Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
‘Deze zomer ga ik met mijn kinderen van 7 en 5 op reis naar Marokko’, mailt een moeder. Ze kent het land goed en weet dat de verschillen tussen arm en rijk groot zijn. ‘Er leven mensen met kinderen op straat en er wordt ook door kinderen gebedeld. Hoe bereid ik mijn kinderen hier op voor en wat is een goede manier om hier ter plaatse mee om te gaan?’ Zelf mocht ze van haar ouders nooit kijken of geld geven. ‘Maar dat vond ik verschrikkelijk.’ Is er een andere manier?
Experts zijn het erover eens dat je op straat nooit geld moet geven aan bedelende kinderen. ‘Vaak worden de kinderen ingezet door bendes, waardoor je als gever een crimineel systeem in stand houdt’, zegt Judi Mesman, hoogleraar jeugd en sociale rechtvaardigheid aan de Universiteit Leiden.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
‘In sommige landen worden jonge kinderen van school gehouden zodat ze kunnen bedelen’, zegt Tikva Looijen, oprichter van gezinopreis.nl en auteur van Handboek verre reizen met kinderen. Met haar dochter reisde ze onder meer naar Bolivia, Peru, Colombia, Thailand, Cambodja, Zuid-Afrika en Tanzania. ‘Als kinderen ouder worden, zijn ze niet meer zo schattig en brengen ze minder op. Omdat ze met dubieuze figuren in contact zijn gekomen, kunnen ze in de criminaliteit belanden.’ Als toerist kun je de situatie van een kind niet goed inschatten. ‘Ook bij een kind met liefdevolle ouders moet je je afvragen of wat je doet écht helpt. Als je snoep geeft, geef je dan ook een tandenborstel?’
De confrontatie met de ongelijke verdeling tussen arm en rijk kan pijnlijk zijn. ‘Als er íéts is dat kinderen begrijpen, dan is het wel wanneer iets oneerlijk is. Dat roepen ze vaak al van jongs af aan’, zegt Mesman. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat kinderen al op jonge leeftijd in staat zijn om iemands sociale status te herkennen, vaak op basis van gender, huidskleur en ras. Mesman: ‘Het zien van armoede onder kinderen in Marokko kan ook bijdragen aan de bewustwording van hun eigen privileges.’
Het is mooi als het de moeder lukt om de diversiteit van de populatie te laten zien, aldus Mesman. ‘Ook de kinderen die goed gekleed naar school gaan en vrolijk spelen.’ Volgens de hoogleraar is het namelijk belangrijk dat de kinderen niet in Nederland terugkeren met het stereotiepe beeld dat alle mensen daar arm en zielig zijn.
Voorafgaand aan de reis kun je prima uitleggen waarom je geen geld of spullen geeft. ‘Vertel dat je niet weet waar het terechtkomt en dat jullie op een andere manier proberen te helpen’, zegt Looijen. Dat kan door samen op zoek te gaan naar een lokaal project om te ondersteunen. ‘In Marokko heb je bijvoorbeeld Pikala Bikes, een organisatie die fietstochten door Marrakech organiseert en jongeren opleidt om gids te worden.’
In sommige landen vragen ook de kinderen die niet bedelen om geld of snoep, puur uit gewenning. ‘Soms kun je het ombuigen in iets anders’, zegt Looijen, ‘door ieder kind een high five te geven bijvoorbeeld, of een spelletje spelen zoals kiekeboe of ‘deze vuist op deze vuist’.’
Soms kan een kinderblik ook verrassen. ‘Ik herinner me dat we op Fiji bij een familie kwamen waar ze met z’n achten in een hutje woonden’, vertelt Looijen. ‘Mijn dochter vond het er prima. Ze hadden toch het mooie strand, lekker weer en kippen?’ In Myanmar speelde ze met andere kinderen. ‘Ik zag de gaten in hun kleding, zij speelde gewoon tikkertje.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant