Zijn jonge fans dragen hem op handen, zijn critici kijken met afschuw naar zijn uitdijende strafblad. Wie is Morad El Khattouti (25), de Marokkaans-Spaanse rapsensatie die eerst werd verbannen uit zijn geliefde wijk in Barcelona en nu de cel in moet?
‘Het leven is zwaar, maar minder in mijn wijk.’
‘Waar is die Morad? Hij zit altijd in zijn wijk.’
Het zijn verwarrende tijden voor Morad El Khattouti. Hij is pas 25 jaar, en toch is de rapper in Spanje nu al de succesvolste artiest van Marokkaanse origine. Zijn grootste hits worden honderden miljoenen keren gestreamd door zijn jonge fans, die zich in dezelfde trainingspakken steken als Morad. Straatschoffies aanbidden hem, herkennen zichzelf in hem, willen hem zijn. En er is internationaal succes: in oktober stond hij in Amsterdam nog in een uitverkochte Melkweg.
Over de auteur
Dion Mebius is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Toch is er maar één plek waar hij al anderhalf jaar letterlijk niet meer over straat kan, en dat is nu net de plek waar hij het liefst zou willen zijn: La Florida. In deze wijk van L’Hospitalet de Llobregat, onderdeel van de metropool Barcelona, zette Morad zijn eerste stappen in de wereld van rap, flow en ritme. Veel van zijn teksten gaan over het leven in de achterstandswijk, zoals die hierboven uit Mi barrio, Spaans voor ‘mijn wijk’. La Florida is zijn muze.
Des te pijnlijker is het dat de rapper de wijk al anderhalf jaar niet meer in mag. De rechter legde hem in oktober 2022 een gebiedsverbod op, nadat hij in een conflict met de lokale politie jongeren zou hebben betaald om containers in brand te steken. Het is de tweede reden waarom de pers niet over hem uitgeschreven raakt: zijn constante problemen met politie en justitie, met als decor steevast La Florida.
Maandag zag Morad zijn bewegingsvrijheid drastisch verder ingeperkt worden. Tot ieders verbazing - ook die van de pers, die van niets wist - meldde Morad zich die dag bij Brians 2. In die gevangenis, op drie kwartier rijden van Barcelona, blijkt de rapper een celstraf van zes maanden te moeten uitzitten.
Diezelfde avond onthulde dagblad El Periódico waarom. Morad kreeg zijn straf voor het negeren van een stopsignaal van de politie terwijl hij roekeloos rijgedrag vertoonde. Omdat het niet zijn eerste verkeersvergrijp was, weigerde de rechter zijn straf om te zetten in een voorwaardelijke.
Eind februari had de rapper nog ternauwernood aan een celstraf weten te ontkomen. Morad sloot toen een deal met het Openbaar Ministerie en accepteerde een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee jaar voor zijn rol bij ongeregeldheden in de zomer van 2022. Destijds zou hij politieagenten hebben bekogeld met eieren en stenen en buurtjongens hebben opgejut datzelfde te doen.
En er hangt hem nog iets ergers boven het hoofd. In diezelfde zomer van 2022 zou de rapper, toen hij na opnieuw een opstootje door hen in het nauw was gedreven, agenten hebben bedreigd met een stroomstootwapen. Morad ontkent. De strafeis van het OM in die nog lopende zaak liegt er niet om: 6 jaar cel.
Zelf wijt hij zijn problemen in La Florida aan het handelen van de politie, die de pik op hem zou hebben en die hij in zijn teksten beschuldigt van machtsmisbruik. ‘Waarom spelen al mijn problemen zich af op één vierkante meter?’, wierp hij eind februari op in een interview met dagblad El País. ‘De wijk is de enige plek waar ik geen zanger ben en de politie me niet met respect behandelt. (...) Er zijn agenten die me zien en denken: die gast ga ik te grazen nemen.’
Zelden dekte een naam zo slecht de lading als die van La Florida, ‘De Bloemrijke’. Blokken betonnen flatgebouwen vormen de wijk, met hier en daar een boom. Het is een van de dichtstbevolkte stukjes Europa: in appartementen van enkele tientallen vierkante meters leven soms meerdere families. De werkloosheid is er torenhoog, de sociale problematiek levensgroot.
Morad groeit er op als kind van vanuit Marokko geïmmigreerde ouders, zoals zovele in Catalonië, de regio in Spanje met de meeste inwoners van Marokkaanse afkomst. Als zijn vader al snel de benen neemt, staat zijn moeder er alleen voor.
Morad ontwikkelt gedragsproblemen, belandt op zijn twaalfde in een jeugdinstelling en daarna meermaals in een jeugdgevangenis. De eerste keer moet hij drie maanden zitten, naar eigen zeggen voor een misdaad die hij niet heeft gepleegd. ‘Toen ik vrijkwam, kwam ik rebels vrij’, vertelde hij in 2022 in tv-programma Lo de Évole. ‘Als jullie me toch gaan beschuldigen, dacht ik, laat het dan voor iets zijn wat ik écht heb gedaan.’
In de donkere steegjes van de criminaliteit biedt de muziek hem een uitweg. Op straat ontwikkelt hij een rapstijl die zich in Nederland het best laat vergelijken met die van rapper Boef, met dansbare ritmes en stevig gebruik van autotune. Morad wordt ertoe geïnspireerd door de rapscene in Frankrijk. Zijn eerste album, dat in 2019 uitkomt, heet niet voor niets M.D.L.R. – dat staat voor mec de la rue, Frans voor ‘jongen van de straat’.
In een flits wordt hij een ster, zonder te worden gedraaid door de grote radiostations. Zijn jonge fans vinden hem rechtstreeks: op YouTube heeft hij 2,8 miljoen volgers, op Instagram 3,5 miljoen. Meer dan 13 miljoen mensen luisteren maandelijks naar zijn hits op Spotify. De grootste daarvan is Sigue (‘Ga door’), een nummer dat hij opnam met Beny Jr, een andere rapper uit La Florida, met ruim 330 miljoen streams op Spotify en YouTube.
Het zijn duizelingwekkende cijfers. Dat geldt ook voor de 100 duizend euro die Morad jaarlijks zegt kwijt te zijn aan advocaten die hem, maar vooral ook zijn vrienden uit de wijk, bijstaan in hun worstelingen met de wet. Zijn oude buurtgenoten voelen: Morad geeft om ons, meer dan de overheid dat doet. Van hem krijgen ze gratis concertkaartjes en vervoer, cadeautjes op hun verjaardag en nog veel meer, zei een dankbare bewoner in 2022 in een reportage in El País. ‘Mijn zoon en dochter spelen dankzij hem gratis bij de voetbalclub van La Florida. Normaal kost dat 200 euro per jaar.’
Ook dat is Morad, zoon en symbool van La Florida. Verbannen of niet.
• ‘Amor por la calle, odio a los azules’
(‘Liefde voor de straat, haat aan de politie’), uit 2x1
• ‘Ay, el dinero, que pasa el dinero. Que hace que un sabio, sea un embustero’
(‘Ach, het geld, wat is er toch met geld. Dat het een wijze man een leugenaar maakt’), uit Se grita
• ‘Primero la mamá, segundo mamá y tercero a ella. Mamá me dice sigue tu camino, si no tú te estrella’
(‘Mama op plek één, op twee mama en op drie zij ook. Mama zegt me volg je pad, anders zul je crashen’), uit Mamá me dice
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant