Een half jaar na de aanval van Hamas zitten nog altijd 129 Israëlische gijzelaars vast in Gaza. Verdrietige familieleden in Israël verliezen hun geduld en demonstraties tegen de regering nemen toe. ‘De container waarin mijn zoon is gestorven, wordt gewoon weer gebruikt.’
Yoram Yehudai had nog urenlang contact met zijn zoon: terwijl de strijders van Hamas op 7 oktober, zes maanden geleden, over het Israëlische festivalterrein rondliepen en mensen afslachtten, appte de 24-jarige Ron dat hij zich samen met vijftien anderen had verstopt in een afvalcontainer.
De jongen hoorde schoten, het gillen, de paniek. Hij hield zijn adem in, biddend dat hij niet gevonden zou worden. Zijn vader pakt zijn telefoon erbij en laat het gesprek met Ron zien. ‘Hier, om 11.39 uur, probeerde hij me moed in te praten: ‘Alles is oké, ik houd je op de hoogte.’ Met een hartje erbij.’
Yehudai kijkt even op, veegt langs zijn ogen en wijst weer naar zijn telefoon, naar alle berichtjes die hij zelf nog heeft gestuurd en waar nooit meer antwoord op is gekomen.
Over de auteur
Sacha Kester is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over België, Israël en de Palestijnse gebieden en het Midden-Oosten.
Zeven minuten na het laatste appje van Ron werden de jongeren door Hamas gevonden. Negen van hen zijn vermoord, zes anderen zijn later, gewond maar levend, uit de container gehaald. ‘De container waarin mijn zoon is gestorven’, zegt Yehudai bitter, ‘wordt nu weer gewoon gebruikt. Die staat op dit moment ergens in Israël, vol vuilniszakken en rottend afval.’
Het is lente op het festivalterrein waar een half jaar geleden 360 Israëliërs werden gedood. Het vlakke land is stoffig en bruin, maar de struiken iets verderop, waar mensen zich probeerden te verstoppen voor hun moordenaars, zijn helder groen. De eucalyptusbomen ritselen zachtjes en af en toe klinkt er knal, zo hard dat schouders van bezoekers omhoogschieten van de schrik. Bommen die op Gaza vallen, een luttele vijf kilometer hiervandaan.
Op de vlakte staan talloze paaltjes met foto’s van slachtoffers, omringd door kaarsen, vlaggen en plastic bloemen. Het is onwerkelijk. Op elke afbeelding kijkt een stralend jong gezicht vol leven in de camera. Tussen die paaltjes lopen op deze zondag radeloze ouders. Ze houden elkaar vast en geloven eigenlijk nog steeds niet dat dit echt is gebeurd – dat hun kind zes maanden geleden is vermoord, en nooit meer thuis zal komen.
‘We kunnen niet rouwen’, zegt een vrouw die haar naam liever niet geeft. ‘We zitten midden in een oorlog, en weten nog niet hoe dit gaat aflopen.’ Dan klinkt er weer zo’n harde knal, uit Gaza, alsof nog even onderstreept moet worden dat de strijd inderdaad nog niet voorbij is.
Het is een oorlog die na een half jaar ongekende verliezen en verdeeldheid heeft veroorzaakt. Tot afschuw van de internationale gemeenschap zijn er zeker 32 duizend Palestijnen om het leven gekomen en verkeren honderdduizenden mensen in hongersnood.
Ondertussen is duidelijk dat de ‘totale overwinning’ op Hamas, waar de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het steeds over heeft, geen stap dichterbij is gekomen. De Israëlische gijzelaars die Hamas op die noodlottige dag heeft meegesleurd naar Gaza, zijn nog steeds niet thuis.
Niet alleen het geduld van de internationale gemeenschap begint op te raken. Ook in eigen land wordt weer tegen de regering gedemonstreerd, voornamelijk door familieleden van de gijzelaars. Volgens de Israëlische regering zijn er 253 mensen ontvoerd, van wie er in november 81 zijn vrijgelaten in ruil voor 243 Palestijnse gevangenen.
Buiten deze deal om liet Hamas nog een handvol Israëliërs gaan, evenals 24 gijzelaars met een andere nationaliteit. Het Israëlische leger heeft twee gijzelaars weten te bevrijden, maar in totaal worden er nog 129 mensen in Gaza vastgehouden. Hiervan zijn er zeker 34 om het leven gekomen, maar ook over de terugkeer van deze lichamen wordt onderhandeld, zodat de families hun geliefden kunnen begraven.
‘Israël stond er altijd om bekend dat we onze eigen mensen tegen elke prijs terughalen’, zegt Tom Barkai, een van de organisatoren van een demonstratie namens de families in Jeruzalem zaterdag. ‘In 2011 werden duizend Palestijnse gevangenen vrijgelaten in ruil voor één ontvoerde soldaat, Gilad Shalit. Nu zitten er 129 Israëliërs vast en doet de regering moeilijk over een uitruil van honderden Palestijnse gevangenen.’
Haar punt is helder. Ja, het doet pijn om mensen die worden gezien als terroristen weer naar huis te laten gaan, maar ‘onze leiders moeten deze dappere stap zetten’. ‘We hebben geen tijd te verliezen’, zegt ze verdrietig. ‘Onze geliefden sterven. En kijk naar de cijfers, het lukt ons leger niet om hen te bevrijden.’
Yaakov Matod, die ook meeloopt in de demonstratie in Jeruzalem, gaat een stap verder. ‘We hebben geen gevechtspauze nodig, deze hele oorlog moet stoppen en daarna moeten we met de Palestijnen praten over een blijvende oplossing’, zegt hij ferm. ‘Een oorlog voedt de haat. Op deze manier kweken we alleen maar nieuwe terroristen. Zelfs al zou het alleen om de veiligheid van ons land gaan, en niet over zaken als mensenrechten en rechtvaardigheid, moet er een einde komen aan de bezetting.’
Dat is geen populair standpunt in Israël: de haat, gevoed door angst, zit na de aanval van Hamas dieper dan ooit. Een vrouw houdt tijdens de demonstratie een bordje met de woorden ‘stop de oorlog’ tegen de borst gedrukt. Ze laat het even lezen, maar draait het daarna weer snel om. ‘Ik durf het niet aan iedereen te laten zien’, zegt ze. ‘Zelfs niet hier, op een protest tegen de regering.’
Hoe hard de voor- en tegenstanders van de regering over elkaar oordelen, werd afgelopen weekeinde pijnlijk duidelijk nadat Israëlische troepen het lichaam van de 47-jarige gijzelaar Elad Katzir in de Gazastrook hadden gevonden. De man werd zondag tijdens een besloten bijeenkomst door de familie begraven, maar een dag eerder had zijn zus Carmel Palty Katzir een vlammend bericht op Facebook geplaatst.
‘Hij had gered kunnen worden als er op tijd een deal was geweest’, schreef ze. ‘Maar onze leiders zijn lafaards die worden gemotiveerd door politieke afwegingen, en daarom is dat niet gebeurd.’ Vervolgens ontving Katzir talloze haatberichten. De vrouw die haar broer moest begraven, is volgens sommige aanhangers van Netanyahu een landverrader.
De verdeeldheid is tragisch, zegt Roey Dery. Maar wat de tegenstanders van de regering willen, kan volgens hem echt niet. De 26-jarige man wist een half jaar geleden te vluchten van het festivalterrein en staat daar nu naast de foto van zijn beste vriend San Amnon Yakubov, die de aanval niet heeft overleefd.
‘Een deal met Hamas is te gevaarlijk. Die duizend gevangenen die indertijd zijn vrijgelaten in ruil voor Gilad Shalit? Een van hen was Yahya Sinwar, de Hamas-leider die het brein is achter de aanval van 7 oktober. Heel veel andere vrijgelaten terroristen hebben mijn vrienden op deze plek verkracht en vermoord. Die fout kunnen we niet nog eens maken.’
Hoe het dan wel moet? Dery schudt verdrietig zijn hoofd. ‘Ik weet het niet. Deze oorlog hebben we al verloren. Zelfs als het lukt om Hamas, om heel Gaza, volledig te vernietigen, zal het niet als een overwinning voelen.’
Zo voelt Yoram Yehudai, de vader van Ron, dat ook. ‘Ik ga elke avond in die container slapen’, verzucht hij. ‘En wat er ook in Gaza gebeurt, de rest van mijn leven zal ik elke ochtend weer in die container wakker worden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant