Als de Eerste Kamer per 1 juli het minimumloon wil verhogen, staat de senaat voor een pijnlijke keuze. Staatssecretaris Marnix van Rij (Belastingzaken) maakt duidelijk dat de rekening naar het mkb en middeninkomens gaat als hij de multinationals moet ontzien.
Op verzoek van de Eerste Kamer heeft de CDA-staatssecretaris op een rijtje gezet wat de alternatieven zijn voor de dekkingsvoorstellen die de Tweede Kamer heeft gedaan. In het najaar steunde de oude Tweede Kamer een voorstel van GroenLinks-PvdA om het minimumloon met nog eens 1,2 procent op te plussen, nadat het kabinet dit in 2023 al met 10 procent had verhoogd. Die verhoging, inclusief stijging van de AOW, moet in juli ingaan. Daarnaast stemde de Tweede Kamer ook nog voor een verhoging van de kinderopvangtoeslag.
Deze maatregelen kosten ongeveer 1,5 miljard euro per jaar. De Tweede Kamer wilde de kosten dekken met verhogingen van de belastingen voor (voornamelijk) het grote bedrijfsleven, directeur-grootaandeelhouders en vermogende particulieren. De voorgestelde dekking bestaat uit een nieuwe dividendbelasting op de inkoop van eigen aandelen, een verhoging van de bankenbelasting en een verhoging van de belastingtarieven in box 2 (directeur-grootaandeelhouders) en box 3 (spaarders en beleggers).
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Het grote bedrijfsleven reageerde als door een wesp gestoken op de invoering van een dividendbelasting op de inkoop van eigen aandelen. Multinationals als ASML klaagden dat deze ingreep het Nederlandse vestigingsklimaat aantast, omdat de meeste buurlanden de inkoop van eigen aandelen niet belasten. Het inkopen van eigen aandelen is een populaire maatregel onder beursgenoteerde ondernemingen, omdat ze hiermee hun beurskoers kunnen opvijzelen. Een stijging van de bankenbelasting pakt volgens Van Rij eveneens slecht uit voor de concurrentiepositie van Nederland als vestigingsland voor financiële instellingen.
De Eerste Kamer schrok zo van de ‘als het zo moet, dan vertrek ik naar het buitenland’-reacties uit het bedrijfsleven, dat de senatoren Van Rij verzochten met alternatieve financieringsvoorstellen te komen. Van Rij heeft dat nu gedaan, maar zadelt de senaat daarmee wel op met een dilemma.
Want als die 1,5 miljard euro niet uit de lengte komt, dan zal het toch uit de breedte moeten komen, maakt hij vrijdag duidelijk in zijn Kamerbrief. De alternatieven nemen de pijn grotendeels weg bij multinationals, maar leggen die vervolgens bij andere belastingbetalers neer.
Een alternatief is bijvoorbeeld het schrappen van het lage btw-tarief op hotelovernachtingen, museumtickets, kranten en sierbloemen, maar dat raakt zowel kleinere bedrijven (onder andere hotels en bloemisten) als consumenten.
Een andere mogelijkheid is het verhogen van de arbeidsongeschiktheidspremie voor werkgevers, maar dat zal uiteindelijk ten koste gaan van de loonstijging voor werknemers. Werkgevers zullen de gestegen premiekosten aan de cao-tafel vermoedelijk ‘doorberekenen’ in hun aanbod aan de vakbonden.
Van Rij oppert ook het versoberen van de mkb-winstvrijstelling. Als de Eerste Kamer daaraan de voorkeur geeft boven de nieuwe dividendbelasting, dan worden multinationals ontzien ten koste van het midden- en kleinbedrijf.
Huizenbezitters betalen mogelijk de rekening als de Eerste Kamer de box 3-belasting niet wil verhogen. In plaats daarvan gaat dan het eigenwoningforfait omhoog, suggereert Van Rij. Het verhogen van de schenk- en erfbelasting is een alternatief dat ongeveer dezelfde doelgroep raakt als de verhoging van de vermogensrendementsheffing, maar het verlagen van het heffingsvrije drempelvermogen van 58.026 euro naar 46.455 euro is dat niet: dat treft relatief minder vermogende burgers dan de verhoging van het box 3-tarief.
De Eerste Kamer had Van Rij ook gevraagd alternatieven aan te leveren voor de versobering van de expatregeling, die buitenlandse werknemers van Nederlandse bedrijven vijf jaar lang een belastingvoordeel geeft. De Tweede Kamer stemde op initiatief van NSC-leider Pieter Omtzigt voor het afbouwen van deze regeling om een verlaging van de rente op studieleningen voor de ‘pechgeneratie’ te bekostigen. Onder andere ASML maakt veel bezwaar tegen deze maatregel.
Van Rij deelt de Eerste Kamer mee dat hij pas later met alternatieven voor het afschaffen van de expatregeling komt, omdat hij eerst de lopende evaluatie van deze regeling wil afwachten. Die wil hij op 1 juni naar de Tweede Kamer sturen.
De Eerste Kamer kan er natuurlijk ook voor kiezen de verhoging van het minimumloon en de versobering van de expatregeling terug te draaien. De kans dat de eerstgenoemde maatregel niet doorgaat, is de afgelopen week flink gestegen. Volgens De Telegraaf tekent zich in de senaat een meerderheid af die het in de Tweede Kamer aangenomen voorstel wil terugdraaien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant