (ESSI), een Europees luchtverdedigingsproject. Afgelopen zomer tekende Zwitserland al een verklaring waarin het land de intentie uitsprak om zich bij het project aan te sluiten. Een opmerkelijke stap, gezien de traditionele Zwitserse neutraliteit.
Duitsland nam in 2022 het initiatief voor de oprichting van het ESSI, omdat de Russische invasie van Oekraïne het belang van een gedegen luchtverdediging had aangetoond. Zo’n twintig landen, waaronder Nederland, hebben zich bij het project aangesloten. Door de gezamenlijke inkoop van luchtverdedigingssystemen hopen de deelnemende landen de kosten te drukken. Ook willen de landen samenwerken op het gebied van onderhoud.
Eerder deed Zwitserland een concessie aan zijn neutrale status door deel te nemen aan de Europese sancties tegen Rusland. Het leveren van wapensteun aan Oekraïne was de Zwitsers echter een brug te ver. Het land levert Oekraïne als een van de weinige Europese landen geen wapens. Ook heeft Zwitserland meermaals geweigerd andere landen toestemming te geven om Zwitserse wapens aan Oekraïne te geven.
Daan de Vries
Twee Russische miljardairs hebben de sancties die de Europese Unie tegen hen had opgelegd succesvol aangevochten. Het Gerecht van de Europese Unie acht die sancties ‘onvoldoende onderbouwd’. Het gaat om Michaïl Fridman en Pjotr Aven, oprichters van een zakenimperium dat onder meer Ruslands grootste private bank omvat.
De EU stelde meteen na de Russische invasie van Oekraïne sancties tegen hen in, omdat zij volgens Brussel getrouwen zijn van de Russische president Vladimir Poetin en diens regime financieel ondersteunen. Als gevolg van de sancties werd het vermogen dat zij in de EU hadden gestald bevroren.
Die sancties blijven voorlopig nog van kracht, omdat de EU tegen het besluit in beroep kan gaan. Bovendien betrof de zaak de sancties die van kracht waren van februari 2022 tot maart 2023. Europese sancties worden jaarlijks vernieuwd, waardoor Fridman en Aven een aparte zaak hebben aangespannen over de sancties vanaf maart 2023.
Toch kan de zaak gevolgen hebben voor het Europese sanctiebeleid. Fridman en Aven zijn de meest prominente Russen die de afgelopen twee jaar hun gelijk hebben gehaald bij het Gerecht. De Europese rechter ontkent niet dat de zakenmannen ‘een mate van nabijheid’ hebben met het Kremlin en president Poetin, maar oordeelt dat de EU ‘niet heeft aangetoond’ dat zij de oorlog in Oekraïne steunen. Het feit dat Fridman en Aven kort na de invasie hun functies bij zakenimperium Alfa Group neerlegden, heeft vermoedelijk meegespeeld bij het besluit van de rechter.
Daan de Vries
Lees hier ook de analyse van algemeen verslaggever Joram Bolle: Hoe kom je weer van de Russische sanctielijst af? Wie slechts familie is van een oligarch maakt goede kans
Rusland heeft vannacht opnieuw raket- en droneaanvallen uitgevoerd op het Oekraïense elektriciteitsnet. De aanvallen waren vooral gericht op de Zuid-Oekraïense provincies Odesa en Mykolajiv. In beide provincies zijn onderdelen van de energie-infrastructuur beschadigd geraakt, melden lokale bestuurders.
De omvang van de schade is nog niet duidelijk. Delen van Mykolajiv zaten vanochtend enkele uren zonder stroom, maar dat is inmiddels opgelost. In Odesa nam Rusland behalve het elektriciteitsnet ook een transportbedrijf onder vuur. Twee medewerkers van het bedrijf raakten daarbij gewond.
De Oekraïense elektriciteitsvoorziening staat door de aanhoudende Russische aanvallen onder grote druk. Bij de aanval van 22 maart, tot nu toe de grootste dit jaar, schakelde Rusland twee belangrijke elektriciteitscentrales voor lange tijd uit. Daarna gingen de Russen over op dagelijkse, gerichte aanvallen op elektriciteitscentrales, vooral in delen van Oekraïne waar de luchtverdediging minder sterk is.
Daan de Vries
Een vrouw en een kind zijn dinsdag om het leven gekomen in de Russische grensregio Brjansk, toen het dorp Klimovo werd geraakt door Oekraïens artillerievuur. Het centrum van het dorp werd geraakt, meldt gouverneur Alexander Bogomaz op Telegram.
Ook drie anderen raakten gewond. Volgens Bogomaz vatte een wooncomplex vlam nadat het werd beschoten.
De Verenigde Staten gaan Oekraïne voor 138 miljoen dollar (ruim 127 miljoen euro) aan apparatuur verkopen om zijn HAWK-luchtverdedigingssystemen te onderhouden en te upgraden. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
In 2022 begonnen de VS HAWK-onderscheppingsraketten naar Oekraïne te sturen als upgrade voor de vanaf de schouder gelanceerde Stinger-luchtverdedigingsraketsystemen. Het Stinger-systeem is een kleiner luchtverdedigingssysteem met een korter bereik.
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van dinsdag 9 april:
• De lidstaten van de Europese Unie en het Europees Parlement zijn maandag tot een akkoord gekomen over strengere beperkingen op de invoer van landbouwproducten uit Oekraïne. Voor het land gold een uitzonderingspositie en tegenstanders vonden dat de instroom van Oekraïense producten de lokale prijzen onder druk zetten.
• Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zal donderdag in een spoedzitting bijeenkomen om te spreken over de aanval op de door Rusland bezette kerncentrale in Zaporizja. Rusland had maandag om zo’n zitting gevraagd.
• Een Russisch hof heeft de celstraf van politiek activist Lilia Tsjanysjeva met nog eens twee jaar verlengd. Tsjanysjeva, een bondgenoot van de in februari overleden oppositieleider Aleksej Navalny, werd afgelopen zomer al veroordeeld tot 7,5 jaar gevangenschap in een strafkamp.
Lees hier het volledige liveblog van dinsdag terug.
Hoe verloopt de strijd in Oekraïne? Een actueel overzicht met kaarten en grafieken
Britse minister Cameron naar Washington én naar Trump om te pleiten voor steun aan Oekraïne
Source: Volkskrant