De zogenoemde arctische polaire vortex is een luchtstroom die op 20 tot 50 kilometer hoogte om de Noordpool heen stroomt. Met snelheden van 250 kilometer per uur zorgt de luchtstroom ervoor dat er een 'luchtbel' van koude lucht boven de Noordpool blijft.
De vortex ontstaat elk jaar aan het eind van de zomer. In de winter valt er geen zonlicht meer op de Noodpool, waardoor het daar kouder wordt. De luchtstroom ontstaat door het temperatuurverschil tussen de koude lucht op de Noordpool en de warmere lucht in het zuiden.
Normaal draait de luchtstroom tegen de klok in. Dat komt door de draaiing van de aarde, legt Weerplaza-meteoroloog Raymond Klaassen uit. "De normale windrichting is van west naar oost. De draaiing van de aarde zorgt ervoor dat de luchtstroom afbuigt."
Dat de luchtstroom nu de andere kant op stroomt, komt volgens Klaassen doordat het temperatuurverschil tussen het koude noorden en warmere zuiden te groot werd. "Ook zijn er luchtgolven die op de ronddraaiende stroom beuken. Die raakt daardoor uit balans en kan daardoor in tweeën gespleten worden." Als dat gebeurt, ontstaan er twee nieuwe vortexen, die de andere kant op stromen.
Veranderingen in de arctische luchtstroom komen vaker voor, soms zelfs binnen hetzelfde seizoen. "We hebben er eind vorig jaar ook eentje gehad, en waarschijnlijk komt er half april nog een", zegt Klaassen.
Meteorologen denken dat de vortex halverwege april mogelijk zelfs instort. Dat wordt de Final Sudden Warming (Laatste Plotselinge Opwarming) van het jaar genoemd. In de atmosfeer kan de temperatuur dan in korte tijd heel snel stijgen.
Richting de zomer zal de vortex afzwakken en zelfs (bijna) verdwijnen, omdat het temperatuurverschil tussen de gebieden ten noorden en zuiden van de luchtstroom steeds kleiner wordt. "Als het straks weer herfst wordt, krijgen we weer een polaire vortex zoals die hoort te zijn", zegt Klaassen.
Grote gevolgen voor het weer zal het volgens de meteoroloog niet hebben. "Een kou-uitbraak is mogelijk, maar je weet niet waar en wanneer. De gevolgen zijn altijd pas een paar weken later merkbaar op de grond."
Volgens Klaassen kan er de komende weken best een koudere dag voorkomen. "Maar de lente is nu al behoorlijk gevorderd, er komt geen tweede winter aan. Het gezegde 'april doet wat hij wil' heeft niks te maken met de vortex."
Source: Nu.nl algemeen