Slowakije heeft niet alleen een pro-Russische premier, maar sinds zondag ook een pro-Russische president: Peter Pellegrini. Pellegrini (48) won de tweede ronde van de presidentsverkiezingen van oud-minister van Buitenlandse Zaken Ivan Korcok.
Pellegrini vierde zondag zijn overwinning, met premier Robert Fico aan zijn zijde. Beiden zijn uitgesproken tegenstanders van steun van de Europese Unie en de Navo aan Oekraïne en van voortzetting van de oorlog in Oekraïne ‘tegen elke prijs’. Zij willen dat er vredesbesprekingen worden gehouden tussen Oekraïne en Rusland.
Tot eind vorig jaar was Slowakije een van de grootste voorstanders van EU- en Navo-steun voor Oekraïne. Begin vorig jaar maakte de Slowaakse legerleiding bekend dat het al zijn dertien Mig29-straaljagers aan Oekraïne had overgedragen.
Onder het duo Fico-Pellegrini is de wind 180 graden gedraaid. Fico won de parlementsverkiezingen, en is sinds oktober 2023 premier. Hij neemt in de EU en de Navo eenzelfde dissidente houding aan als de Hongaarse premier Viktor Orban. Daarin wordt hij nu voor 100 procent gesteund door de nieuwe president: Peter Pellegrini.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
De vorige Slowaakse president, Zuzana Caputova, was een pro-westerse liberaal, en juist een groot voorstander van steun aan Oekraïne. Zij remde Fico nog af waar ze maar kon. Ze stelde zich echter niet herkiesbaar als president nadat ze, volgens The Guardian, doodsbedreigingen had gekregen. De pro-Oekraïense ex-minister Korcok won vervolgens wel nog de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, waaraan negen kandidaten meededen, maar in de tweede ronde verloor hij zondag alsnog van Pellegrini.
De president heeft in Slowakije maar zeer beperkte macht. Hij kan echter een matigende factor zijn voor de premier. Nu Fico zijn geestverwant Pellegrini aan zijn zijde heeft, raakt Oekraïne echter ‘zeker een stem voor steun kwijt in de hoofdstad van de EU en de Navo’, analyseert de BBC. De presidentsverkiezingen werden gezien als een krachtmeting tussen de beide kampen waarin Slowakije is verdeeld: het pro-westerse tegen het pro-Russische.
De politieke carrières van Pellegrini en Fico zijn nauw met elkaar verweven. Pellegrini was tweede man in Fico’s partij Smert-SSD. Toen Fico in 2018 aftrad als premier volgde Pellegrini hem op. Toen Fico in 2020 de verkiezingen verloor richtte Pellegrini zijn eigen partij, Hlas, op, maar ideologisch bleven zij nauw verwant.
Robert Fico was in 2018 tot aftreden gedwongen na een golf van protest die volgde op de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak en zijn verloofde Martina Kusnirova. In 2020 verloor hij de verkiezingen, maar in 2023 werd Fico opnieuw premier: hij ontmantelde meteen het speciale bureau van het Openbaar Ministerie dat belast was met vervolging van de moordenaars van de journalist Kuciak, en dat tevens verantwoordelijk was voor arrestatie van enkele kopstukken uit Fico’s partij wegens corruptie.
Fico wilde ook de nationale publieke omroep opheffen, en vervangen door een omroep onder controle van de staat. Dat plan werd in maart teruggetrokken, toen de resultaten van Pellegrini tegenvielen. Maar de vrees bestaat dat Fico het plan nu, na de overwinning van zijn bondgenoot, weer uit de kast zal halen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant