De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: de lege FvD-stoelen tijdens het spoeddebat over Russische inmenging.
Dinsdag vond in de Tweede Kamer het spoeddebat over de Russische invloed op Nederlandse politici plaats. Het debat was aangevraagd door Geert Wilders, die benadrukte niet uit te zijn op verdachtmakingen of vingerwijzen. Hij wilde zo snel mogelijk de feiten, ‘man en paard’, boven tafel krijgen, ook om dat vingerwijzen vóór te zijn. Maar toen was het natuurlijk al te laat.
Sinds vlak voor het paasweekend het nieuws naar buiten kwam dat de pro-Russische (en inmiddels opgerolde) website Voice of Europe geld zou hebben betaald aan Europese politici, was het vingerwijzen niet van de lucht. De meeste vingers wezen naar Wilders zelf en naar Forum voor Democratie, in het bijzonder Thierry Baudet en Europarlementariër Marcel de Graaff, vanwege hun pro-Russische uitspraken en/of directe banden met Voice of Europe.
Maar tijdens het debat kwam noch man noch paard boven tafel. De AIVD zwijgt, net als de Tsjechen, die het onderzoek naar de website leidden. Zolang die situatie voortduurt, wordt er volop gespeculeerd en is iedereen verdacht. Zelf merkte ik dat ik de foto’s van het spoeddebat bekeek met een andere bril dan normaal. Ik speurde naar visuele clous. Welke politicus vertoonde dubieus gedrag? En had de fotograaf van dienst dinsdag ook met die blik rondgelopen?
Welnee joh, zegt David van Dam desgevraagd. Hij deed in de Tweede Kamer gewoon wat hij moest doen als fotojournalist: iedereen vastleggen die een rol speelde in het debat. Dus: Wilders in zijn rol als aanvrager, Hugo de Jonge in zijn rol als demissionair minister van Binnenlandse Zaken. Frans Timmermans achter het spreekgestoelte, Kamerlid Esmah Lahlah die overlegde met Wilders. En Caroline van der Plas die vertelde dat haar partij weleens kleine bedragen heeft ontvangen van iemand met een Russisch ogende achternaam, en hoe de BBB die 160 euro meteen had teruggestort in het kader van de transparantie.
De voltallige FvD-fractie was afwezig. ‘Feitenvrij gepraat over roddels en insinuaties vinden wij ons parlement onwaardig’, had Baudet als reden voor die afwezigheid gegeven, wat best een wonderlijke opmerking is voor iemand die zich regelmatig laatdunkend uitlaat over datzelfde parlement.
Van Dam had dus alleen een paar lege blauwe zetels gefotografeerd. Daar zat geen diepere motivatie achter. ‘Ze waren gewoon niet bij het debat aanwezig’, zegt hij droogjes. Het is volgens de fotograaf aan de fotoredacteur om te bepalen welke van zijn foto’s de artikelen over Russisch smeergeld moeten vergezellen. En aan de kijker om te bepalen wat die in zijn beelden wil zien.
Goed dan. Als kijker vind ik de foto van de lege stoelen het meest veelzeggende beeld van deze hele toestand, al zag ik hem nauwelijks terug in de kranten. Niet omdat de foto de FvD verdacht maakt (daar doet de partij zelf hard genoeg haar best voor), maar omdat de aanblik van die onbezette zetels ontluisterend is. Die stoelen zijn de verbeelding van de macht – wat zeg ik: ze zijn de letterlijke macht. Wie daar op zit, mag namens een heleboel Nederlanders het woord voeren en vragen stellen en meepraten over belangrijke onderwerpen, of het nu gaat over Russische invloed of over de uitvoering van de Pensioenwet.
Niet voor niets komen die zetels ook nadrukkelijk in beeld aan het begin van de Zembla-aflevering Baudet en het Kremlin uit 2020, over de banden tussen de FvD-leider en Rusland, als een soort visuele herinnering of misschien wel waarschuwing. Let op! Deze plekken komen met een grote verantwoordelijkheid.
Wie ze expres onbezet laat, is beeldbepalend oenig bezig. Zolang man en paard inzake de Russische inmenging echt onder tafel blijven, blijven die lege stoelen in elk geval hangen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant