Energiebedrijf Vattenfall, de gemeente Amsterdam en de woningcorporaties lagen met elkaar overhoop omdat ze niet wilden opdraaien voor de gestegen kosten van het warmtenet. Dinsdag schrijven de drie ineens een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer. Hoe zit dat?
De energietransitie liep afgelopen maanden in de hoofdstad tegen een muur op. De plannen om zo’n tienduizend sociale huurwoningen aan te sluiten op een warmtenet zijn stilgezet omdat energiebedrijf Vattenfall, de gemeente Amsterdam en de woningcorporaties geen van allen willen opdraaien voor de gestegen kosten.
Het conflict ontstond toen huurders die in Amsterdam-Noord net waren aangesloten op een warmtenet van Vattenfall te horen kregen dat ze dit jaar 200 euro meer moeten betalen voor hun vastrecht. De bewoners hadden juist de garantie gekregen dat het warmtenet niet duurder zou zijn. Uit woede over de onverwacht hoge prijsstijging staakten de corporaties hun medewerking aan het van het gas halen van sociale huurwoningen.
In Den Haag presenteerde energieminister Rob Jetten (D66) anderhalve week geleden een spoedwet die de maximale verhoging van warmtetarieven per 1 januari 2025 inperkt. Maar die noodgreep bleek weer een brug te ver voor Vattenfall. Dus ligt de bouw stil.
Dinsdag schrijven de drie kemphanen uit Amsterdam ineens een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer. Woensdag debatteert de Kamer over de Spoedwet van Jetten. Maak tempo met de Warmtewet, die al zo’n zeven jaar op zich laat wachten, schrijven Zita Pels (Wethouder Energie, GroenLinks), Anne-Jo Visser (directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties) en Ahmed Abdisalaam (directeur Vattenfall Warmte). Daarnaast is er in hun ogen ook gewoon meer geld nodig om te zorgen dat een warmte-aansluiting voor klanten de beste keuze is en dat de energiebedrijven en verhuurders er geen verlies op lijden.
Jullie zijn opvallend eensgezind nu jullie je pijlen op Den Haag richten. Maar er was ook veel kritiek omdat door jullie breed uitgemeten dispuut niemand in Nederland nog trek heeft om op een warmtenet te worden aangesloten. Wat is het stomste dat jullie zelf hebben gedaan?
Abdisalaam: ‘Bij Vattenfall wisten we natuurlijk dat onze kosten voor salarissen, energie, onderhoud en materiaal heel hard waren gestegen. We hadden de gemeente en de corporaties daar veel eerder over moeten inlichten. Nu hebben we daarmee gewacht tot de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in december de maximale tarieven bekendmaakte.’
Visser: ‘Vattenfall behoort altijd tot de kwart goedkoopste warmtebedrijven. Dat het bedrijf ineens het maximumtarief oplegde, daar hadden wij geen rekening mee gehouden. Achteraf gezien is dat misschien een beetje naïef geweest.’
En wat rekent de gemeente zich aan?
Pels: ‘Ik denk dat we te laat hebben gezien dat we deze impasse gewoon niet met zijn drieën kunnen oplossen. Je ziet nu ook dat de aanleg van nieuwe warmtenetten in Rotterdam en Utrecht stil is komen te liggen. Het systeem zit niet goed in elkaar en dat moet echt in Den Haag worden opgelost.’
Het slechte imago van stadswarmte komt mede doordat de aanbieders, zoals Vattenfall, een monopolie hebben. Huurders en woningcorporaties verdenken de warmtebedrijven ervan dat ze de prijzen te gemakkelijk opvoeren.
Abdisalaam: ‘Wij voelen zeker ook dat sentiment. Maar wij worden jaarlijks gecontroleerd door de ACM die informatie bij ons opvraagt en er staat een hele pagina in ons jaarverslag over die kosten.’
Visser: ‘Er is zeker veel te vinden in het jaarverslag van Vattenfall. Maar de huurder wil vooral weten: waar komt die 200 euro kostenstijging vandaan? Dus ik ben blij dat Vattenfall nu zegt dat ze het transparanter gaan maken, en dat zo snel mogelijk. Want dat is wel nodig.’
Waarom wil Vattenfall die informatie niet nu al openbaar maken?
Abdisalaam: ‘Dat gaat om vertrouwelijke contracten, bijvoorbeeld over de inkoop van warmte en over de aannemers die voor ons werken. Maar als de nieuwe warmtewet duidelijker regels geeft over welke informatie alle warmtebedrijven openbaar moeten maken, zullen we daar graag aan voldoen. Tegelijkertijd wil ik waarschuwen voor de verwachting dat de kosten zullen dalen als er meer transparantie komt. Het is gewoon duur om een warmtenet aan te leggen.’
Pels: ‘Dat is ook de kern van wat wij in onze brief aan de Tweede Kamer schrijven. De overheid heeft de belofte gedaan dat de rekening voor de energietransitie niet bij de mensen met de laagste inkomens komt te liggen. Maar we kunnen ook niet van warmtebedrijven en corporaties verwachten dat ze verlies lijden.’
Visser: ‘Om dat op te lossen, hebben we landelijk leiderschap nodig. Dat mis ik nu.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant