Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Israël zal zich niet achter een wapenstilstand met Hamas scharen zonder de vrijlating van alle gijzelaars. Dat heeft premier Netanyahu gezegd voorafgaand aan een overleg met zijn kabinet, precies zes maanden na het begin van de terreuraanval van Hamas. Op dit moment worden er nog zo’n 129 (lichamen van) gijzelaars vastgehouden in de Gazastrook.
De afgelopen week is op grote schaal geprotesteerd tegen Netanyahu en zijn regering. Bij een demonstratie in Tel Aviv gisteren waren tienduizenden mensen op de been, onder wie de families van de gijzelaars. Vijf mensen raakten gewond toen een Netanyahu-aanhanger met zijn auto inreed op de menigte. De man is vandaag door de politie verhoord.
Ook in Jeruzalem en in de badplaats Caesarea, waar Netanyahu een privéverblijf heeft, waren protesten. De demonstranten roepen op tot Netanyahu’s aftreden en nieuwe verkiezingen. Zij vinden dat Netanyahu’s regering niet genoeg doet om de gijzelaars vrij te krijgen.
De schuld voor het uitblijven van een akkoord ligt volgens Netanyahu juist bij Hamas, dat een permanent einde eist aan de gevechten in de Gazastrook en een vrijlating van alle Palestijnse gevangenen. Netanyahu waarschuwde vandaag dat toegeven aan de eisen van Hamas een herhaling van 7 oktober zou riskeren.
Vandaag kondigde Israël wel aan het leger uit het zuiden van de Gazastrook terug te trekken. De families van de gijzelaars hebben dat besluit verwelkomd. In een verklaring zeggen zij dat de terugtrekking ‘de eerste stap’ is richting een akkoord om de gijzelaars vrij te krijgen.
Intussen zijn er in de Egyptische hoofdstad Caïro nieuwe gesprekken over een wapenstilstand van start gegaan. De Amerikaanse CIA-baas William Burns en de Qatarese premier zijn daar ook bij aanwezig. Israël heeft ook een delegatie afgevaardigd, meldde een regeringsfunctionaris vandaag. Er wordt al maanden onderhandeld over een wapenstilstand, maar vooralsnog zonder succes.
Thom Canters
Iran dreigt dat geen enkele Israëlische ambassade nog veilig zal zijn. Dat heeft een hooggeplaatste adviseur van de Iraanse ayatollah Khamenei gezegd, meldt het Iraans persbureau Isna. De uitspraken volgen op de aanval op de Israëlische aanval op het Iraanse consulaat in de Syrische hoofdstad Damascus van afgelopen week.
Bij de aanval kwamen volgens Iran dertien mensen om het leven. Een van hen was Mohammad Reza Zahedi, die sinds enkele jaren gold als de hoogste commandant van de Iraanse Revolutionaire Garde in Syrië. Hij coördineerde bovendien het contact met de Libanese militante beweging Hezbollah, waar Israël ook mee in conflict is.
De Israëlische aanval heeft de spanningen tussen de twee aartsvijanden verder op scherp gezet. Alhoewel Teheran direct na de aanval al wraak zwoer, is het de vraag hoe een tegenreactie eruit zal zien. Zowel Israël als Iran hebben weinig belang bij een directe gewapende confrontatie.
Intussen is Israël voorbereid op ‘ieder scenario’, aldus defensieminister Yoav Gallant. Hij voerde vandaag topoverleg met de legerleiding en de militaire inlichtingendiensten over de ontstane situatie. Eerder deze week trok Israël al alle verloven voor gevechtstroepen in, mogelijk vanwege de toegenomen dreiging vanuit Iran.
Lees ook de analyse van correspondent Rob Vreeken: Dreigt na de luchtaanval op het Iraanse consulaat in Syrië een nieuwe escalatie in het Midden-Oosten?
De Israëlische krijgsmacht heeft vannacht vrijwel alle troepen uit het zuiden van de Gazastrook teruggetrokken. Een militaire woordvoerder zegt dat er nog een brigade, de Nahal-brigade, over is gebleven. Die moet de zogenoemde Netzarim-corridor bewaken, een door het Israëlische leger gebouwde weg die het noorden en het zuiden van Gaza van elkaar scheidt.
Over het besluit zegt een legerwoordvoerder tegen de Israëlische krant Haaretz dat ze er in zijn geslaagd om de Khan Younis-brigade van Hamas uit te schakelen, wat een gedeeltelijke terugtrekking zou rechtvaardigen. Hij benadrukt echter dat er nog wel militairen actief blijven in de omgeving.
De Israëlische troepen waren de afgelopen vier maanden onafgebroken aan het vechten in de omgeving van de zuidelijke stad Khan Younis.
Aanvankelijk lag het zwaartepunt van de oorlog tegen Hamas in het noorden, maar na twee maanden verplaatste de strijd zich naar het zuiden. Volgens de woordvoerder is het vertrek van de Israëlische troepen een kans voor ontheemde Palestijnen om terug te keren naar Khan Younis, dat voor een groot deel in puin ligt.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk gedreigd met een inval in de zuidelijke stad Rafah, waar meer dan de helft van de 2,4 miljoen Gazanen hun toevlucht hebben gezocht. Volgens Israël zou de stad een Hamas-bolwerk zijn.
Dit stuitte echter op internationale tegenwerking van onder meer de Europese Unie, omdat zo’n aanval de toch al catastrofale humanitaire situatie nog verder zou verslechteren. Ook de Amerikaanse president Joe Biden waarschuwde Israël en noemde een dergelijk offensief een ‘rode lijn’. Deze terugtrekking duidt er mogelijk op dat Netanyahu afziet van een inval.
Sebas van Aert
Lees hier ook: Palestijnen in Rafah weten het niet meer: blijven of toch verdergaan? Veel verder kunnen ze niet
Het is vandaag een half jaar geleden dat de verwoestende oorlog tussen Hamas en Israël is uitgebroken. De oorlog begon na een aanval van Hamas op 7 oktober, waarbij minstens 1.160 mensen zijn vermoord en meer dan 250 mensen zijn gekidnapt. Van die laatste groep worden er volgens de Israëlische autoriteiten nog steeds 129 vastgehouden, 34 van hen zouden inmiddels zijn overleden.
‘Morgen om 6.29 uur markeren we zes maanden sinds de wrede terreuraanval en het gruwelijke bloedbad,’ zei de Israëlische president Isaac Herzog gisteren, verwijzend naar de aanval op 7 oktober. ‘Een half jaar sinds deze misdaad tegen onze zusters en broeders, tegen onze staat, deze misdaad tegen de menselijkheid.’
Israël reageerde op de Hamas-aanval met bombardementen en een grondoffensief in de Gazastrook. Volgens de recentste cijfers van het Gazaanse gezondheidsministerie, dat onder leiding staat van Hamas, zijn daarbij tot dusver 33.137 doden gevallen, onder wie veel vrouwen en kinderen. De Verenigde Naties spreken bovendien van een (op handen zijnde) hongersnood voor een groot deel van de 2,4 miljoen inwoners van Gaza. Bij het grondoffensief zijn volgens het Israëlische leger 604 van hun soldaten overleden, waarvan vier gisteren nog in het zuiden van de Gazastrook.
Ondertussen worden er nog steeds pogingen ondernomen om tot een nieuw bestand te komen. Na eerdere gefaalde onderhandelingen, zijn onderhandelaars uit de Verenigde Staten (onder wie hoofd van de inlichtingendienst CIA, Bill Burns), Egypte en Qatar dit weekend opnieuw bijeengekomen in Caïro om met vertegenwoordigers van Israël en Hamas tot overeenstemming te komen over een mogelijk staakt-het-vuren gekoppeld aan de vrijlating van gijzelaars.
Gedurende het afgelopen half jaar was een keer eerder sprake van een bestand tussen Israël en Hamas. Dit was in november vorig jaar en duurde toen een week. Naast een tijdelijke gevechtspauze, liet Israël als onderdeel van de deal 240 Palestijnse gevangenen, 107 van hen tussen de 14 en 17 jaar oud, vrij. In ruil daarvoor werden 105 gegijzelden, onder wie 81 Israëliërs, 23 Thai en 1 Filipijn, in vrijheid gesteld. Sindsdien hebben latere onderhandelingen niets meer opgeleverd, Israël en Hamas beschuldigen elkaar ervan voor een impasse te zorgen.
Sebas van Aert
Twee raketten hebben zaterdag een schip gemist voor de kust van Jemen, waar Jemenitische Houthi's het op handelsschepen hebben gemunt. Dat meldt het UK Maritime Safety Agency (UKMTO). Over slachtoffers of schade is niks bekend.
Volgens de UKMTO waren de raketten gericht op een schip, waarvan de nationaliteit niet bekend is gemaakt. 'De eerste werd onderschept door de door de VS geleide coalitie', zei het agentschap. 'De inslag van de tweede was op bepaalde afstand van de boot'. De aanval is nog niet opgeëist. (Belga)
Israël heeft volgens bronnen binnen de Libanese veiligheidsdienst luchtaanvallen uitgevoerd op het oosten van Libanon. Een van de aanvallen van vannacht was gericht op een trainingskamp van Hezbollah bij de grens met Syrië. Bij de acties vielen geen doden.
Hezbollah kondigde zaterdag aan dat het een gevechtsdrone van Israël boven Libanon had neergehaald.
De spanningen tussen Israël en het door Iran gesteunde Hezbollah zijn flink opgelopen sinds de uitbraak van de oorlog tussen Israël en Hamas in oktober. Hezbollah zei vrijdag dat drie strijders waren omgekomen bij bombardementen van Israël. De aan Hezbollah gelieerde organisatie Amal meldde ook drie doden, bij een luchtaanval van Israël in het zuiden van Libanon. (ANP)
Israël heeft tijdens een speciale nachtelijke operatie het lichaam van een Israëlische gijzelaar uit Khan Younis in Gaza weggehaald, meldt het leger. Het gaat om het stoffelijk overschot van de 47-jarige Elad Katzir die werd ontvoerd uit de kibboets Nir Oz, niet ver van de grens met Gaza.
In een verklaring stelt het Israëlische leger dat de boer werd gedood door de Islamitische Jihad, na Hamas de grootste gewapende groepering in Gaza. Het lichaam van de man is gerepatrieerd naar Israël, waar hij formeel is geïdentificeerd.
Ook de ouders van de Israëliër werden slachtoffer van de aanslag op 7 oktober. Katzirs moeder werd eveneens gegijzeld, maar kwam in november vrij tijdens de gevechtspauze met Hamas. Katzirs vader werd in oktober al gedood, net als zo’n 1200 andere Israëliërs.
Afgelopen januari gaf de Islamitische Jihad een video vrij waarop Katzir te zien en te horen was. In het filmpje stelde de gijzelaar dat hij meermaals bijna was overleden en riep hij de Israëlische regering op een einde te maken aan de oorlog en hem terug naar Israël te brengen. Onduidelijk was overigens of Katzir vrijuit kon spreken of onder druk werd gezet door militanten.
De Israëlische regering staat al langere tijd onder druk in eigen land omdat nog altijd niet alle gijzelaars uit Gaza bevrijd zijn. Katzirs zus, Carmit Palty Katzir, haalde in een bericht op Facebook hard uit naar de regering. ‘Wat het leger je niet vertelt is dat de premier, het kabinet en de IDF geen idee hebben waar de meeste gijzelaars - levend en dood - worden vastgehouden. Ze zullen ook niet zeggen dat ze niet in staat zijn hen te beschermen’, citeert The Times of Israel haar.
Maartje Geels
Duizenden mensen woonden zaterdag in Iran de uitvaart bij van de generaal die omkwam door een raketaanval op Damascus, meldt het Iraanse persbureau ISNA. De aanwezigen scandeerden anti-Israëlische en anti-Amerikaanse leuzen en eisten wraak.
De 63-jarige generaal Mohammad Reza Zahedi kwam om door een aanval op het Iraanse consulaat in de Syrische hoofdstad. Ook zijn plaatsvervanger en vijf andere leden van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) overleefden het niet.
Iran houdt Israël verantwoordelijk voor de aanval. De Iraanse legerleider Mohammed Bagheri zei tijdens de uitvaartceremonie in de stad Isfahan dat de vijanden van zijn land 'spijt' krijgen van de aanval.
De Verenigde Staten bereiden zich voor op een aanval van Iran op Israëlische en Amerikaanse doelen. Donderdag trok Israël alle verloven in voor de gevechtstroepen, maar gaf daarbij niet aan dat dit uit angst was voor een Iraanse vergeldingsactie.
Lees verder: Dreigt na de luchtaanval op het Iraanse consulaat in Syrië een nieuwe escalatie in het Midden-Oosten?
De Verenigde Staten bereiden zich voor op een mogelijke aanval van Iran op Israëlische en Amerikaanse doelen na de luchtaanval van Israël op het Iraanse consulaat in Syrië. Dat heeft een Amerikaanse overheidsbeambte vrijdag gezegd tegen CNN.
Volgens de anonieme functionaris is het land in een 'hoge staat van waakzaamheid' na de aanval van Israël in Damascus, waarbij zeven Iraniërs omkwamen, onder wie twee generaals. Iran heeft aangegeven het recht te hebben met een 'doortastende' tegenactie te komen.
Donderdag trok Israël de verloven in voor alle gevechtstroepen, alhoewel het leger niet specifiek aangaf dat dat uit angst was voor een Iraanse vergeldingsactie. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de crisis in het Midden-Oosten van vrijdag 5 april:
• 28 Israëlische ambassades verspreid over meerdere continenten zijn vandaag gesloten uit angst voor Iraanse represailles als gevolg van een aanval op het Iraanse consulaat in Damascus.
• Het Israëlische leger heeft een kolonel en majoor ontslagen en drie andere officieren berispt voor hun rol bij de drone-aanvallen in Gaza waarbij zeven hulpverleners omkwamen.
Lees hier het volledige liveblog van vrijdag terug.
Het toenemende antisemitisme door de ogen van zes Joodse Nederlanders
Een half jaar na de terreuraanslag van Hamas staat Netanyahu steeds meer alleen in de wereld
Israël opent noordelijke grensovergang met Gaza na druk van de VS
Source: Volkskrant