De nieuwe premier van Ierland is een millennial met honderdduizend volgers op TikTok. Een strategische zet van zijn partij Fine Gael – de Ierse versie van het CDA – die met de 37-jarige Simon Harris jonge kiezers wil kapen. Wie is deze ‘TikTok Taoiseach’?
Simon Harris, de nieuwe premier van Ierland, mag graag naar muziek van Rihanna luisteren, heeft een foto op zijn kantoor hangen waarop hij poseert met Hillary Clinton, en is een liefhebber van pompoensoep. Dit deelt de relatief jonge christendemocraat graag met zijn bijna honderdduizend volgers op TikTok. Wegens zijn liefde voor sociale media, TikTok voorop, koestert Harris de bijnaam TikTok Taoiseach – ‘Taoiseach’ is de Ierse benaming voor premier. ‘No bull, no spin’, zo luidt zijn motto.
Met de 37 jaar oude Harris krijgt Ierland de jongste premier uit zijn geschiedenis. Dinsdag treedt hij aan. Hij breekt het record van zijn voorganger Leo Varadkar, die 38 jaar was toen hij in 2017 het ambt aanvaardde. Na de val van Varadkar, die volgde op twee verloren referenda over modernisering van de grondwet, was onderwijsminister Harris door zijn Tony Blair-achtige uitstraling meteen de favoriet om partijleider van Fine Gael te worden, en daarmee de zestiende Taoiseach van de Ierse Republiek. De tiktokker staat aan het hoofd van een coalitie met Fianna Fáil en The Greens.
Dat Fine Gael, de middenpartij die al sinds 2011 aan de macht is, heeft gekozen voor Harris is een strategische zet. Veel Ierse jongeren, zeker die in de hoofdstad, zijn geneigd om bij de parlementsverkiezingen van volgend jaar hun stem te geven aan Sinn Féin, de links-nationalistische partij die staat te popelen om te regeren, zeker nu het met Michelle O’Neill ook de Eerste Minister in Noord-Ierland levert. Met millennial Harris hoopt Fine Gael, de Ierse versie van het CDA, de strijd aan te gaan om de yoof vote –de jonge kiezers.
Harris staat bekend als een wonderkind binnen de Ierse politiek. Reeds op zijn 16de werd hij landelijk voorzitter van de jongerenafdeling van Fine Gael, dit nadat hij aanvankelijk lid was van traditionele rivaal Fianna Fáil. Harris was slechts 24 jaar oud toen hij afgevaardigde werd voor Wicklow, een welvarend graafschap ten zuiden van Dublin. Vijf jaar later werd hij minister van Volksgezondheid, als opvolger van Varadkar. Harris bekleedde deze functie toen de coronapandemie uitbrak, maar na enkele maanden werd hij minister van Onderwijs.
Deze ministerschappen sloten aan bij het motief van Harris, zoon van een taxichauffeur en een begeleider in het speciaal onderwijs, om de politiek in te gaan. Als tiener merkte hij hoeveel moeite zijn ouders hadden om hulp en begrip te krijgen voor zijn autistische broertje Adam. Hij organiseerde een bijeenkomst voor lotgenoten waar zestig mensen op afkwamen, wat leidde tot de oprichting van de belangengroep North Wicklow Triple A Alliance. Zonder deze ervaring was Harris geen politicus geworden.
Op het ministerie van Volksgezondheid beleefde het politieke talent een levendige tijd. Hij was de verantwoordelijke minister toen de Ieren in 2018 stemden voor de legalisering van abortus. Harris kende daarnaast lastige dossiers als een schandaal omtrent misleidende resultaten bij een screening voor baarmoederhalskanker. Ook het omstreden eigenaarschap van drie ziekenhuizen door nonnen gaf hem kopzorgen. En in het voorjaar van 2020 voerde hij, samen met Varadkar, een strenge coronalockdown in die het gammele Ierse zorgsysteem moest beschermen.
In de tweede lockdown ontdekte hij als onderwijsminster TikTok als communicatiemiddel. Dat was niet alleen om zijn belevenissen – en Wordle-resultaten – met de wereld te delen, maar ook om coronamaatregelen op een simpele manier onder jongeren te verspreiden. ‘Sommige politici kijken neer op TikTok. Ik doe dat niet, want ik weet dat jullie hier komen om op de hoogte te blijven. Dus, ik ga hier met jullie zijn. Geen spin.’ Zo kon jong Ierland zien hoe hij Gordon Ramsay en Bill Clinton ontmoette en complimenten kreeg van popduo Jedward.
Hij verwierf tien keer zoveel volgers als zijn eigen partij. Tijdens de pandemie genoot Harris het toppunt van zijn populariteit op sociale media. Maar hij kreeg op dit podium ook met kritiek te maken, bijvoorbeeld over het tekort aan huisvesting voor studenten. De laatste tijd zet hij TikTok in om Sinn Féin-leider Mary Lou McDonald aan te vallen.
Anders dan Varadkar, is het streven naar Ierse hereniging voor Harris geen prioriteit. Tevens zal de nieuwe premier zich minder anti-Brits opstellen dan zijn voorganger.
Een kwetsbaar punt van Harris is zijn drang iedereen te vriend te houden, wat ten koste kan gaan van daadkracht. ‘De Taoiseach mag dan veel talenten hebben,’ schreef een journalist in de Irish Independent, ‘het nemen van krachtige, moedige en brutale beslissing behoort daar niet toe.’
Tijdens zijn premierschap moet blijken of twee miljoen ‘likes’ zich zullen vertalen in een verkiezingszege. Hij krijgt te maken met een conservatieve opstand tegen Fine Gael en de andere coalitiepartijen, iets waar het debacle van de twee referenda een teken van was. Zelfs de opmars van Sinn Féin is gestokt.
In Ierland groeit het onderscheid tussen de progressieve elite in de hoofdstad en omstreken, waartoe Harris behoort, en de traditionele cultuur van de graafschappen in het midden, zuiden en westen. Daar is inmiddels een nieuwe, conservatieve partij opgericht, Independent Ireland.
De kloof uit zich onder meer in een ‘digitale ongelijkheid’, wat bepaald ironisch is omdat talloze Amerikaanse techbedrijven zich gaandeweg mede om fiscale redenen in Ierland hebben gevestigd. Voor een premier die vooral op sociale media actief is, kan dat een handicap zijn.
Drie weetjes
Simon Harris is geboren en getogen in Greystones, de kustplaats waar Marten Toonder woonde en begraven ligt.
Zijn broertje Adam is tegenwoordig de directeur van AsIam, een pressiegroep voor mensen die autisme hebben.
Na het vertrek van Varadkar is ook minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney uit het kabinet gestapt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant