Naarmate de formatie langer duurt, raken de politieke verhoudingen verder in de war. Dat leidt tot onduidelijke, dubbelzinnige boodschappen aan het land.
Niet alles is de schuld van de BBB, maar de partij profileert zich al wel een tijdje als de meest ondoorgrondelijke factor op het Binnenhof. In het najaar was de partij van Caroline van der Plas nog voor de versobering van het belastingvoordeel voor expats, inmiddels zit ze in het kamp dat dat besluit wil terugdraaien. Nog niet zo lang geleden vond de BBB dat premier Rutte moest aftreden vanwege de te lang gerekte gaswinning in Groningen, vorige week sloten BBB-senatoren zich pardoes aan bij het kamp dat vanwege de ‘leveringszekerheid’ opeens aarzelde over de sluiting van de velden. Tot voor kort stond de BBB op het standpunt dat boeren best uitgekocht mogen worden, mits dat op vrijwillige basis gebeurt. Nu blijkt dat demissionair minister Piet Adema precies dat voorstelt, reageert Van der Plas woedend: ‘Hij moet gewoon stoppen met boeren uitkopen!’
Adema blijft in verwarring achter, ook omdat Van der Plas het niet bij woorden liet maar meteen de andere formerende partijen mobiliseerde: ‘Hier is vrij brede consensus over.’ Aangezien de vier een ruime meerderheid van de Kamerzetels in handen hebben, is de kans klein dat Adema nog iets voor elkaar krijgt. Voor de Nederlandse veehouderij is dat geen goed nieuws, want de EU trekt de teugels aan: als er niet snel minder mest komt, moet het overschot tegen hoge kosten worden afgevoerd omdat het niet langer in het milieu mag komen. Veel boeren zijn waarschijnlijk niet in staat om die tegenvaller te dragen.
Zo’n beetje op hetzelfde moment keerden de formerende partijen zich eind vorige week tegen het plan om de concessie van de NPO met twee jaar te verlengen. Let wel: daarmee hoopte het demissionaire kabinet al ruimte te maken voor de omroepplannen van een nieuw kabinet – normaal gesproken wordt een nieuwe concessie voor vijf jaar afgegeven – maar kennelijk willen de vier zo hard en zo snel ingrijpen in Hilversum dat ze ook dat onacceptabel vinden.
Gemakshalve gaan ze daarmee wel voorbij aan het feit dat hun eigen formatie richting de vijf maanden gaat. Dat gebeurt vaker, maar het verschil is dat er dit keer wordt gewerkt aan een kabinet dat op zoveel belangrijke terreinen een radicaal andere koers wil gaan varen. Van het natuurbeleid en het zorgbeleid tot het immigratiebeleid en het omroepbeleid: alles staat in principe op de helling. Alles wat het demissionaire kabinet nu nog doet of zegt, heeft daardoor ook een hoogst onzekere status gekregen. En dat is zeker het geval als de vier partijen vanaf de formatietafel gaan meeregeren, zoals ze nu steeds vaker doen.
Zo raken de politieke verhoudingen in de war. Voor de demissionaire ministers is dat hooguit vervelend, voor iedereen in het land die van hun besluiten afhankelijk is, leidt het tot verwarring en onzekerheid. Dat kan zo niet lang meer blijven duren. Tijd dat de formerende partijen hun plek aan de zijlijn verlaten, hun verkiezingsoverwinning omzetten in iets concreets en gaan uitleggen hoe zij het dan zelf willen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant