Meer dan tweeduizend Zwitserse oudere vrouwen die een klimaatzaak hadden aangespannen tegen hun regering, kregen dinsdag gelijk van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Volgens de rechters worden de mensenrechten van de vrouwen geschonden door klimaatverandering.
De ‘Klimaseniorinnen’ betoogden dat zij als ouderen tijdens een hittegolf een grotere kans hebben te overlijden. Daarom eisten ze dat de regering in Bern de uitstoot van broeikasgassen sneller terugbrengt en op die manier klimaatverandering tegengaat. Het Hof geeft hen daarin gelijk.
Het vonnis kan een domino-effect teweegbrengen in Europa en daarbuiten. Ook in andere landen kunnen burgers nu aanvoeren dat hun mensenrechten worden geschonden, als hun regeringen niet genoeg doen om klimaatverandering tegen te gaan. Dat kan ertoe leiden dat landen hun klimaatdoelstellingen voor 2030 moeten aanscherpen. In het Akkoord van Parijs spraken 195 landen af de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken, maar in 2023 lag de temperatuur al 1,48 graden hoger dan in de pre-industriële tijd.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Rechtbankpresident Siofra O’Leary zei expliciet dat de Zwitserse regering een strenger klimaatbeleid moet inzetten. ‘De regering heeft gefaald in het vaststellen van een limiet voor de uitstoot van broeikasgassen, via een koolstofbudget of anderszins’, aldus O’Leary tijdens de uitspraak.
Volgens campagne-organisatie Avaaz, die hielp met fondsen werven voor de rechtszaak van de Zwitserse vrouwen, is het vonnis de start van een nieuw hoofdstuk in het klimaatrecht. Er zou een precedent zijn geschapen van ‘hoe je je eigen regering op een succesvolle manier voor de rechter kan aanklagen’.
Het Europees Hof sprak dinsdag ook een vonnis uit in de klimaatzaak die was aangespannen door zes Portugese jongeren. Zij klaagden maar liefst 32 landen tegelijkertijd aan vanwege een falend klimaatbeleid. Naar eigen zeggen hadden ze geen tijd om in ieder land afzonderlijk te procederen. Daarin gaat het Europees Hof niet mee.
De Volkskrant sprak eerder met drie van de zes jongeren. ‘We kregen de macht in handen om iets te doen tegen klimaatverandering, en we hebben het gedaan. Dat maakt me trots’, vertelde een van hen destijds.
Na het vonnis van dinsdag waren de jongeren uit Portugal teleurgesteld, al probeerden ze de zaak van de positieve kant te bekijken. ‘Het belangrijkste is dat het Hof in de zaak van de Zwitserse vrouwen heeft gezegd dat regeringen hun uitstoot verder moeten beperken om mensenrechten te beschermen’, liet een van hen weten. ‘Hun overwinning is ook een overwinning voor ons en voor iedereen.’
De voormalige burgemeester van een Franse kustgemeente verloor dinsdag de zaak die hij had aangespannen tegen Frankrijk. Hij beklaagde zich over een hoger overstromingsrisico als gevolg van de zeespiegelstijging. Op die manier hoopte hij eveneens een ambitieuzer klimaatbeleid af te dwingen.
Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 2.500 klimaatzaken aangespannen, van verontruste burgers die willen dat in hun land meer wordt gedaan om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. De Nederlandse zaak van Urgenda was een van de eerste die succes had.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant